Sanofi, Bioexpo 2026'da Sağlık İnovasyonunu Tanıttı

NASA'nın Mars yüzeyinde görev yapan keşif aracı Perseverance, 45,22 kilometre yol katederek Opportunity'ye ait olan sürüş rekorunu geride bıraktı. Kızıl Gezegen'deki görev süresi 2028 sonuna kadar uzatılan aracın toplamda 100 kilometre hedefine ulaşması öngörülüyor.

• Perseverance, 45,22 kilometre katederek Opportunity'nin 45,16 kilometrelik rekorunu geride bıraktı.
• Katettiği mesafenin yüzde 90'ından fazlasını otonom sürüş sistemiyle tamamladı.
• NASA, aracın görev süresini 2028 yılı sonuna kadar resmen uzattı.

Kızıl Gezegen'e 2021 yılının şubat ayında iniş yapan NASA'nın Perseverance keşif aracı, Jezero Krateri'ndeki araştırmalarında tarihi bir mesafeyi geride bıraktı. Görevindeki 2.006'ncı Mars gününde 45,22 kilometre toplam sürüşe ulaşan araç, böylece gezegen yüzeyindeki en uzun mesafeyi katetmiş oldu. Bir önceki rekor, 2004 ile 2018 yılları arasında 5.111 Mars günü görev yapan ve 45,16 kilometrelik yolculuğu yaklaşık 14 yılda bitiren Opportunity aracına aitti.

Perseverance için hazırlanan ilk mühendislik planlarında toplam yolculuğun yalnızca 20 kilometre civarında kalması hedefleniyordu. Başlangıçtaki beklentileri ikiye katlayan aracın dayanıklılığı üzerine NASA, görevin bitiş tarihini 2028'in sonuna kadar uzattı. Mühendisler, yeni rotalar ve genişletilen program sayesinde aracın toplamda 100 kilometrelik bir mesafeyi geride bırakabileceğini öngörüyor.

Yolculuğun yüksek verimle sürdürülmesinde gelişmiş otonom navigasyon kabiliyeti belirleyici rol oynuyor. Elde edilen resmi verilere göre katedilen mesafenin yüzde 90'ından fazlası aracın kendi kendine karar verdiği yapay zeka ve rota algoritmalarıyla tamamlandı. 1997'de sadece 100 metre ilerleyebilen Sojourner'dan ve halen 38 kilometre civarında yol almış olan Curiosity'den elde edilen tecrübeler, Perseverance'ın tekerlek ve yazılım mimarisine aktarılmıştı.

Rekorun ardından keşif aracı, Jezero Krateri'nin güneyindeki krater sırtına doğru yöneldi. Bilim insanları burada bulunan ve kraterin çarpma öncesi dönemine ait olduğu değerlendirilen antik kayaçları inceleyecek. Güzergâhtaki Rainbow Falls bölgesinde suyla temas sonucu oluşabilen kaolinit türü kil minerallerinin aranması, Mars'ın erken dönem jeolojisine ve geçmişteki olası mikrobik yaşama dair somut deliller sunabilir.

Kaynak: DonanımHaber Haberin tam sayfası →

Jeoloji Mühendisi Cem Gürçay, Marmara Denizi'nde son dönemde yaşanan küçük depremlerin beklenen büyük sarsıntının habercisi sayılamayacağını ve faydaki gerilimi güvenli düzeye indirmediğini açıkladı. Gürçay, bölgedeki tehlikenin günlük titreşimler yerine fay sisteminin uzun vadeli davranışıyla incelenmesi gerektiğini belirtti.

• Cem Gürçay, küçük depremlerin Marmara'daki gerilimi güvenli seviyeye indirmediğini belirtti.
• 7 büyüklüğündeki deprem, 3 büyüklüğündeki sarsıntıdan yaklaşık 1 milyon kat fazla enerji yayıyor.
• Yalova açıklarında 10 ve 11 Ekim tarihlerinde 3.5 ve 2.9 büyüklüğünde depremler kaydedilmişti.

Marmara Denizi ve çevresinde zaman zaman hissedilen sismik hareketlilik kamuoyunda tedirginliğe yol açarken, yer bilimciler kaydedilen verileri analiz etmeyi sürdürüyor. Yalova açıklarında 10 Ekim günü ölçülen 3.5 büyüklüğündeki ilk kırılmanın ardından 11 Ekim'de kaydedilen 2.9 büyüklüğündeki sarsıntı ve Ağustos ayında Adalar civarında yaşanan deprem dizisi, bölgedeki fayların durumuyla ilgili soru işaretlerini çoğalttı.

Bölgedeki hareketleri değerlendiren Jeoloji Mühendisi Cem Gürçay, yer kabuğundaki mikro kırılmaların büyük bir afetin yaklaştığı biçiminde yorumlanamayacağını aktardı. Marmara Denizi altındaki yapının tek bir kırık hattından ibaret olmadığını hatırlatan Gürçay, Kuzey Anadolu Fay Zonu çatısı altında çok sayıda ikincil parçanın yer aldığını ve her segmentin mekanik özelliklerinin birbirinden farklı çalıştığını dile getirdi.

Küçük depremlerin biriken enerjiyi boşaltarak büyük sarsıntı tehlikesini ortadan kaldırdığı algısının yanıltıcı olduğunu vurgulayan uzman, büyüklük ölçümlerinin logaritmik formüle dayandığına işaret etti. Paylaşılan teknik bilgiye göre 7 büyüklüğündeki bir depremin açığa çıkardığı kinetik enerji, 5 büyüklüğündeki olaydan yaklaşık bin kat, 3 büyüklüğündeki küçük bir titreşimden ise ortalama bir milyon kat daha fazla bir boyuta ulaşıyor. Bu devasa uçurum, birkaç küçük hareketin faydaki ana yükü tüketmeye yetmeyeceğini somutluyor.

