Son dakika haberi çıktığı an telefonuna veya masaüstüne bildirim gelir.
İlgilendiğim konular
Gündemden ilk senin haberin olsun!
Son dakika haberleri için bildirimlere izin ver. İstediğin an kapatabilirsin.
Ekonomi
Ekonomist FÖŞ, Merkez Bankası'na faiz indirimini erteleme çağrısı yaptı
•2 dk okuma
Paylaş
HEkonomi
iFotoğraf: Hugh Llewelyn · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
Özet
Tanınmış ekonomist FÖŞ, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na faiz indirim kararını ertelemesi için çağrıda bulundu. Beklentilerin katı seyretmesi, rezerv kayıpları ve enerji riskleri kararın gözden geçirilmesini gerektiriyor.
Öne çıkanlar
FÖŞ, TCMB'den olası 100 baz puanlık faiz indirimlerini ertelemesini istedi.
Şirketlerin 12 ay sonrasına ilişkin enflasyon beklentisi eylül ayında yüzde 32,5 olarak ölçüldü.
Brüt rezervlerde 2,4 milyar dolar, net dış varlıklarda ise 4,7 milyar dolarlık düşüş yaşandı.
Haberin Detayı
Yılın en kritik Para Politikası Kurulu toplantısına yaklaşılırken piyasalardaki gevşeme beklentileri yüksek sesle dile getiriliyor. Çeşitli anketlerde bu ay ve Aralık ayında yüzer baz puanlık indirimler öngörülürken, bazı yatırım bankaları 2027 sonunda politika faizinin yüzde 30 seviyesine gerileyebileceğini tahmin ediyor. Ancak bu beklentilerin dışında bir duruş sergileyen ekonomist FÖŞ, mevcut koşullarda parasal gevşemenin ne cari açığa ne de enflasyona destek olacağını savunuyor.
Merkez Bankası'nın adım atmadan önce beklemesi için dört ayrı gerekçe sunulurken, ilk sırada enflasyon beklentilerinin katılığı yer alıyor. Eylül ayı verileri olumlu gelse de, şirketlerin geleceğe yönelik fiyatlama davranışları henüz değişmiş değil. Nitekim eylül ayında işletmelerin 12 ay sonrasına dair enflasyon beklentisi yüzde 32,5 gibi oldukça yüksek bir seviyede bulunuyor. TCMB'nin 2027 sonu hedefi yüzde 15 iken bu uyumsuzluk dikkat çekiyor.
Fon skandalının etkileri ve finansal istikrar kaygıları da bir diğer risk unsuru olarak öne çıkıyor. Ekim ayının ilk haftasında rezervlerde görülen artış ivmesi son dört işlem gününde yerini düşüşe bıraktı. Bu süreçte brüt rezervlerde yaklaşık 2,4 milyar dolar, net dış varlıklarda ise 4,7 milyar dolarlık gerileme kaydedildi. Uzmanlar, söz konusu kaybın bir kısmının altın fiyatlarındaki gerilemeden kaynaklandığını belirtse de, daha güven verici bir toparlanma görülene kadar temkinli olunması gerektiğini vurguluyor.
Döviz tevdiat hesapları ve küresel enerji piyasalarındaki kırılganlıklar da faiz kararını doğrudan etkileyen etkenler arasında bulunuyor. Hanehalkının enflasyon beklentisi yüksek seyrederken, kurdaki olası hareketlerin yerleşiklerin döviz tercihini artırabileceği ifade ediliyor. Ayrıca Brent petrol vadeli işlemlerinin varil başına 100 doların üzerinde seyretmesi ve küresel emtia fiyatlarındaki olası kış artışları, Türkiye ekonomisi için elverişsiz bir tablo oluşturuyor.
AI YORUMUHaberinAi editör analizi
Merkez Bankası'nın olası faiz indirim hamlesi, yüksek enflasyon beklentileri ve rezerv hareketleri ışığında risk barındırıyor. Şirketlerin geleceğe yönelik yüzde 32,5'lik fiyatlama katılığı sürerken parasal gevşemeye gitmek, döviz talebini tetikleyebilir. Yerleşiklerin mevduatta döviz tercihini artırması, fon skandalından çok daha büyük bir finansal istikrar sorunu yaratma potansiyeli taşıyor. Küresel enerji fiyatlarının 100 doların üzerinde seyrettiği bir dönemde atılacak erken adımlar, maliyet baskılarını yeniden tırmandırabilir.
