Sabri Ülker Vakfı, İstanbul Science Summit 2026 zirvesine ev sahipliği yaptı

Erken çocukluk çağı diş çürükleri, bebeklik dönemindeki yanlış beslenme alışkanlıkları ve gece biberon kullanımı nedeniyle tehlike saçıyor. Uzmanlar, doğumdan itibaren düzenli ağız bakımının şart olduğunu vurguluyor.

• 0-3 yaş arası görülen erken çocukluk çağı çürükleri diş kaybına yol açabiliyor.
• Gece biberonla süt veya şekerli sıvı tüketimi diş sağlığını doğrudan tehdit ediyor.
• İlk diş hekimi muayenesinin 6 ay ile 1 yaş arasında yapılması öneriliyor.

Çocuklarda erken yaşlarda ihmal edilen ağız ve diş bakımı, ilerleyen süreçlerde kalıcı hasarlara zemin hazırlayabiliyor. 6 yaşından küçük çocuklarda görülen çürük lezyonları, dolgulu süt dişleri veya erken diş kayıpları erken çocukluk çağı çürüğü olarak tanımlanıyor. Özellikle 0-3 yaş aralığında sıklıkla rastlanan bu durum, hatalı beslenme alışkanlıklarıyla doğrudan bağlantı gösteriyor.

Uzmanlar, bebeklere gece uykusundan önce biberonla süt veya şekerli içecekler verilmesinin risk oluşturduğunu belirtiyor. Bunun yanı sıra emziklerin bal ya da reçel gibi gıdalara batırılarak verilmesi de diş yapısının bozulmasında rol oynuyor. Diş çürüklerine neden olan bakterilerin aile bireyleri ile bakıcıların tükürüğü aracılığıyla bebeklere geçebildiği de biliniyor.

Ortak kaşık ve çatal kullanımı, biberon sıcaklığının ebeveynler tarafından ağız yoluyla kontrol edilmesi veya yere düşen emziğin temizlenmeden verilmesi bakteri geçişini kolaylaştırıyor. Cips, bisküvi, kraker ve gazlı içecekler gibi karbonhidrat oranı yüksek gıdalar diş plağındaki asit üretimini tetikliyor. Yapışkan gıdaların ağızda uzun süre kalması ise çürük oluşumunu hızlandıran diğer etkenler arasında yer alıyor.

Bu tür sorunların önüne geçebilmek adına doğumdan itibaren bebeklerin ağız bakımına başlanması gerekiyor. Her beslenme sonrasından sonra bebeğe su içirilmesi ve gece ile sabah beslenmelerinin ardından ağız içinin temiz bir tülbentle sililmesi öneriliyor. İlk dişlerin çıkmasıyla birlikte düzenli temizliğe geçilmesi ve ilk diş hekimi kontrolünün 1 yaşından önce gerçekleştirilmesi büyük önem taşıyor.

Kaynak: CNN Türk Haberin tam sayfası →

Çocuklarda sık görülen geniz eti büyümesi, burun tıkanıklığının yanı sıra uyku kalitesini ve işitmeyi olumsuz etkiliyor. Kulak burun boğaz uzmanları, beş yaşından sonra küçülme eğilimi gösteren bu sorunun cerrahi müdahale gerektirmeyebileceğini belirtiyor.

• Geniz eti büyümesi beş yaşından sonra genellikle küçülme eğilimi gösteriyor.
• Alerjik rinit, burun ve geniz bölgesinde kronik inflamasyona yol açabiliyor.
• Medikal tedavi yanıt vermezse cerrahi seçenekler değerlendiriliyor.

Çocuk sağlığında sıkça karşılaşılan geniz eti büyümesi, yalnızca burun tıkanıklığı yaratmakla kalmıyor; uyku düzenini, işitme yetisini ve konuşma kabiliyetini de doğrudan etkiliyor. Uzmanlar, bu dokunun büyüklüğünden ziyade çocuk üzerinde yarattığı olumsuz etkilerin asıl odak noktası olması gerektiğini vurguluyor. Uzun süren şikayetlerin göz ardı edilmemesi, ileride yaşanabilecek kalıcı sorunların önüne geçilmesi açısından büyük bir gereklilik oluşturuyor.

Bademcikler ile geniz eti, bağışıklık sisteminin lenfoid dokuları arasında yer alsa da vücuttaki konumları birbirinden tamamen ayrılıyor. Bademcikler boğazın iki yanında fark edilirken, geniz eti burnun arkasında yer alıyor ve dışarıdan bakıldığında doğrudan görülemiyor. Çocuklarda bu iki doku aynı anda büyüme gösterebileceği gibi yalnızca biri de hacim kazanabiliyor.

Alerjik rahatsızlıklar, geniz etiyle ilgili şikayetlerin şiddetlenmesinde rol oynayabiliyor. Alerjik rinit, burun ve geniz bölgesinde kronik inflamasyon tetikleyerek mevcut durumu kötüleştirebiliyor. Bu tür vakalarda öncelikli olarak alerjinin kontrol altına alınması hedefleniyor ve bazı hastalarda steroidli spreyler veya burun yıkama gibi medikal çözümlerle belirgin rahatlama sağlanabiliyor.

Geniz etinin yapısı gereği beş yaşından sonra küçülmeye başladığı ve erişkinlik döneminde gerilediği biliniyor. Ancak ailelerin nasıl olsa küçülecek beklentisiyle uyku apnesi veya işitme kaybı gibi ciddi belirtileri uzun süre bekletmesi sakıncalı bulunuyor. Devam eden ağız solunumu, geniz akıntısı ve kronik enfeksiyonlar çocuklarda ağız kokusu gibi ek sorunlara da zemin hazırlayabiliyor.

