BM Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese, İsrail'in Gazze'de gazetecileri hedef alan saldırılarını ve medya baskılarını medyakırım olarak tanımladı. Ekim 2023'ten bu yana yaklaşık 300 basın mensubunun hayatını kaybettiği belirtilen raporda, bu uygulamaların soykırımı kolaylaştırdığı vurgulandı.
Öne çıkanlar
Ekim 2023'ten beri İsrail saldırılarında yaklaşık 300 gazeteci öldürüldü.
Gazze'deki iletişim altyapısının yüzde 81'i tamamen yok edildi.
İsrail, medya kuruluşlarını hedef alarak çatışmaya dair hakikatin yayılmasını engelliyor.
Haberin Detayı
Birleşmiş Milletler Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese, Gazze'deki çatışmalar sırasında basına yönelik yürütülen sistematik baskıları ele alan yeni raporunu BM Genel Kurulu'na sundu. Enkaz Altında Hakikat: Soykırım Zamanında Medya başlıklı çalışmada, İsrail'in bölgedeki medya çalışanlarını öldürme, yaralama, alıkoyma ve sansürleme gibi yöntemlerle bir halkın sesini bastırdığı ifade edildi. Rapora göre bu saldırılar, sadece savaşın bir parçası değil, aynı zamanda soykırımın önünü açan ve sorumluların hesap vermesini engelleyen bir strateji olarak uygulanıyor.
Saha verileri, Ekim 2023'ten bu yana süregelen saldırıların boyutlarını ortaya koyuyor. İsrail ordusunun doğrudan hedef aldığı yaklaşık 300 gazeteci yaşamını yitirirken, 400'den fazlası yaralandı. Hayatını kaybedenlerin 70'i görev başında oldukları sırada vuruldu. Sadece gazeteciler değil, aileleri de ağır bedeller ödüyor; raporda toplam 710 gazeteci yakınının öldürüldüğü kaydediliyor. Fatma Hassouna gibi gazetecilerin aileleriyle birlikte yaşamını yitirmesi, saldırıların bireysel değil, geniş bir yıkım planı dahilinde gerçekleştiğini gösteriyor.
Medya altyapısı da çatışmaların başından beri doğrudan yıkım hedefi oldu. İsrail güçleri, Ekim 2025 itibarıyla haber ajanslarının merkezleri ve yayın kuleleri dahil 150 medya ofisini yerle bir etti. Gazze'deki iletişim kapasitesinin yüzde 81'inin tamamen silindiği, yüzde 12'sinin ise kısmen hasar aldığı belirtiliyor. Bu durum, sahadan dünyaya bilgi akışını neredeyse imkansız kılarken, bölgedeki savaş suçlarının belgelenmesinin önünde ciddi bir engel oluşturuyor.
Alıkonulan 100'den fazla gazetecinin maruz kaldığı muameleler ise raporun en çarpıcı bölümlerinden birini oluşturuyor. Serbest bırakılan medya mensupları, tutukluluk sürecinde cinsel şiddet, işkence ve yetersiz beslenme gibi ağır insan hakları ihlallerine maruz kaldıklarını dile getiriyor. İsrailli subayların alıkonulanlara yönelik tehditkar söylemleri, gazetecilerin bilinçli olarak tasfiye edilmeye çalışıldığını kanıtlıyor. İsrail ise tüm bu eylemleri, medya çalışanlarını Hamas mensubu olarak damgalayarak meşrulaştırma çabasında.
Dijital platformlar ve ana akım medya kuruluşları üzerindeki baskı ise uluslararası düzeye taşınmış durumda. Filistin yanlısı içeriklerin engellenmesi için 50 milyon dolar değerinde sözleşmeler yapıldığı ve Project Esther gibi kampanyalarla sansürün kurumsallaştırıldığı belirtiliyor. Yayın kuruluşlarının bölgedeki sivil halkı hedef alan nefret söylemlerini meşrulaştıran yayınları, hakikatin üzerinin örtülmesine yardımcı oluyor. Rapor, devletlerin medya çalışanlarını koruma yükümlülüğünü hatırlatarak, uluslararası kamuoyunu bu yıkıma karşı harekete geçmeye çağırıyor.