Kaynak:
Para Analiz
Bu haber, kaynaktaki bilgilerden yararlanılarak HaberinAi tarafından özgün biçimde
yazılmıştır; kaynak metin birebir kopyalanmaz, fotoğraf kaynağa bağlantıyla gösterilir.
Hata olabilir, ayrıntılar için kaynağa bakın. İçerik ve telif politikası
AI'YA SORBu haber hakkında merak ettiklerini sorabilirsin
💬 Yorumlar
Hesap gerekmez · reklamsız
Yorumlar yükleniyor…
İlk yorumu sen yaz.
💬 Yorumlar kısa süre içinde açılacak. Bu arada görüşünü e-posta ile iletebilirsin.
Reuters anketine katılan ekonomistlerin büyük kısmı Fed'in ekim toplantısında faizleri sabit tutacağını öngörüyor. Yılın son toplantısında ise bankanın faiz artırımına gitmesi bekleniyor.
Reuters anketine katılan 100 ekonomistin 94'ü ekim ayında faizlerin sabit kalmasını bekliyor.
Aralık ayındaki son toplantıda faiz artırılacağı yönündeki beklentiler tam bir konsensüse dönüştü.
Küresel finans çevrelerinin odaklandığı ABD Merkez Bankasının para politikası adımlarına dair yeni bir beklenti anketi kamuoyuyla paylaşıldı. On altı ile yirmi ekim tarihleri arasında yüz ekonomistin katkısıyla tamamlanan araştırma, analistlerin yılın kalanı için öngörülerinde belirgin bir uzlaşı sağlandığını gözler önüne serdi. Eylül ayında gerçekleştirilen önceki ankette aralık ayında faiz artışı yapılacağını öngörenlerin oranı yüzde ellinin altında kalırken, güncel veriler bu senaryonun ortak bir kabule evrildiğini işaret ediyor.
Araştırmaya katılan yüz uzmandan doksan dördü, yirmi yedi yirmi sekiz ekim tarihlerindeki toplantıda politika faizinin yüzde üç nokta yetmiş beş ile dört nokta sıfır sıfır aralığında sabit bırakılacağını belirtti. Buna karşın, bankanın sekiz dokuz aralık tarihlerindeki yıl sonu buluşmasında faiz artırımına kesin gözüyle bakılıyor. Uzmanlar enflasyon dinamikleri ve makroekonomik veriler doğrultusunda bankanın daha agresif bir politika izlemek zorunda kalabileceğini ifade ediyor.
Katılımcıların yaklaşık yüzde altmışlık kesimi nihai politika faizinin yüzde dört nokta sıfır sıfır ile dört nokta yirmi beş aralığında tepe noktasına ulaşacağını öngörüyor. Öte yandan, parasal sıkılaşma döngüsünün tek bir hamleyle sınırlı kalmayacağını savunanların oranında da belirgin bir artış kaydedildi. Doksan iki uzmandan otuz sekizi en az iki ek faiz artışı yapılmasını beklerken, eylül ayında bu senaryoyu destekleyenlerin oranı yalnızca yüzde yirmi düzeyindeydi.
Piyasa aktörleri mevcut risklerin bankayı daha sert adımlar atmaya itebileceğini vurguluyor. Morgan Stanley ABD başekonomisti Michael Gapen, tablonun öngörülenden daha agresif hamleler gerektirebileceğini belirtirken, Mizuho Securities kıdemli ekononisti Alex Pelle ekim ayının pas geçilmesini hatalı bir hamle olarak nitelendirdi. Pelle, aralık toplantısında yirmi beş baz puanlık artışın yanı sıra elli baz puanlık daha güçlü bir sıkılaşma ihtimalinin de masada bulunduğunu ifade etti.
AI YORUMU
Piyasalarda oluşan bu tam uzlaşı, faiz patikasındaki belirsizliğin yerini temkinli bir bekleyişe bıraktığını gösteriyor. Uzmanların yüzde altmışlık kesiminin faizlerin yüzde dört nokta yirmi beş bandında zirve yapacağı öngörüsü, sıkılaşma döngüsünün sonuna yaklaşılmakta olduğunun sinyalini veriyor. Enflasyonist baskıların kalıcı olması durumunda gelişen piyasa varlıkları ve döviz kurları üzerinde yeni dalgalanmalar tetiklenebilir. Yatırımcıların aralık ayındaki karara kadar risk iştahını düşük tutması ve portföylerini olası şoklara karşı koruması gerekiyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Ekim ayı faiz kararını açıklayacağı tarihi duyurdu. Eylül ayında yıllık enflasyonun yüzde 30 altına gerilemesi, piyasalarda farklı faiz indirimi beklentilerini beraberinde getirdi.
