Mekke Anlaşması TBMM Genel Kurulu'na geliyor

Üç ülkeden birine yönelik silahlı saldırının hepsine yapılmış sayılmasını öngören metin, salı günü Dışişleri Komisyonu'nda ele alınacak.

• Üç ülkeden birine yönelik silahlı saldırı, hepsine yapılmış kabul edilecek.
• Anlaşma 7 Ağustos tarihinde Suudi Arabistan'ın Mekke şehrinde imzalandı.
• Kanun teklifi 21 Ekim'de Meclis Başkanlığı'na sunularak komisyonlara havale edildi.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında askeri iş birliğini artırmak amacıyla hazırlanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması yasalaşma sürecinde adım atıyor. Geçtiğimiz aylarda liderlerin katılımıyla imzalanan metin, onay için Meclis gündemine taşındı. Salı günü Dışişleri Komisyonu'nda yapılacak oturumda anlaşmanın maddeleri masaya yatırılacak.

Metnin en çarpıcı unsuru, taraflardan herhangi birinin silahlı bir saldırıya uğraması durumunda bu eylemin tüm üyelere yöneltilmiş sayılması kuralı. Bu düzenleme ile ortak tehditler karşısında kolektif bir caydırıcılık mekanizması kurulması hedefleniyor. Böylece dışarıdan gelebilecek olası risklere karşı üç ülkenin ortak savunma refleksi göstermesi planlanıyor.

Güvenlik başlığının yanı sıra savunma sanayii alanında ortak projeler yürütülmesi de anlaşma metninde yer alıyor. Askeri eğitim faaliyetleri, teknoloji transferi ve istihbarat birimleri arasında koordinasyonun güçlendirilmesi öngörülen başlıklar arasında bulunuyor. 21 Ekim tarihinde Meclis Başkanlığı'na sunulan kanun teklifi, tali komisyon olarak Milli Savunma Komisyonu'na da gönderildi.

Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay yönetiminde gerçekleştirilecek toplantıda üyeler kanun teklifini oylayacak. Komisyon aşamasının tamamlanmasının ardından metin Genel Kurul'a sevk edilecek. Genel Kurul'da kabul edilmesi durumunda anlaşmanın Türkiye'de yürürlüğe girmesi için resmi süreç tamamlanmış olacak.

Haberin tam sayfası →

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın 16 maddesi Meclis onayına sunuldu. Metin; askeri yardımdan istihbarat paylaşımına ve savunma sanayiinde ortak üretime kadar pek çok alanı kapsıyor.

• Dış kaynaklı silahlı saldırı tüm çekirdek taraflara yapılmış kabul edilecek.
• Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacak ve yılda 2 kez toplanacak.
• Taraflar ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan kesinlikle çekilemeyecek.

Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın katılımıyla 7 Ağustos tarihinde imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanması amacıyla hazırlanan kanun teklifi, Meclis gündemine taşındı. İletişim Başkanı Burhanettin Duran, teklifin meclise sunulmasını değerlendirerek bunun üç ülke arasındaki stratejik ilişkilerin kurumsallaşması yolunda atıldığını vurguladı. Taslak metinde Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan 'Çekirdek Taraflar' olarak konumlandırılıyor.

Anlaşmanın 2 numaralı maddesine göre taraflardan birine yönelen dış kaynaklı her türlü silahlı saldırı, doğrudan tüm üyelere yapılmış sayılıyor. Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51'inci maddesindeki meşru müdafaa hakkı çerçevesinde, saldırıya uğrayan ülkeye mevcut tüm askeri imkanlar seferber edilerek derhal yardım ulaştırılacak. Savunma sanayii, istihbarat paylaşımı, terörle mücadele ve lojistik destek gibi başlıklar da maddeler arasında yer alıyor.

Metne göre taraflar arasında barış ve savaş dönemlerinde personel değişimi yapılacak, ortak tatbikatlar düzenlenerek askeri birlikte çalışabilirlik artırılacak. Ayrıca dışişleri bakanları, savunma bakanları ve genelkurmay başkanlarından oluşan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulacak. Bu komite dönüşümlü olarak yılda iki kez toplanırken, daimi sekreterlik Suudi Arabistan'da faaliyet gösterecek ve ilk genel sekreter Pakistanlı olacak.

Anlaşmanın uygulanmasında gizlilik dereceli bilgiler üçüncü taraflarla paylaşılmayacak ve bilgi güvenliği sıkı şekilde denetlenecek. Metne göre taraflar ilk 10 yıl boyunca anlaşmadan çekilme hakkını kullanamayacak; bu sürenin bitiminde ise üç ay önceden yazılı bildirim yapmak şartıyla ayrılabilecekler. Kanun teklifi ilk olarak Dışişleri Komisyonu'nda ele alınacak ve ardından Genel Kurul oylamasına sunulacak.

Haberin tam sayfası →

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan tarafından imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması onay için Meclis'e sunuldu. Üç ülkeyi çekirdek taraflar olarak tanımlayan metin, birine yapılan saldırıyı tüm üyelere yönelmiş sayıyor.