AI YORUMUHaberinAi editör analizi
Gazetecilere yönelik bu sistematik saldırılar, küresel haber akışının tamamen kontrol altına alınması ve çatışmanın taraflı bir dille meşrulaştırılması için tasarlanmış durumda. Raporun sunduğu 300 can kaybı verisi, savaşın sadece mühimmatla değil, bilginin yok edilmesiyle de yürütüldüğünü kanıtlıyor. Dijital platformların 50 milyon dolarlık sözleşmelerle bu baskıya ortak edilmesi, sansürün fiziksel sınırları aşıp yazılımsal boyuta taşındığını gösteriyor. Gerçeklerin gizlenmesi, sorumluların cezalandırılmasını engellerken, bölgeden gelen bilgilerin doğruluğuna dair küresel bir güven bunalımı yaratıyor.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri, İsrail'in El Halil'deki operasyonlarının 2 binden fazla Filistinliyi evlerinden ettiğini açıkladı. Türk, uygulanan ablukanın sakinleri tamamen hareketsiz bıraktığını ve orantısız güç kullanımına işaret ettiğini belirtti.
2 binden fazla Filistinli zorla yerinden edildi
Abluka sakinleri evlerine hapsediyor
Türk, önlemlerin cezalandırıcı olduğunu vurguladı
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, Batı Şeria'nın güneyindeki El Halil kentinde yaşanan insanlık dramına dair çarpıcı veriler paylaştı. Türk, İsrail ordusunun 23 Ekim'den bu yana sürdürdüğü operasyonlar sonucunda 2 binin üzerinde Filistinlinin evlerini terk etmek zorunda kaldığını bildirdi. Bu zorunlu tahliyelerin ardından bölgedeki evlerin ve ticari mülklerin yıkıldığı tespit edildi.
Türk, yapılan açıklamada İsrail'in uyguladığı ablukanın etkisine dikkat çekti. Sayısız ailenin evlerine ve yakın çevrelerine hapsedildiğini belirten Yüksek Komiser, sakinlerin serbestçe hareket etme haklarının ellerinden alındığını ifade etti. Alınan bu kapsamlı önlemlerin gereksiz ve orantısız güç kullanımına yol açtığına dair ciddi endişeler taşıdığını dile getirdi.
İsrail hükümetinin üst düzey yetkililerine atıfta bulunan Türk, mevcut durumun bir ceza mekanizması gibi işlediğini savundu. Yetkililerin açıklamalarının, uygulanan önlemlerin korku salmak için tasarlandığını gösterdiğini iddia eden Türk, bu durumun uluslararası hukuk çerçevesinde kabul edilemez olduğunu belirtti. Yerinden edilenlere tazminat ve onarım sağlanması gerektiğinin altını çizdi.
Olayların fitilini, kentin kuzeybatı girişindeki Ferş el-Heva bölgesinde yaşanan silahlı çatışma ateşledi. 23 Ekim'de İsrail kontrol noktasına yönelik saldırıda 2 asker hayatını kaybetti, 3 asker yaralandı. İsrail ordusu, bu saldırıyı gerçekleştiren 2 Filistinliyi de öldürdüğünü duyurdu.
Saldırının hemen ardından İsrail ordusu El Halil'de geniş çaplı güvenlik önlemleri başlattı. Kentin giriş ve çıkışlarının kapatılmasıyla günlük yaşam felç oldu. Binlerce kişi evlerinden çıkarılırken, konut ve iş yerleri tahrip edildi. Türk, tüm mahallelerin boşaltılması tehditlerinin etnik temizlik endişelerini artırdığını ve toplu cezalandırmanın hukukun ihlali olduğunu vurguladı.