TCMB Ekim ayı faiz kararı 22 Ekim Perşembe günü saat 14.00 te duyurulacak.
Eylül ayı enflasyon rakamları beklentilerin altında kalarak yıllık bazda yüzde 30 un altına düştü.
Ekonomistler arasında 100 baz puanlık indirim ile faizlerin sabit tutulacağı yönünde farklı görüşler bulunuyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın para politikası kurulunun yılın onuncu ayında alacağı kararlar iş dünyası ile finans çevreleri tarafından yakından izleniyor. Yılın geri kalanındaki ekonomik gidişatı şekillendirecek olan toplantı takvimi netleşti.
Banka yönetimi tarafından yapılacak resmi duyurunun tarihi ve saati kesinleşirken, piyasa aktörleri vergi, enflasyon ve döviz kurlarındaki son hareketliliği hesaba katıyor. Özellikle son açıklanan enflasyon verilerinin beklentilerin altında kalması ve yıllık oranın yüzde 30 sınırının altına gerilemesi analistlerin tahminlerini çeşitlendirdi.
Uzmanlar arasında yapılan değerlendirmelerde iki farklı senaryo öne çıkıyor. Bazı ekonomistler, düşüş eğilimine giren enflasyon rakamlarını gerekçe göstererek 100 baz puanlık bir indirim hamlesi bekliyor. Diğer bir kesim ise temkinli duruşun korunması gerektiğinden hareketle faiz oranlarında herhangi bir değişiklik yapılmayacağını savunuyor.
Perşembe günü öğle saatlerinde duyurulacak olan kararın ardından piyasaların nasıl tepki vereceği ve döviz kurları ile tahvil faizlerinin nasıl şekilleneceği merak konusu olmaya devam ediyor. Bankanın vereceği sinyaller yıl sonu hedefleri açısından da belirleyici olacak.
AI YORUMU
Para politikasındaki bu tür hamleler, borçlanma maliyetlerini doğrudan etkileyerek piyasadaki nakit akışını ve tüketici harcamalarını hızla yönlendirir. Yıllık enflasyonun yüzde 30 eşiğinin altına inmiş olması, karar vericilere gevşeme yönünde hareket alanı tanırken, döviz kurundaki istikrarın korunması zorunluluğu bu adımı riskli kılıyor. İndirim senaryosu gerçekleşirse ticari krediler ucuzlayabilir ancak enflasyonla mücadele süreci ivme kaybedebilir. Sabit kalması durumunda ise piyasaların beklentisi karşılanmamış olur.
Uzun süredir yüksek seyreden ticari kredi faizleri ve enflasyon baskısı, sanayi sektöründe üretimi durma noktasına getirdi. Fabrikalar vardiya azaltırken, finansmana erişim sorunları nedeniyle istihdam kaybı da kronikleşti.
Ticari kredilerde yüksek faizler ve erişim sorunları sanayiciyi zorluyor.
TİM Başkan Vekili Ahmet Güleç, faizlerin yüzde 30'un altına inmesini talep etti.
İSO Üyesi Hüseyin Çetin, ihracatçıya verilen yüzde 3'lük döviz desteğinin alınamadığını belirtti.
Enflasyonla mücadele sürecinde hedeflerin tutmaması, yurt dışı pazarlardaki rekabet gücünün azalması ve uzun süredir yüksek kalan faizler üreticileri çıkmaza soktu. Birçok tesiste vardiya sayıları düşürülürken satılık ve kiralık fabrika ilanlarında artış görüldü. Sektör temsilcileri mevcut maliyetlerle ayakta kalmanın zorlaştığını vurguluyor.
Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkan Vekili Ahmet Güleç, ağır finansman yükü sebebiyle yatırımların askıya alındığını ifade etti. Güleç, uzun vadeli hedeflerden vazgeçmenin gelecekte büyük sorunlar doğuracağını belirterek, kredi kanallarının açılması ve oranların yüzde 30 seviyesinin altına çekilmesi gerektiğini dile getirdi.
Paslanmaz Sanayici ve İş İnsanları Derneği Başkanı Arslan Küçükemre ise ticari kredilerdeki oranların yüksekliğine dikkat çekerek bazı firmaların faaliyetlerini durdurup tesislerini kiraya verdiğini aktardı. Küçükemre, üretim tıkanıklığının aşılmaması durumunda erken sanayisizleşme tehlikesinin baş gösterebileceği konusunda uyardı.