• Taraflardan birine dış kaynaklı yapılacak silahlı saldırı hepsine yapılmış kabul edilecek.
• Dışişleri ve Savunma Bakanları ile Genelkurmay Başkanlarından Stratejik Komite kurulacak.
• Anlaşma onaylandıktan sonra taraflar ilk 10 yıl boyunca metinden ayrılamayacak.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan 16 maddelik Mekke Ortak Savunma Anlaşması, onaylanmak üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunuldu. Kanun teklifi meclis sürecinde ilk olarak Dışişleri Komisyonu tarafından ele alınacak ve ardından Genel Kurul gündemine taşınacak. Hazırlanan üçlü metin, ülkeler arasındaki stratejik ortaklığı kurumsallaştırmayı hedefliyor.

Metnin en dikkat çekici düzenlemelerinden biri olan ikinci madde, taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı bir silahlı saldırıyı tüm üyelere yönelmiş bir saldırı olarak tanımlıyor. Birleşmiş Milletler Şartı'nın 51. maddesindeki meşru müdafaa hakkı çerçevesinde işletilecek bu kural gereği, saldırıya uğrayan ülkeye askeri imkanlar dahil her türlü destek derhal verilecek.

Askeri alandaki bu ortaklık aynı zamanda savunma sanayiinde derin bir işbirliğini şart koşuyor. İmzalanan çerçeve kapsamında taraflar ortak üretim yapacak, ileri teknoloji gerektiren projelerde ar-ge çalışmaları yürütecek ve personel eğitimi sağlayacak. Ayrıca barış ve savaş hallerinde mühimmat, silah, yakıt ile yedek parça tedarikini kapsayan ortak bir lojistik mekanizma kurulacak.

İttifakın kurumsal yapısını güçlendirmek amacıyla Dışişleri Bakanları, Savunma Bakanları ve Genelkurmay Başkanlarının katılımıyla Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi oluşturulacak. Dönüşümlü ev sahipliğiyle yılda en az iki kez toplanacak bu komitenin yanı sıra daimi bir sekretarya Suudi Arabistan'da faaliyete geçecek ve ilk üç yıllık dönemi Pakistanlı bir genel sekreter yönetecek.

Terörle mücadele ve istihbarat paylaşımı dokuzuncu ve onuncu maddelerle güvence altına alınırken, gizli belgeler üçüncü taraflarla paylaşılmayacak. Onay belgelerinin sekretaryaya teslimiyle yürürlüğe girecek anlaşma süresiz geçerli olacak ve taraflar ilk 10 yıl boyunca mutabakattan ayrılamayacak; bu sürenin ardından ise üç ay önceden yazılı bildirimle çekilme hakkı kullanılabilecek.

Haberin tam sayfası →

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'na dair yasal süreç başladı. Üç ülkenin bölgesel güvenliği artırmayı amaçlayan stratejik adımı için hazırlanan kanun teklifi Meclis Başkanlığına sunuldu.

• Mekke Ortak Savunma Anlaşması kanun teklifi Meclis Başkanlığına verildi.
• Liderler anlaşmayı 7 Ağustos tarihinde Mekke'de imzalamıştı.
• İttifakın sekreteryasının Riyad şehrinde kurulması planlanıyor.

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan tarafından oluşturulan bölgesel güvenlik ve savunma mekanizmasına yönelik resmi süreçler ilerliyor. Üç devletin liderleri tarafından ağustos ayının başlarında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması, meclis gündemine taşındı ve ilgili kanun teklifi meclis başkanlığına sunuldu. Bu hamle, ülkelerin ortak caydırıcılık kapasitesini artırma yönündeki kararlılığının yasal zemine oturtulması açısından adım niteliği taşıyor.

İmzalanan mutabakat metni, bölgesel meselelere dış müdahaleler yerine yerel çözümler üretilmesini hedefliyor. Taraflar, ortak stratejik vizyonları doğrultusunda askeri ve siyasi iş birliğini kurumsal bir yapıya kavuşturmayı amaçlıyor. Bu kapsamda faaliyetlerin koordine edilmesi amacıyla dışişleri ile savunma bakanları ve genelkurmay başkanlarından oluşan bir Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurulmuştu.

Komitenin ilk toplantısı 31 Ağustos 2026 tarihinde İstanbul'da gerçekleştirilmişti. Bu buluşmada alınan kurucu kararlar çerçevesinde, ittifakın sekretaryasının kısa süre içinde Riyad'da faaliyete geçmesi kararlaştırılmıştı. Ayrıca Pakistan'dan emekli Korgeneral Nauman Mahmood ilk Genel Sekreter adayı olarak belirlenmişti.

Daha sonra eylül ayında diplomatik ve askeri temaslar hız kesmeden devam etmişti. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu haftasında bir araya gelen dışişleri bakanları ortak bildiri yayımlayarak sivil altyapıya yönelik saldırıları kınamıştı. Hemen ardından genelkurmay başkanları Riyad'da buluşarak teknik detayları ele almıştı. Meclise sunulan yeni kanun teklifiyle birlikte bu uluslararası mutabakatın iç hukuktaki onay aşaması resmi olarak başlamış oldu.

Haberin tam sayfası →