Dokunun hava geçişini engellemesi durumunda ses tonunda kapalılık ve genizden gelen bir konuşma tarzı ortaya çıkabiliyor. Orta kulakta sıvı birikmesi ve işitme kaybı gelişmesi ise küçük yaş gruplarındaki dil gelişimini dolaylı yoldan sekteye uğratabiliyor. Sürekli ağız solunumu, gece solunum bozuklukları ve kalıcı kulak sıvıları gibi tablolarda cerrahi müdahale gündeme geliyor.

Kaynak: CNN Türk Haberin tam sayfası →

Balık yerken boğaza takılan kılçıkları temizlemek amacıyla ekmek tüketmek ciddi sağlık sorunlarına davetiye çıkarıyor. Uzmanlar yanlış müdahalelerin dokularda kalıcı yaralanmalar oluşturabileceğini vurguluyor.

• Balık kılçığı için ekmek yemek riskli yaralanmalara yol açabiliyor.
• Pirinç veya muz yutma yöntemleri de güvenli sonuçlar vermiyor.
• Yanlış müdahaleler boğaz bölgesinde tahribatı artırabiliyor.

Sofraların vazgeçilmezi olan balığı tükettiğimiz anlarda yaşanan kazalar, yanlış alışkanlıklar yüzünden daha tehlikeli bir boyuta ulaşabiliyor. Yemek sırasında boğaza batan küçük kemikleri temizlemek amacıyla halk arasında bilinen bazı pratik yöntemler uygulanıyor. Özellikle ekmek içi yutmak, pirinç yemek veya muzla bastırmaya çalışmak en sık başvurulan refleksler arasında yer alıyor. Ancak sağlık uzmanları bu geleneksel yöntemlerin sanıldığı kadar masum olmadığını ve durumu daha da kötüleştirebileceğini belirtiyor.

Aktarılan son bilgilere göre kılçığı ortadan kaldırmak için gıda ürünlerini doğrudan yutmak sorunu çözmek yerine büyütüyor. Boğazda sıkışan sert ve sivri yapılı kemikler, itme kuvvetiyle birlikte hassas dokulara daha derin saplanabiliyor. Bu durum yemek borusunda çizilmelere, yırtılmalara ve hatta enfeksiyon riskine zemin hazırlıyor. Yanlış yapılan her hamle, uzman müdahalesini zorunlu kılan cerrahi riskleri beraberinde getiriyor.

Halk arasında yaygın olan bu tür ezbere dayalı uygulamalar yerine bilinçli adımlar atmak büyük önem taşıyor. Kılçık batması durumunda evde zorlama yöntemleri denemek yerine en kısa sürede bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor. Uzman hekimler uygun aletler ve steril koşullarda müdahale ederek olası komplikasyonların önüne geçebiliyor. Kendi kendine tedavi etme çabaları ise hastane süreçlerini daha da karmaşık hale getirebiliyor.

Kaynak: Sözcü Yaşam Haberin tam sayfası →

Prof. Dr. Canan Karatay, kilo kontrolü amacıyla kullanılan zayıflama iğnelerinin ani ölümlere ve çeşitli organ yetmezliklerine yol açabileceğini belirterek bilinçsiz kullanıma karşı uyarıda bulundu. Hekim kontrolünün şart olduğunu vurgulayan Karatay, doğal beslenme alışkanlıklarına dönülmesi gerektiğini kaydetti.

• Zayıflama iğneleri böbrek, karaciğer ve kalp sağlığını tehlikeye atabiliyor.
• Canan Karatay ilaçların ani ölümlere neden olabileceğini savundu.
• Beslenmede iki öğün sistemi ve doğal probiyotikler öneriliyor.

Günümüzde kilo vermek isteyen bireylerin sıklıkla tercih ettiği zayıflama iğneleri, tıp dünyasında tartışılmaya devam ediyor. Prof. Dr. Canan Karatay, bu tür ilaçların bilinçsiz tüketiminin hayati riskler barındırdığını ifade ederek kamuoyunu uyardı. Söz konusu ürünlerin etken maddelerine ve hastanın tıbbi geçmişine göre farklılık gösterdiğini belirten Karatay, doktor kontrolü olmadan tedaviye başlanmaması gerektiğini dile getirdi.

İlaçların vücuttaki pek çok sistem üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini aktaran Karatay; böbrek yetmezliği, zihinsel bulanıklık, safra kesesi problemleri ve kalp krizi riskine dikkat çekti. Tedavi sürecinin uzman hekimler tarafından planlanmasının şart olduğunu belirten uzman isim, bazı ürünlerin tip 2 diyabet tedavisinde kullanılırken bazılarının obezite yönetimi için uygulandığını hatırlattı.

Açıklamalarında doğal beslenmenin önemine de değinen Karatay, vücudun gereksinimlerinin işlenmemiş gıdalarla karşılanması gerektiğini vurguladı. Tarihsel referanslara da yer veren Karatay, on birinci yüzyılda İbn-i Sina'nın iki öğün beslenmeyi önerdiğini hatırlatarak üç öğünün hastalık getirebileceğini savundu. Günlük yaşantıda su tüketiminin artırılmasını ve tuzun tamamen hayattan çıkarılmaması gerektiğini de sözlerine ekledi.

Kaynak: Yeni Şafak Haberin tam sayfası →