İsrail, 4 yıl aradan sonra erken seçim yerine sandık başına gidiyor

İsrail tarihindeki en kritik seçimlerden birinde sandık başına giden seçmenler, mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu yönetimini oyluyor. 7 Ekim saldırıları sonrası ilk kez düzenlenen seçimlerde katılım oranı tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşırken, hiçbir bloğun tek başına hükümet kuracak sayıya ulaşamayacağı öngörülüyor.

• Sandık başında bugüne kadarki en yüksek katılım oranı kaydedildi.
• Binyamin Netanyahu ile eski askeri şef Gadi Eisenkot arasındaki yarış başa baş gidiyor.
• Hiçbir siyasi bloğun hükümet kurmak için gereken 61 koltuk sayısına ulaşması beklenmiyor.

İsrail halkı, 7 Ekim tarihinde gerçekleşen Hamas liderliğindeki saldırılar ve ardından başlayan savaş sürecinin gölgesinde sandık başına gitti. Seçimler, ülkenin yakın siyasi tarihindeki en büyük kırılma noktalarından biri olarak kabul edilirken, süreç büyük oranda Binyamin Netanyahu'nun görevde kalıp kalmayacağına dair bir referandum niteliği taşıyor. Gün boyu süren oy verme işlemlerinde, ülke tarihinin en yüksek katılım oranlarına ulaşıldığı rapor edildi.

Kamuoyu yoklamaları, 1996 yılından bu yana aktif siyasetin merkezinde yer alan Netanyahu ile Gadi Eisenkot arasında kıyasıya bir rekabet olduğunu gösteriyor. Başbakanlık koltuğu için yarışan bu iki isim ve bağlı oldukları bloklar, hükümet kurmak için gerekli olan 61 sandalye sınırını geçmekte zorlanıyor. Bu durum, seçim sonrası haftalar hatta aylar sürebilecek zorlu koalisyon görüşmelerinin kapısını aralıyor.

Seçim kampanyası boyunca güvenlik politikaları ve demokrasi tartışmaları öne çıktı. Muhalefet kanadı, 1.200 kişinin yaşamını yitirdiği ve 251 kişinin rehin alındığı 7 Ekim saldırılarını bir güvenlik başarısızlığı olarak nitelendirerek Netanyahu'yu sert şekilde eleştirdi. Başbakan ise kendisini 'Sayın Güvenlik' olarak konumlandırarak, Orta Doğu'daki stratejik hamlelerini ve ABD Başkanı Donald Trump ile olan ilişkilerini seçmenlere hatırlatmaya devam etti.

Netanyahu'nun seçim gününde Arap seçmenlerin yoğun katılımını 'acil durum' olarak tanımlayıp destekçilerini oy kullanmaya çağırması, sandık başında tansiyonu yükseltti. Likud partisi, oy verme süresinin uzatılması yönünde talepte bulunurken, Gadi Eisenkot'un ekibi bu adımı seçim güvenliğini zayıflatma girişimi olarak niteleyerek eleştirdi. Ülke genelinde bazı sandıklarda usulsüzlük şikayetleri yaşanmış olsa da, Merkezi Seçim Komitesi sistematik bir müdahale kanıtı olmadığını açıkladı.

Yeni kurulan Yashar Partisi lideri Eisenkot'un öncülük ettiği 'değişim bloku', farklı ideolojik görüşlere sahip ancak Netanyahu'yu iktidardan uzaklaştırma ortak paydasında birleşen partilerden oluşuyor. Eski Başbakan Naftali Bennett, Avigdor Lieberman ve Yair Golan gibi isimlerin yer aldığı bu grup, Netanyahu'nun mevcut aşırı sağcı koalisyonuna ciddi bir alternatif oluşturmayı hedefliyor. Seçim sonuçları, İsrail'in gelecekteki güvenlik ve yargı reformu politikalarının nasıl şekilleneceğini belirleyecek.

