Sırbistan'da iki yıldır süren protestoların ardından yapılan seçimde muhalefetteki Öğrenci Listesi zafer kazandı. Lider Aleksandar Vucic 12 yıllık iktidarının sona erdiğini ve mağlubiyeti kabul ettiklerini açıkladı.
Öne çıkanlar
Öğrenci Listesi oyların yüzde 52'sini alarak seçimden zaferle çıktı.
Aleksandar Vucic'in listesi ise sandıkta yüzde 39 oranında kaldı.
Novi Sad'daki tren istasyonu faciası iki yıllık eylemleri tetiklemişti.
Haberin Detayı
Sırbistan'da iki yılı aşkın süredir devam eden toplumsal hareketliliğin ardından parlamento seçimleri tamamlandı. Ülke genelinde kayıtlı 6,4 milyondan fazla seçmen, 250 sandalyeli Ulusal Meclis üyelerini belirlemek üzere sandık başına gitti. Devlet Seçim Komisyonu, katılım oranının rekor seviyelere ulaştığını ve önceki yıla kıyasla belirgin bir artış gösterdiğini açıkladı.
Açılan sandıkların sonuçlarına göre siyasi dengeler kökten değişti. Sırp Seçimler ve Demokrasi Merkezi verilerine göre oyların yüzde 56'sı sayılırken, protestocu gençlerin oluşturduğu Öğrenci Listesi yüzde 52 oy oranı elde etti. Buna karşın Aleksandar Vucic öncülüğündeki Sırp İlerleme Partisi listesi yüzde 39 oranında kaldı ve mecliste geride düştü.
Yıllardır iktidarı elinde tutan Aleksandar Vucic, seçim sonuçlarının netleşmesinin ardından kameralar karşısına geçerek yenilgiyi üstlendiğini duyurdu. Vucic, yeni mecliste Öğrenci Listesi'nin 135 ila 140 sandalye kazanacağını, kendi listelerinin ise yaklaşık 105 sandalye çıkaracağını belirtti. Ayrıca sürecin ardından muhalefette kalacaklarını ve parlamentoda mücadeleyi sürdüreceklerini ifade etti.
Seçim zaferini kutlayan Öğrenci Listesi adına açıklama yapan akademisyen Radomir Saicic, oy veren tüm vatandaşlara teşekkür ederek geleceği inşa etmeye başlayacaklarını vurguladı. Üniversite profesörleri ile tanınmış isimlerden oluşan 250 kişilik siyaset dışı aday kadrosuyla dikkat çeken hareket, kardiyoloji profesörü Iliya Sırdanoviç'in liderliğinde meclise girmeyi başardı.
Bu siyasi değişimin arkasında, 1 Kasım 2024 tarihinde Novi Sad kentindeki bir tren istasyonunda beton sundurmanın çökmesi ve 16 kişinin hayatını kaybetmesi yer alıyor. Yaşanan bu büyük facia, ülkedeki en geniş katılımlı eylem dalgasını tetiklemiş ve Vucic yönetimi üzerindeki baskıyı sürekli artırmıştı. Şimdi ise geleneksel parti yapısından uzak olan öğrenci hareketinin hükümet kurma sürecini nasıl yöneteceği merakla bekleniyor.
AI YORUMUHaberinAi editör analizi
Sırbistan'daki bu sonuç, sokak hareketlerinin sandıkta nasıl belirleyici bir siyasi güce dönüşebileceğini net bir şekilde gösteriyor. Vucic'in 12 yıllık iktidarının ardından yüzde 52 oy alan öğrenci hareketinin kuracağı hükümet, ülkenin dış politikası ve ekonomik dengeleri açısından yeni bir dönemi başlatacaktır. Geleneksel siyasi aktörler yerine akademisyenlerin ve meslek erbabının yönetime gelmesi, bölgedeki diğer ülkelere de örnek teşkil edebilir.
Sırbistan genelinde 250 sandalye için kurulan sandıklar yerel saatle 20.00'de kapandı. Seçim Komisyonu, kapanıştan hemen önce katılım oranının yüzde 67,6 seviyesinde gerçekleştiğini duyurdu.