BM temsilcisi, yerinden edilenlerin geri dönebilmesi için koşulların oluşturulmasını talep etti. Yasa dışı tahliyeler ve yıkımlar nedeniyle zarar görenlerin tazmin edilmesinin zorunluluğuna işaret etti. Uluslararası toplumun bu ihlallere karşı net bir duruş sergilemesi gerektiği mesajı verildi.
Gelişmeler, Batı Şeria'daki tansiyonun yüksek seyrini koruduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Sivil halkın yaşadığı bu ağır koşullar, diplomatik çözüm arayışlarını zorlaştırıyor. Bölgedeki insani krizin boyutu, küresel kamuoyunun gündeminde yer almaya devam ediyor.
AI YORUMU
2 bin kişinin zorla yerinden edilmesi, olayın yalnızca bir güvenlik tedbiri olmadığını, yapısal bir baskı aracı olarak kullanıldığını gösteriyor. Volker Türk'ün 'cezalandırıcı nitelikte' ifadesi, askeri gerekçenin ötesinde bir niyetin varlığına işaret ediyor. Bu durum, El Halil sakinlerinin temel yaşamsal haklarını doğrudan etkiliyor ve uluslararası hukuk nezdinde ciddi bir ihlal riski doğuruyor. Ablukanın sürmesi halinde insani krizin derinleşmesi ve diplomatik baskının artması kaçınılmaz görünüyor.
Gazze Şeridi'ndeki İsrail saldırılarında evlilik hazırlığı yapan genç bir adamın tüm birikimi yok oldu. Yerel kayıtlara göre Ekim 2023'ten bu yana süren çatışmalardaki toplam can kaybı 74.500'e yaklaştı.
Ekim 2023'ten beri süren saldırılarda toplam can kaybı 74.500'e yaklaştı.
Mevcut ateşkes sonrasındaki ihlallerde 1.500'den fazla Filistinli yaşamını yitirdi.
Evlilik hazırlığındaki genç adam çadırı yıkılmasına rağmen direniş ruhunu sürdürüyor.
Gazze Şeridi'nde süregelen askeri operasyonlar, bölge sakinlerinin hayata tutunma çabalarını doğrudan hedef alarak yıkıcı sonuçlar doğurmaya devam ediyor. Üç yılı aşkın zamandır devam eden çatışma ortamında evlerini ve ailelerini kaybeden siviller, kısıtlı imkanlarla yeni bir düzen kurmaya çalışırken saldırıların hedefi olmaktan kurtulamıyor. Son olarak evlenmek üzere tüm birikimini harcayıp çadır ve branda tedarik eden genç bir Filistinlinin hazırlıkları, düzenlenen bir bombardıman neticesinde tamamen ortadan kalktı.
Yerel basın mensupları tarafından kaydedilen görüntülerde, uğradığı yıkıma rağmen yaşama sevincini ve kararlılığını koruyan gencin feryatları dikkat çekti. Uğradığı büyük maddi ve manevi kaybın ardından pes etmeyeceğini dile getiren genç adam, çevresindekilere moral vererek toplumsal direncin sembollerinden biri haline geldi. Yaşadığı onca zorluğa rağmen düğününü mutlaka gerçekleştireceğini belirten gencin bu duruşu, sosyal medya platformlarında binlerce kişi tarafından paylaşılarak geniş yankı uyandırdı.
Bölgedeki insani kriz, ilan edilen ateşkes süreçlerindeki ihlaller ve sürdürülen nokta operasyonları nedeniyle her geçen gün daha da derinleşiyor. Sağlık kurumları ve resmi makamlar tarafından paylaşılan verilere göre, mevcut ateşkes mutabakatından bu yana gerçekleştirilen saldırılarda 1.500'den fazla kişi hayatını kaybetti, 5.000'i aşkın sivil ise yaralandı. Aynı zaman zarfında yıkılan binaların enkazından çıkarılan cenazelerin sayısı 800 sınırını geride bıraktı.