Bir sarsıntının daha büyük bir depremin öncüsü olup olmadığının ancak ana şok geliştikten sonra geriye dönük tespit edilebildiğini hatırlatan Gürçay, birkaç günlük tablodan felaket ya da rahatlama kehaneti üretilemeyeceğini söyledi. Anadolu levhasının batıya doğru kesintisiz ilerlediğini belirten mühendis, fayın kilitli kalan parçalarında biriken gerilim miktarının esas bilimsel takip noktası olması gerektiğini vurguladı.

Kaynak: Rize Takip Haberin tam sayfası →

Zamanın akışına dair bilinen en temel kabullerden biri değişti ve bir dakikanın her zaman tam 60 saniye sürmediği ortaya çıktı. Yapılan incelemeler ve hesaplamalar, dünya saatlerinde geçmişten bu yana yapılan ayarlamaları ve zaman ölçümündeki hassasiyetleri gözler önüne seriyor.

• Bir dakikanın her zaman 60 saniye sürmediği anlaşıldı.
• Dünya saatleri üzerinde yapılan hesaplamalarda yenilikler duyuruldu.
• Zaman ölçüm sistemlerinde geçmişe dayanan düzenlemeler bulunuyor.

İnsanlığın ortak zaman algısını şekillendiren en temel ölçütlerden biri olan dakikaların süresi konusunda şaşırtıcı gerçekler ortaya çıktı. Günlük yaşamda saniyeleri sayarken kullandığımız standart kuralların aksine, evrensel zaman akışının her zaman matematiksel olarak aynı oranda ilerlemediği tespit edildi. Uzmanlar tarafından paylaşılan son veriler, zamanın akış hızındaki minik sapmaların kronometreler üzerinde düzenleme yapılmasını zorunlu kıldığını gösteriyor.

Dünyanın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızında meydana gelen dalgalanmalar, saatlerin ve dakikaların uzunluğunu doğrudan etkiliyor. Gezegenimizin hareketlerindeki bu düzensizlikler, atom saatleri ile güneş zamanı arasında küçük farkların oluşmasına yol açıyor. Bu durum, zaman dilimlerinin senkronize tutulabilmesi için belirli aralıklarla ekleme veya çıkarma yapılması gerekliliğini beraberinde getiriyor.

Geçmişten günümüze kadar saat ayarlarının güncellenmesi amacıyla yapılan müdahaleler, zaman yönetimiyle ilgilenen bilim insanlarını uzun süredir meşgul ediyor. Gelişen teknoloji ve hassas ölçüm cihazları sayesinde bu minik sapmalar artık çok daha net bir şekilde takip edilebiliyor. Yapılan son çalışmalar, zamanın akışındaki bu hassas dengelerin gelecekteki dijital altyapılar ve küresel iletişim ağları açısından nasıl yönetileceğine dair yeni soruları da beraberinde getiriyor.

Kaynak: Hürriyet Haberin tam sayfası →

Prof. Dr. Osman Bektaş, Marmara Fayı'nın bazı kesimlerinin deprem üretmeden sürtünme eğilimi gösterdiğini belirten yeni bir araştırma paylaştı. 25 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan çalışma, manto kaynaklı akışkanların fay davranışlarını nasıl değiştirdiğini ortaya koyuyor. Araştırma, bölgedeki tektonik yapıların ve derin jeodinamik süreçlerin deprem potansiyeli üzerindeki etkilerini inceliyor.

• Çalışma 25 Temmuz 2026 tarihinde Journal of Geophysical Research dergisinde yayımlandı.
• Manto kökenli akışkanlar faylardaki sürtünme miktarını azaltıyor.
• Fayın bazı bölümleri gerilim biriktirirken bazıları depremsiz sürünme sergiliyor.

Yer bilimci Prof. Dr. Osman Bektaş, Marmara Denizi'nin altındaki tektonik hatların yapısına dair yeni analizleri kamuoyu ile paylaştı. Araştırma, su altındaki segmentlerin tamamının aynı karakterde olmadığını ve farklı bölgelerde değişik hareket biçimlerinin görüldüğünü ortaya koyuyor. Özellikle yeraltındaki derin jeodinamik süreçlerin, fay hatlarının enerji toplama kapasitesini doğrudan etkilediği ifade ediliyor.

Bilimsel çalışmaya göre, manto katmanından gelen akışkanlar fay yüzeylerindeki sürtünmeyi zayıflatabiliyor. Bu mekanizma sayesinde bazı kesimler ani kırılmalar üretmeden sessizce kayma eğilimi gösteriyor. Buna karşılık, sistemin diğer bazı segmentlerinin hâlâ kilitli durumda olduğu ve gerilim biriktirmeye devam ettiği tespit edildi.

25 Temmuz 2026 tarihinde AGU bünyesindeki Journal of Geophysical Research: Solid Earth platformunda yayımlanan bu makale, bölgenin karmaşık yapısını anlamak adına taze veriler sunuyor. Elde edilen bulgular, Marmara kuşağındaki risk analizlerinin ve jeolojik modellemelerin güncellenmesi gerekliliğini de beraberinde getiriyor.

Uzmanlar, kabuk özelliklerinin ve akışkan hareketlerinin bölge genelindeki sismik tehlikeyi nasıl şekillendirdiğini çözmeye çalışıyor. Paylaşılan son veriler, gelecekteki olası hareketlerin tahmin edilmesinde ve risk yönetiminde yeni bir bakış açısı sunmayı hedefliyor.

Kaynak: İşçi Haber Haberin tam sayfası →