Kayıtlı 6,4 milyondan fazla seçmen 250 sandalyeli Ulusal Meclis üyelerini seçti.
Devlet Seçim Komisyonu, saat 19.00 itibarıyla katılımın yüzde 67,6 olduğunu açıkladı.
Lazarevac'taki olaylarda 2 polis yaralandı, Başkent Belgrad'da zırhlı polis araçları görüldü.
Sırbistan'da milyonlarca seçmenin sandık başına gittiği erken genel seçim maratonu tamamlandı. Sabah saat 07.00 itibarıyla başlayan oy verme süreci, akşam saat 20.00 itibarıyla resmi olarak sona erdi. Ülke genelinde kayıtlı 6,4 milyondan fazla seçmen, Sırbistan Ulusal Meclisi'nin yeni dönemde görev alacak 250 üyesini belirlemek için oylarını kullandı.
Devlet Seçim Komisyonu tarafından yapılan açıklamada, sandıkların kapanmasına kısa bir süre kala, saat 19.00 itibarıyla katılım oranının yüzde 67,6 olduğu bildirildi. Yerel medya organları, bu oranın önceki seçim dönemlerine kıyasla rekor seviyeye ulaşabileceğine dikkat çekti. Öyle ki, 2003 yılında gerçekleştirilen son genel seçimlerde katılım oranı yüzde 58 seviyesinde kalmıştı.
Seçim günü ülke genelinde sakin bir atmosfer hakim olmazken, bazı merkezlerde güvenlik sorunları yaşandı. Sırbistan basınında yer alan haberlere göre, oy kullanılan kimi merkezlerde maskeli gruplar binadan ayrılan vatandaşlara sopalarla saldırdı. İçişleri Bakanlığı, Lazarevac bölgesindeki olaylarda iki polisin yaralandığını ve kalabalığın güvenlik güçlerine taş ile tehlikeli maddeler attığını aktardı.
Yaşanan olaylar uluslararası alanda da endişe yarattı. Avrupa Birliği'nin Sırbistan Büyükelçisi Andreas von Beckerath, sosyal medya platformu üzerinden yaptığı açıklamada, taraflara sükunet çağrısında bulundu. Büyükelçi, tüm aktörlerin provokasyonlardan kaçınması gerektiğini ve yetkili kurumların vatandaş güvenliğini sağlamakla sorumlu olduğunu vurguladı.
Güvenlik önlemleri sadece sandık başlarıyla sınırlı kalmadı; başkent Belgrad sokaklarında oy verme saatlerinin bitimine doğru çok sayıda zırhlı polis aracı konumlandırıldı. Öte yandan oy pusulalarının fotoğraflandığı ve çoklu oy engelleme sistemlerinin devre dışı bırakıldığına dair usulsüzlük iddiaları da kamuoyuna yansıdı. Seçime ilişkin resmi olmayan ilk sonuçların gece yarısından önce açıklanması bekleniyor.
AI YORUMU
Sırbistan'daki seçim sürecinin güvenlik ihlalleri ve sokaklardaki zırhlı araç manzaralarıyla gölgelenmesi, ülkedeki siyasi tansiyonun ne denli yüksek olduğunu açıkça gösteriyor. Açıklanan yüzde 67,6'lık katılım oranı, 2023 seçimlerindeki yüzde 58'lik orana kıyasla vatandaşların sandığa olan ilgisinin ciddi oranda arttığını kanıtlıyor. Bu yüksek katılım oranı sandıktan çıkacak sonuçların meşruiyetini güçlendirse de, yaşanan şiddet olayları ve polis yaralanmaları demokratik süreçlerin güvenliğini tartışmaya açıyor. Resmi sonuçların gecikmesi veya itirazların artması durumunda, Belgrad sokaklarındaki hareketliliğin önümüzdeki günlerde de sürmesi muhtemel.