Çatışmaların başlangıç tarihi olan Ekim 2023 döneminden bugüne kadar kayda geçen toplam can kaybı bilançosu 74.500 sınırına dayanırken, yaralı sayısının 175.000 rakamının üzerinde seyrettiği rapor ediliyor. Altyapının büyük oranda tahrip olduğu ve barınma imkanlarının kısıtlı hale geldiği bölgede, sivillerin günlük yaşam mücadelesi uluslararası raporlara yansımaya devam ediyor.
AI YORUMU
Sürekli devam eden askeri saldırılar, bireysel hayatların en temel kurma çabalarını dahi imkansız hale getiren derin bir insani kriz tablosu yaratıyor. Açıklanan resmi verilere göre 1.500'den fazla kişinin hayatını kaybettiği ateşkes sonrası dönemde, sivillerin barınma ve evlilik gibi en insani adımları bile doğrudan tehdit altında kalıyor. Bölgedeki bu yıkım, özellikle genç nüfusun geleceğe dair umutlarını ve toplumsal bağları hedef alarak günlük yaşamı sürdürülemez bir boyuta taşıyor. Benzer çatışma ortamlarında her yeni hasar, onarılması güç toplumsal yaraların daha da derinleşmesine yol açıyor.
İsrail tarihindeki en kritik seçimlerden birinde sandık başına giden seçmenler, mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu yönetimini oyluyor. 7 Ekim saldırıları sonrası ilk kez düzenlenen seçimlerde katılım oranı tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşırken, hiçbir bloğun tek başına hükümet kuracak sayıya ulaşamayacağı öngörülüyor.
Sandık başında bugüne kadarki en yüksek katılım oranı kaydedildi.
Binyamin Netanyahu ile eski askeri şef Gadi Eisenkot arasındaki yarış başa baş gidiyor.
Hiçbir siyasi bloğun hükümet kurmak için gereken 61 koltuk sayısına ulaşması beklenmiyor.
İsrail halkı, 7 Ekim tarihinde gerçekleşen Hamas liderliğindeki saldırılar ve ardından başlayan savaş sürecinin gölgesinde sandık başına gitti. Seçimler, ülkenin yakın siyasi tarihindeki en büyük kırılma noktalarından biri olarak kabul edilirken, süreç büyük oranda Binyamin Netanyahu'nun görevde kalıp kalmayacağına dair bir referandum niteliği taşıyor. Gün boyu süren oy verme işlemlerinde, ülke tarihinin en yüksek katılım oranlarına ulaşıldığı rapor edildi.
Kamuoyu yoklamaları, 1996 yılından bu yana aktif siyasetin merkezinde yer alan Netanyahu ile Gadi Eisenkot arasında kıyasıya bir rekabet olduğunu gösteriyor. Başbakanlık koltuğu için yarışan bu iki isim ve bağlı oldukları bloklar, hükümet kurmak için gerekli olan 61 sandalye sınırını geçmekte zorlanıyor. Bu durum, seçim sonrası haftalar hatta aylar sürebilecek zorlu koalisyon görüşmelerinin kapısını aralıyor.
Seçim kampanyası boyunca güvenlik politikaları ve demokrasi tartışmaları öne çıktı. Muhalefet kanadı, 1.200 kişinin yaşamını yitirdiği ve 251 kişinin rehin alındığı 7 Ekim saldırılarını bir güvenlik başarısızlığı olarak nitelendirerek Netanyahu'yu sert şekilde eleştirdi. Başbakan ise kendisini 'Sayın Güvenlik' olarak konumlandırarak, Orta Doğu'daki stratejik hamlelerini ve ABD Başkanı Donald Trump ile olan ilişkilerini seçmenlere hatırlatmaya devam etti.