Netanyahu ise, yolsuzluk suçlamalarıyla süren davasına ve yargı sistemini değiştirmeyi hedefleyen tartışmalı planlarına rağmen, radikal sağcı ve ultra-Ortodoks partilerle ittifakını korumaya odaklanıyor. Özellikle ultra-Ortodoks Yahudi erkeklerin askerlik hizmetine alınması konusu, hükümetin Supreme Court kararlarını uygulamaması nedeniyle seçimin en kutuplaştırıcı başlıklarından biri olmayı sürdürüyor. Seçimlerin ardından İsrail'i bekleyen tablo, ülkenin siyasi yapısını uzun vadede kökten değiştirebilir.

Haberin tam sayfası →

İsrail'de Gazze ve Lübnan'daki çatışmaların ardından gerçekleştirilecek genel seçimlerde 120 milletvekili belirleniyor. Yaklaşık 7,3 milyon seçmen, 12 bin 18 seçim istasyonunda kurulan 18 bin sandıkta oy kullanarak hükümetin geleceğini ve koalisyon yapısını tayin edecek.

• 7,3 milyon seçmen, 120 üyeli parlamentoyu belirlemek için 18 bin sandıkta oy kullanıyor.
• Seçim organizasyonu için 690 milyon şekel bütçe ayrıldı ve 100 bin personel görevlendirildi.
• Netanyahu liderliğindeki aşırı sağcı blok ile Gadi Eisenkot'un muhalefet bloğu arasında yarış yaşanıyor.

İsrail, Gazze Şeridi'ndeki büyük yıkım, Lübnan'ın güneyindeki işgal süreçleri ve İran'a karşı yürütülen askeri operasyonların gölgesinde sandık başına gidiyor. Ülke meclisinin 26. dönemi için yapılacak bu seçimler, sadece yeni milletvekillerini değil, aynı zamanda kurulacak hükümetin kimler tarafından oluşturulacağını da belirleyecek. İsrail Merkez Seçim Komitesi tarafından açıklanan resmi verilere göre, 7,3 milyon seçmenin oy kullanma hakkı bulunuyor.

Seçim süreci için ülke genelinde 12 bin 18 ayrı noktada toplam 18 bin sandık kurulması kararlaştırıldı. Organizasyonun güvenliğini ve işleyişini sağlamak amacıyla 100 bin personel görev yaparken, istasyonlara güvenliği artırmak için 15 bin kamera yerleştirildi. Bu yoğun operasyonel süreç için ayrılan toplam bütçe ise 690 milyon şekel, yani yaklaşık 220 milyon dolar olarak belirlendi.

Nispi temsil sisteminin uygulandığı ülkede, seçmenler doğrudan adaylara değil, siyasi partilere veya listelere oy veriyor. Toplam 37 farklı listenin yarışacağı seçimde, yüzde 3,25 olan seçim barajını geçemeyen partilerin oyları sandalye dağılımına dahil edilmiyor. İsrail vatandaşı olan 1,2 milyon Filistinli, ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 21'ini oluşturmasına rağmen siyasi temsilde zorlu bir dengeyi temsil ediyor.

Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te yaşayan 750 binin üzerindeki İsrailli yerleşimci oy kullanabilirken, aynı bölgelerde yaşayan milyonlarca Filistinli vatandaşlık hakları olmadığı için seçim süreçlerinin dışında tutuluyor. Yurt dışında bulunan İsrail vatandaşları için ise sadece görevli diplomatlar haricinde sandık imkanı sağlanmıyor; oy kullanmak isteyenlerin bizzat İsrail'e gelmesi gerekiyor. Suriye ve Lübnan cephelerinde görev yapan askerlerin oy verme işlemi ise 20 Ekim itibarıyla başlatıldı.

Kamuoyu araştırmaları, seçimin Başbakan Binyamin Netanyahu'nun liderlik ettiği aşırı sağcı koalisyon ile Gadi Eisenkot'un başını çektiği Siyonist muhalefet bloğu arasında düğümleneceğini gösteriyor. Netanyahu, aralıklarla 19 yıl süren başbakanlık kariyerini devam ettirmek isterken, muhalefet cephesi ise Eisenkot'un liderliğinde bir değişim hedefliyor. Anketlerin büyük çoğunluğu, hiçbir tarafın mecliste tek başına çoğunluğu sağlayamayacağına işaret ediyor.