Sırbistan'daki parlamento seçimlerinde sandık başına giden seçmen sayısı beklenenden yüksek seyrediyor. Yerel saatle 14:00 itibarıyla katılım yüzde 46 olarak ölçüldü ve önceki seçime kıyasla yaklaşık bir milyonluk artış kaydedildi.
Yerel saatle 14:00 itibarıyla katılım oranı yüzde 46'ya ulaştı.
Öğrenci hareketinin öncülük ettiği muhalefet partisi Student List seçimlerde yarışıyor.
Seçimler, 2024 yılında 16 kişinin hayatını kaybettiği tren istasyonu faciasının ardından başladı.
Sırbistan'da uzun süredir iktidarda bulunan sağcı popülist lider Aleksandar Vučić'e karşı başlatılan öğrenci protestolarının ardından milyonlarca seçmen sandık başına gitti. Erken saatlerden itibaren büyükşehirlerde ve küçük kasabalarda uzun kuyruklar oluşurken, yurt dışındaki temsilciliklerde de yoğunluk gözlendi.
Seçim komisyonunun verilerine göre yerel saatle 14:00'e kadar seçmenlerin yüzde 46'sı oy kullandı. Bu oran, Aralık 2023'te düzenlenen bir önceki seçimin aynı saatindeki verilerine kıyasla yaklaşık bir milyonluk bir artışa işaret ediyor.
Muhalefet kanadında yer alan ve üniversite öğrencilerinin kurduğu Student List hareketi, 2012 yılından bu yana ülkeyi yöneten Sırp İlerleme Partisi'ni devirmeyi hedefliyor. 2024 yılında bir tren istasyonunun çatısının çökmesi sonucu 16 kişinin yaşamını yitirmesi, ülkede yolsuzluk ve ihmal tartışmalarını alevlendirmişti.
İktidardaki Vučić ve partisi ise suçlamaları reddederek son on yıldaki altyapı projeleri ile ekonomik büyüme başarılarını savunuyor. Cumhurbaşkanlığı görev süresi dolan lider, bu kez başbakanlık koltuğuna dönmek amacıyla partisinin seçim kampanyasını yürütüyor.
Seçim güvenliğini sağlamak amacıyla öğrenci hareketleri 8 bin 210 sandığın her birine en az iki gözlemci yerleştirdi. Gün boyunca bazı bölgelerde usulsüzlük iddiaları ve gazetecilere yönelik müdahaleler rapor edilirken, oy verme işlemi yerel saatle 20:00'de sona erecek.
AI YORUMU
Yüksek katılım oranı, iktidar karşısındaki muhalefet blokunun yıllardır süren siyasi dengeleri sarsabileceğini gösteriyor. Yüzde 46'lık ara dönemeç verisinin önceki seçime kıyasla bir milyon fazla seçmeni sandığa çekmesi, değişim talebinin tabanda karşılık bulduğunu kanıtlıyor. Olası bir iktidar değişiminde ülkenin dış politika yönelimi ve ekonomik taahhütleri yeni bir döneme girebilir.
İsrail muhalefet lideri Gadi Eisenkot, son seçim sonuçlarının ardından halkın mevcut yönetime güvenmediğini belirterek Siyonist askerlik hükümeti kuracaklarını duyurdu. Katılım oranının yüzde 77,7 ile 1999 yılından bu yana en yüksek seviyeye ulaştığı seçim süreci, ülkede yeni bir siyasi dönemin kapılarını aralıyor.
İsrail'de seçime katılım oranı yüzde 77,7 ile 1999'dan bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Eisenkot, Netanyahu hükümetine ve askerlikten kaçınan bloklara olan güvensizliğin sandığa yansıdığını ifade etti.
Yeni hükümet hedefiyle kurulan siyasi oluşum, Arap partileriyle iş birliğine kapalı bir strateji izliyor.