Karton Ambalaj Sanayicileri Derneği Başkanı Alican Duran, kur ve enflasyon makası nedeniyle sene başından bu yana ciddi oranda erime yaşadıklarını kaydetti. Duran, mevcut faiz yüküyle alınan kredilerin kâr marjıyla ödenmesinin imkansız olduğunu savunarak banka kazançlarına işaret etti.
İstanbul Sanayi Odası Yönetim Kurulu Üyesi Hüseyin Çetin, Merkez Bankası'nın ihracatçılara sağladığı yüzde 3 döviz desteğinde limit aşımı gerekçesiyle sorun yaşandığını bildirdi. Çetin, yüksek oranlar sebebiyle ticaretin ve yatırımların durma noktasına geldiğini, yıl sonunda kapanma kararı alan firmaların bulunduğunu söyledi.
AI YORUMU
Ekonomideki dezenflasyon sürecinin faturası, finansman maliyetleriyle boğuşan üreticilere kesiliyor. Yüzde 30 seviyesindeki faiz eşiği aşılamazsa, ihracat odaklı büyüme hedeflerinden uzaklaşma riski artıyor. Finansal giderleri gelirlerini aşan küçük ve orta ölçekli işletmeler için bankalar birer ortak haline gelirken, bu durum istihdamı doğrudan tehdit ediyor. Eğer kredi kanalları esnetilmezse sanayi tesislerindeki kapanmalar dalga boyunu büyütecektir.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ekim ayı Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarını paylaştı. Buna göre yıl sonu tüketici enflasyonu tahmini hafif bir artışla yüzde 29,63 seviyesine çıktı. Aynı dönemde cari işlemler açığı ve ekonomik büyüme beklentilerinde ise aşağı yönlü revizyonlar yapıldı.
Yıl sonu tüketici enflasyonu beklentisi yüzde 29,63 seviyesine yükseldi.
Yıl sonu cari işlemler açığı tahmini 48,5 milyar dolara geriledi.
GSYH büyüme beklentisi cari yıl için yüzde 2,9 olarak güncellendi.
Piyasa profesyonelleri, reel sektör ve finans temsilcilerinden oluşan yetmiş bir katılımcının katkısıyla hazırlanan ekim dönemi verileri açıklandı. Yapılan değerlendirmeler sonucunda, yıl sonu TÜFE artış tahmininin bir önceki aya göre sınırlı bir yukarı yönlü hareket izlediği görüldü. İlgili dönemde aylık enflasyon beklentisi de artış eğilimi gösterdi.
Gelecek döneme yönelik tahminlerde ise farklı eğilimler dikkat çekti. On iki aylık tüketici enflasyonu tahmini yukarı yönlü güncellenirken, yirmi dört aylık süreç için öngörülen oran aşağı yönlü bir değişim kaydetti. Döviz kuru tarafında ise yıl sonu dolar kuruna ilişkin beklentide ufak bir düşüş yaşanırken bir yıllık vadede artış öngörüldü.
Anket sonuçlarında dış ticaret ve büyüme göstergelerinde de güncellemeler yapıldı. Cari işlemler dengesine ilişkin beklentilerde hem bu yıl hem de gelecek yıl için iyileşme yönlü aşağı revizyonlar dikkat çekti. Büyüme tarafında ise cari yıla ait GSYH artış beklentisi hafifçe düşürülerek yüzde yirmi dokuz seviyesinde sabitlendi.
Para politikası adımlarına dair beklentiler de anketin odağındaydı. Merkez Bankasının gelecek toplantılarına yönelik faiz indirim süreçleri katılımcıların tahminlerinde kademeli olarak fiyatlandı. Uzun vadeli faiz beklentileri ise katılımcıların genel ekonomik dengelenme öngörülerini yansıttı.
AI YORUMU
Bu anket verileri, piyasa aktörlerinin enflasyonla mücadele sürecindeki kararlılığı yakından takip ettiğini ve beklentilerde katılık sürdüğünü gösteriyor. Özellikle orta vadeli göstergelerdeki ayrışmalar, fiyat istikrarının sağlanması adına atılacak adımların hassasiyetini artırıyor. Karar alıcıların bu beklentileri yönetirken atacağı her adım, reel sektörün maliyet planlaması açısından kritik bir rol oynamaya devam edecektir.