Netanyahu'nun seçim gününde Arap seçmenlerin yoğun katılımını 'acil durum' olarak tanımlayıp destekçilerini oy kullanmaya çağırması, sandık başında tansiyonu yükseltti. Likud partisi, oy verme süresinin uzatılması yönünde talepte bulunurken, Gadi Eisenkot'un ekibi bu adımı seçim güvenliğini zayıflatma girişimi olarak niteleyerek eleştirdi. Ülke genelinde bazı sandıklarda usulsüzlük şikayetleri yaşanmış olsa da, Merkezi Seçim Komitesi sistematik bir müdahale kanıtı olmadığını açıkladı.
Yeni kurulan Yashar Partisi lideri Eisenkot'un öncülük ettiği 'değişim bloku', farklı ideolojik görüşlere sahip ancak Netanyahu'yu iktidardan uzaklaştırma ortak paydasında birleşen partilerden oluşuyor. Eski Başbakan Naftali Bennett, Avigdor Lieberman ve Yair Golan gibi isimlerin yer aldığı bu grup, Netanyahu'nun mevcut aşırı sağcı koalisyonuna ciddi bir alternatif oluşturmayı hedefliyor. Seçim sonuçları, İsrail'in gelecekteki güvenlik ve yargı reformu politikalarının nasıl şekilleneceğini belirleyecek.
Netanyahu ise, yolsuzluk suçlamalarıyla süren davasına ve yargı sistemini değiştirmeyi hedefleyen tartışmalı planlarına rağmen, radikal sağcı ve ultra-Ortodoks partilerle ittifakını korumaya odaklanıyor. Özellikle ultra-Ortodoks Yahudi erkeklerin askerlik hizmetine alınması konusu, hükümetin Supreme Court kararlarını uygulamaması nedeniyle seçimin en kutuplaştırıcı başlıklarından biri olmayı sürdürüyor. Seçimlerin ardından İsrail'i bekleyen tablo, ülkenin siyasi yapısını uzun vadede kökten değiştirebilir.
AI YORUMU
İsrail siyaseti, 7 Ekim sonrası oluşan güvenlik zafiyeti algısı ve yargı reformu tartışmalarıyla kendi içinde bir tıkanma noktasına gelmiş durumda. Mevcut seçimlerde görülen yüksek katılım oranı, halkın mevcut yönetim biçimine karşı duyduğu tepkinin veya arayışın sandığa yansımasıdır. Hiçbir bloğun 61 sandalye hedefine ulaşamaması, ülkenin koalisyon pazarlıklarına mahkum kalacağını gösteriyor. Netanyahu'nun 'Mr. Security' retoriği ile muhalefetin 'demokrasi ve güvenlik başarısızlığı' vurgusu arasındaki fark, seçmenin güvenlik ile hukuk devleti ilkeleri arasında bir tercih yapmaya zorlandığını kanıtlıyor.
İsrail'de Gazze ve Lübnan'daki çatışmaların ardından gerçekleştirilecek genel seçimlerde 120 milletvekili belirleniyor. Yaklaşık 7,3 milyon seçmen, 12 bin 18 seçim istasyonunda kurulan 18 bin sandıkta oy kullanarak hükümetin geleceğini ve koalisyon yapısını tayin edecek.
7,3 milyon seçmen, 120 üyeli parlamentoyu belirlemek için 18 bin sandıkta oy kullanıyor.
Seçim organizasyonu için 690 milyon şekel bütçe ayrıldı ve 100 bin personel görevlendirildi.
Netanyahu liderliğindeki aşırı sağcı blok ile Gadi Eisenkot'un muhalefet bloğu arasında yarış yaşanıyor.
İsrail, Gazze Şeridi'ndeki büyük yıkım, Lübnan'ın güneyindeki işgal süreçleri ve İran'a karşı yürütülen askeri operasyonların gölgesinde sandık başına gidiyor. Ülke meclisinin 26. dönemi için yapılacak bu seçimler, sadece yeni milletvekillerini değil, aynı zamanda kurulacak hükümetin kimler tarafından oluşturulacağını da belirleyecek. İsrail Merkez Seçim Komitesi tarafından açıklanan resmi verilere göre, 7,3 milyon seçmenin oy kullanma hakkı bulunuyor.