Son dönemde Benny Gantz liderliğindeki Mavi-Beyaz Partisi'nin çekilmesi ve Ahi Partisi'nin yarıştan ayrılması, siyasi dengeleri etkileyen diğer gelişmeler arasında öne çıkıyor. Netanyahu'nun, ultra-Ortodoks partilere bazı vaatlerde bulunarak desteğini konsolide etmeye çalıştığı gözlemleniyor. Seçim sonuçları, İsrail'in önümüzdeki dört yıl boyunca izleyeceği güvenlik ve dış politika stratejileri üzerinde belirleyici rol oynayacak.

Haberin tam sayfası →

İsrail'de seçim sandıkları açılırken Savunma Bakanı Yisrael Katz, İran'a yönelik operasyon planlarında kararlı olduklarını duyurdu. Katz, askeri yetkililerle siyasi irade arasında görüş ayrılığı olduğu iddialarını reddederek ordu içindeki koordinasyonun tam olduğunu savundu.

• Savunma Bakanı Katz, İsrail ordusunun İran'a yönelik saldırı planlarına hazır olduğunu belirtti.
• Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot, Netanyahu'yu güvenlik bürokrasisini siyasi amaçlarla kullanmakla suçladı.
• İsrail basınında ordu komuta kademesi ile Başbakan Netanyahu arasında anlaşmazlık yaşandığı öne sürülmüştü.

İsrail'de hükümeti ve yeni parlamentoyu belirlemek için yapılan seçimlerin ardından oy sayım işlemleri devam ederken, Savunma Bakanı Yisrael Katz'dan İran'a yönelik sert bir mesaj geldi. Katz, ABD merkezli X platformu üzerinden yaptığı açıklamada, İsrail ordusunun İran'a yönelik saldırı planlarında ABD ile tam bir ortaklık içinde hareket ettiğini vurguladı. Bakan, ordu birimlerinin bugün yapılan görüşmelere katıldığını ve alınan askeri kararların sahada büyük bir kararlılıkla uygulanacağını ifade etti.

Bakanın açıklamaları, seçim süreciyle eş zamanlı olarak kamuoyuna yansıyan ordu ile hükümet arasındaki fikir ayrılıklarına dair iddiaları doğrudan hedef aldı. Katz, bu tür spekülasyonların gerçeği yansıtmadığını ve güvenlik bürokrasisi ile siyasi irade arasında bir çatışma bulunmadığını iddia ederek tartışmaları sonlandırmaya çalıştı.

Partisinin genel merkezinde destekçilerine seslenen Eisenkot, Netanyahu'nun mevcut halk desteğini yitirdiğini ve fiilen geçici bir başbakan statüsünde olduğunu belirtti. Eisenkot'un bu çıkışı, hükümetin seçim sonuçlarını etkilemek amacıyla ülke güvenliğini bir araç olarak kullanabileceği endişesini tetikledi.

Eisenkot, konuşmasında ordu komutanlarına seslenerek her türlü siyasi baskı girişimine karşı durmaları gerektiği çağrısında bulundu. Komuta kademesine devletin ve vatandaşların güvenliğini öncelemelerini hatırlatan Eisenkot, Netanyahu'nun kişisel siyasi ihtiyaçları için güvenlik kurumlarını zorlamaması gerektiğini vurguladı. Eski Genelkurmay Başkanı, askeri yetkililerin sadece kamu çıkarlarına hizmet etmesi gerektiğini ifade ederek siyaset ve ordu arasındaki çizginin korunmasının hayati olduğunu ifade etti.

Savunma Bakanı Yisrael Katz ise Eisenkot'un bu çağrılarını ve hükümetin güvenliği siyasallaştırdığı yönündeki iddialarını gerçek dışı olarak nitelendirdi. Katz, ordu komuta kademesinin siyasi etkilerden bağımsız bir şekilde operasyonel hazırlıklarını sürdürdüğünü ve İran'a karşı belirlenen stratejik rotada bir sapma yaşanmadığını savundu. Seçim sonuçlarının netleşmeye başladığı bu saatlerde, hem askeri hem de siyasi tarafların İran konusundaki açıklamaları ülkenin güvenlik gündemini belirlemeye devam ediyor.