İsrail siyasetinde yeni seçim sonuçlarının ardından muhalefet kanadında önemli bir hareketlilik yaşanıyor. Meclis seçimlerinde oyların yüzde 90 oranında sayılmasıyla birlikte, muhalefet lideri Gadi Eisenkot, sosyal medya platformu üzerinden kamuoyuna hitap eden bir açıklamada bulundu. Eisenkot, seçmenlerin mevcut yönetime olan güvensizliğini dile getirerek, hedeflerinin Siyonist askerlik hükümeti kurmak olduğunu vurguladı.
Ülke genelinde sandığa katılım oranı, İsrail Merkez Seçim Komitesi verilerine göre yüzde 77,7 olarak kaydedildi. Bu oran, 2022 yılındaki seçimlerle kıyaslandığında 7,1 puanlık bir artışa tekabül ediyor ve 1999 yılından itibaren gerçekleşen en yüksek katılım seviyesi olarak kayıtlara geçiyor. Eisenkot, bu yüksek ilginin halkın değişim talebini net bir şekilde ortaya koyduğuna dikkat çekerek, bu sorumluluğu üstlenmeye hazır olduklarını belirtti.
Muhalefet lideri, 7 Ekim 2023 tarihinden bu yana görevde olan mevcut Netanyahu hükümetine karşı oluşan toplumsal tepkiyi merkeze alıyor. Askerlik hizmetinden kaçınan siyasi grupların son 20 yılın en düşük seviyesine gerilediğini savunan Eisenkot, kendi kurdukları yeni yapının halkın gerçek iradesini temsil ettiğini ifade etti. Bu söylemler, mevcut iktidar bloğunun zayıfladığına dair muhalefet kanadından gelen en somut iddialardan birini oluşturuyor.
Destekçilerine yönelik konuşmasında bir yıl içinde sıfırdan bir parti kurduklarını hatırlatan Eisenkot, ortaya koydukları alternatifin iktidara gelmeye hazır olduğunu savundu. Kendisine güvenen yüz binlerce İsrailliye teşekkür eden muhalefet lideri, önlerindeki dönemin çalışma ve başarı odaklı geçeceğine dair söz verdi. Bu yeni siyasi oluşumun, İsrail'in temel değerlerine ve Siyonist ilkelere bağlı kalacağını vurgulayarak seçmen tabanına mesaj yolladı.
Eisenkot'un özellikle Siyonist askerlik vurgusu, İsrail Meclisi'ndeki 19 sandalyeye sahip olan Arap partileriyle uzlaşıya gitmeyeceklerinin bir göstergesi olarak yorumlanıyor. Söz konusu ifade biçimi, yeni kurulacak muhtemel bir koalisyonun rotasını belirleyecek bir sınır olarak kabul ediliyor. Seçim sonuçlarının kesinleşmesiyle birlikte, Eisenkot'un bu stratejisinin koalisyon görüşmelerinde nasıl bir karşılık bulacağı merak konusu olmaya devam ediyor.
AI YORUMU
Eisenkot'un kurmayı hedeflediği bu yapı, İsrail'deki siyasi kutuplaşmanın ordu merkezli bir söylemle yeniden tanımlanacağını gösteriyor. Katılımın yüzde 77,7'ye ulaşması, seçmenin mevcut Netanyahu yönetimine verdiği tepkinin derinliğini yansıtıyor. Ancak Arap partilerini denklem dışı bırakan bu yaklaşım, hükümet kurma sürecinde çok dar bir alanda manevra yapılmasına neden olabilir. Bu strateji, koalisyonun istikrarı için diğer sağ partilerle kurulacak pazarlıkların son 20 yılın en zorlu süreci olacağını düşündürüyor.
İsrail'de seçim sandıkları açılırken Savunma Bakanı Yisrael Katz, İran'a yönelik operasyon planlarında kararlı olduklarını duyurdu. Katz, askeri yetkililerle siyasi irade arasında görüş ayrılığı olduğu iddialarını reddederek ordu içindeki koordinasyonun tam olduğunu savundu.
Savunma Bakanı Katz, İsrail ordusunun İran'a yönelik saldırı planlarına hazır olduğunu belirtti.
Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, Netanyahu'yu güvenlik bürokrasisini siyasi amaçlarla kullanmakla suçladı.
İsrail basınında ordu komuta kademesi ile Başbakan Netanyahu arasında anlaşmazlık yaşandığı öne sürülmüştü.
İsrail'de hükümeti ve yeni parlamentoyu belirlemek için yapılan seçimlerin ardından oy sayım işlemleri devam ederken, Savunma Bakanı Yisrael Katz'dan İran'a yönelik sert bir mesaj geldi. Katz, ABD merkezli X platformu üzerinden yaptığı açıklamada, İsrail ordusunun İran'a yönelik saldırı planlarında ABD ile tam bir ortaklık içinde hareket ettiğini vurguladı. Bakan, ordu birimlerinin bugün yapılan görüşmelere katıldığını ve alınan askeri kararların sahada büyük bir kararlılıkla uygulanacağını ifade etti.
Bakanın açıklamaları, seçim süreciyle eş zamanlı olarak kamuoyuna yansıyan ordu ile hükümet arasındaki fikir ayrılıklarına dair iddiaları doğrudan hedef aldı. Katz, bu tür spekülasyonların gerçeği yansıtmadığını ve güvenlik bürokrasisi ile siyasi irade arasında bir çatışma bulunmadığını iddia ederek tartışmaları sonlandırmaya çalıştı.
Partisinin genel merkezinde destekçilerine seslenen Eisenkot, Netanyahu'nun mevcut halk desteğini yitirdiğini ve fiilen geçici bir başbakan statüsünde olduğunu belirtti. Eisenkot'un bu çıkışı, hükümetin seçim sonuçlarını etkilemek amacıyla ülke güvenliğini bir araç olarak kullanabileceği endişesini tetikledi.
Eisenkot, konuşmasında ordu komutanlarına seslenerek her türlü siyasi baskı girişimine karşı durmaları gerektiği çağrısında bulundu. Komuta kademesine devletin ve vatandaşların güvenliğini öncelemelerini hatırlatan Eisenkot, Netanyahu'nun kişisel siyasi ihtiyaçları için güvenlik kurumlarını zorlamaması gerektiğini vurguladı. Eski Genelkurmay Başkanı, askeri yetkililerin sadece kamu çıkarlarına hizmet etmesi gerektiğini ifade ederek siyaset ve ordu arasındaki çizginin korunmasının hayati olduğunu ifade etti.
Savunma Bakanı Yisrael Katz ise Eisenkot'un bu çağrılarını ve hükümetin güvenliği siyasallaştırdığı yönündeki iddialarını gerçek dışı olarak nitelendirdi. Katz, ordu komuta kademesinin siyasi etkilerden bağımsız bir şekilde operasyonel hazırlıklarını sürdürdüğünü ve İran'a karşı belirlenen stratejik rotada bir sapma yaşanmadığını savundu. Seçim sonuçlarının netleşmeye başladığı bu saatlerde, hem askeri hem de siyasi tarafların İran konusundaki açıklamaları ülkenin güvenlik gündemini belirlemeye devam ediyor.
AI YORUMU
İsrail'deki iktidar mücadelesi, İran'a yönelik askeri stratejilerin seçim kampanyası malzemesi haline gelmesiyle yeni bir boyuta taşındı. Bakan Katz'ın ordu ile tam uyum mesajı, sadece dış tehdide değil, aynı zamanda Netanyahu hükümetinin meşruiyetine yönelik içeriden gelen eleştirilere karşı bir kalkan niteliği taşıyor. Eisenkot gibi eski bir Genelkurmay Başkanı'nın güvenlik bürokrasisine doğrudan müdahale çağrısı yapması, ordu üzerinde siyasi baskının tahmin edilenden çok daha yoğun olduğunu kanıtlıyor. Önümüzdeki günlerde kurulacak hükümetin yapısı, İran'a karşı geliştirilen saldırı planlarının sadece bir söylem olarak mı kalacağını yoksa sahada bir operasyona mı dönüşeceğini belirleyecektir.