Seçim süreci için ülke genelinde 12 bin 18 ayrı noktada toplam 18 bin sandık kurulması kararlaştırıldı. Organizasyonun güvenliğini ve işleyişini sağlamak amacıyla 100 bin personel görev yaparken, istasyonlara güvenliği artırmak için 15 bin kamera yerleştirildi. Bu yoğun operasyonel süreç için ayrılan toplam bütçe ise 690 milyon şekel, yani yaklaşık 220 milyon dolar olarak belirlendi.
Nispi temsil sisteminin uygulandığı ülkede, seçmenler doğrudan adaylara değil, siyasi partilere veya listelere oy veriyor. Toplam 37 farklı listenin yarışacağı seçimde, yüzde 3,25 olan seçim barajını geçemeyen partilerin oyları sandalye dağılımına dahil edilmiyor. İsrail vatandaşı olan 1,2 milyon Filistinli, ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 21'ini oluşturmasına rağmen siyasi temsilde zorlu bir dengeyi temsil ediyor.
Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te yaşayan 750 binin üzerindeki İsrailli yerleşimci oy kullanabilirken, aynı bölgelerde yaşayan milyonlarca Filistinli vatandaşlık hakları olmadığı için seçim süreçlerinin dışında tutuluyor. Yurt dışında bulunan İsrail vatandaşları için ise sadece görevli diplomatlar haricinde sandık imkanı sağlanmıyor; oy kullanmak isteyenlerin bizzat İsrail'e gelmesi gerekiyor. Suriye ve Lübnan cephelerinde görev yapan askerlerin oy verme işlemi ise 20 Ekim itibarıyla başlatıldı.
Kamuoyu araştırmaları, seçimin Başbakan Binyamin Netanyahu'nun liderlik ettiği aşırı sağcı koalisyon ile Gadi Eisenkot'un başını çektiği Siyonist muhalefet bloğu arasında düğümleneceğini gösteriyor. Netanyahu, aralıklarla 19 yıl süren başbakanlık kariyerini devam ettirmek isterken, muhalefet cephesi ise Eisenkot'un liderliğinde bir değişim hedefliyor. Anketlerin büyük çoğunluğu, hiçbir tarafın mecliste tek başına çoğunluğu sağlayamayacağına işaret ediyor.
Son dönemde Benny Gantz liderliğindeki Mavi-Beyaz Partisi'nin çekilmesi ve Ahi Partisi'nin yarıştan ayrılması, siyasi dengeleri etkileyen diğer gelişmeler arasında öne çıkıyor. Netanyahu'nun, ultra-Ortodoks partilere bazı vaatlerde bulunarak desteğini konsolide etmeye çalıştığı gözlemleniyor. Seçim sonuçları, İsrail'in önümüzdeki dört yıl boyunca izleyeceği güvenlik ve dış politika stratejileri üzerinde belirleyici rol oynayacak.
AI YORUMU
Seçim sonuçları, İsrail'in savaş sonrası rotasını belirleyecek olmasının yanı sıra koalisyon pazarlıklarının nasıl şekilleneceğini de doğrudan etkileyecek. Anketlerin hiçbir bloğun çoğunluğa ulaşamayacağını öngörmesi, seçimden sonra uzun süren ve belirsizlikle dolu bir hükümet kurma sürecinin bizi beklediğini gösteriyor. Özellikle 37 farklı listenin yarıştığı bir ortamda, barajı geçen küçük partilerin koalisyon kurma aşamasındaki kilit rolü, siyasi istikrarı zorlayacaktır. Bu tablo, seçmenin sadece bir partiyi değil, aynı zamanda kurulacak hükümetin ideolojik sınırlarını da belirleyeceği bir sürece işaret ediyor.