Haberin tam sayfası →

İsrailli analistler, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun seçim sonuçlarını lehine çevirmek amacıyla yeni bir bölgesel çatışma başlatabileceğini öne sürüyor. Muhalefeti birlik hükûmetine zorlamayı hedefleyen bu stratejinin, özellikle seçim sonuçlarının netleşmediği karmaşık senaryolarda devreye girebileceği ifade ediliyor.

• Netanyahu, iktidarda kalmak için bölgesel bir savaş başlatmayı en kolay seçenek olarak görüyor.
• Analistler, el-Halil'deki saldırının seçim öncesinde güvenlik aciliyeti yaratmak için kullanıldığını savunuyor.
• İsrail ordusu ve genelkurmay başkanlığı, seçim arifesinde tırmanış yaşanmaması için çaba gösteriyor.

İsrailli siyasi gözlemciler, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun seçimlerde beklediği net galibiyeti alamaması durumunda, koltuğunu korumak için bölgesel bir savaş düğmesine basabileceği uyarısında bulunuyor. Yedioth Ahronoth gazetesinden Nahum Barnea, Netanyahu'nun iktidar değişimini geciktirmek amacıyla Amerikan yönetimiyle koordineli veya bağımsız yeni bir askerî operasyon başlatabileceğini belirtti. Seçim sonuçlarının koalisyon bloku lehine kesinleşmediği bir senaryoda, muhalefet liderlerinin baskı altına alınarak bir birlik hükûmetine dahil edilmesinin planlandığı ifade ediliyor.

Barnea, bu stratejinin tamamen hayali olmadığını, son iki haftada Netanyahu'nun benzer girişimlerde bulunduğunu ancak ABD yönetimi ve İsrail ordusunun çekinceleriyle engellendiğini hatırlattı. Benzer bir durumun yeniden tetiklenmesi halinde, Tel Aviv'e yönelik füze tehditleri gibi güvenlik unsurlarının muhalefet rakipleri Gadi Eisenkot ve Naftali Bennett üzerinde büyük bir psikolojik baskı oluşturması hedefleniyor. Analistlere göre, seçim sonuçları netleşir netleşmez hızla hareket edilerek meşru bir hükûmetin kurulması, bu tür bir askerî manipülasyonun önüne geçebilecek tek seçenek olarak öne çıkıyor.

Askerî analist Amos Harel ise 23 Ekim'de el-Halil'de gerçekleşen silahlı saldırının Netanyahu için politik bir malzeme sunduğuna dikkat çekiyor. Harel'e göre, Batı Şeria'da güvenlik aciliyeti hissi yaratarak kamuoyunu konsolide etmeye çalışan Başbakan, seçimi kazanması halinde İsrail'in ekonomi ve diplomasi alanında dünyadan daha izole bir yapıya bürüneceğini öngörüyor. İsrailli yetkililerin, saldırganların Hamas bağlantısına dair aceleci açıklamaları, olayın seçim kampanyasının bir parçası olarak kurgulandığı şüphesini güçlendiriyor.

Netanyahu'nun rakiplerinin ise seçim yenilgisini kabullenmiş görünmemek için bu savaş tehdidine karşı sessiz kalmayı tercih etmesi, siyasetteki gerilimi artırıyor. İsrail ordusunun, güvenlik krizlerinin seçim malzemesi yapılmasına karşı mesafeli durmaya çalıştığı gözlemlense de, hükûmet kurma müzakereleri sırasında yaşanacak bir krizde ordu yönetiminin nasıl tavır alacağı belirsizliğini koruyor. Harel, seçim gününün ertesinde bile Netanyahu'nun koltuğunu bırakmaya niyetli olmadığını, bu nedenle siyasi belirsizliğin uzun süreceğini vurguluyor.

Sonuç olarak, İsrail siyasetindeki bu hamlelerin ülkenin dış ilişkilerini nasıl etkileyeceği merak konusu olmaya devam ediyor. Ekonominin dünyadan kopması ve İran, Kuzey Kore veya Rusya benzeri alışılmadık yöntemlerle ayakta kalmaya çalışması, Netanyahu'nun vizyonunun parçası olarak değerlendiriliyor. Seçim sandıklarından çıkacak sonuçlar, yalnızca yeni hükûmetin kim olacağını değil, bölgedeki askerî gerilimin derecesini de belirleyecek kritik bir eşik olarak kabul ediliyor.

Haberin tam sayfası →