Ara seçimler yaklaşırken ticaret savaşları küresel ekonomiyi tehdit ediyor

S&P 500 endeksi tarihi zirvelerine yakın seyrederken, bileşenlerin büyük kısmında derin kayıplar yaşanıyor. Uzmanlar, dev teknoloji şirketlerinin endeksi yukarıda tuttuğunu ancak tabanda ciddi bir kırılganlık bulunduğunu vurguluyor.

• S&P 500 şirketlerinin yüzde 80'i ekim başında 52 haftalık zirvelerinin yüzde 10 gerisindeydi.
• Hisselerin yüzde 40'tan fazlası 2026 yılı için ekside seyrediyor.
• CoreWeave gibi yapay zeka borçlularının tahvil getirileri yüzde 15-16 seviyelerine ulaştı.

DoubleLine Capital kurucusu Jeffrey Gundlach, S&P 500 endeksinin rekor düzeylere ulaşmasına rağmen yüzeyin altında büyük bir zayıflık barındırdığını ifade etti. Piyasayı dışı sağlam görünen ancak içeriden çürümüş bir ağaca benzeten yatırım uzmanı, endeks bileşenlerinin çoğunun düzeltme veya ayı piyasası sürecinde olduğunu belirtti. MarketWatch verilerine göre ekim ayının ilk günlerinde şirketlerin yüzde 80'i zirvelerinin en az yüzde 10 altında işlem görürken, üçte birinden fazlası yüzde 20'den fazla değer kaybetti.

Endeksin piyasa değerine dayalı hesaplanması, dev teknoloji firmalarının performansının yüzlerce küçük şirketin yaşadığı düşüşleri maskelemesini sağlıyor. Bu durum ortalama bir yatırımcının portföyündeki tablo ile televizyonlardaki endeks verileri arasında ciddi bir uçurum oluşturuyor. Reuters analizine göre yıl içinde S&P 500 yüzde 14 civarında artış kaydederken, iki yüzden fazla üye şirket yıl genelinde ekside kaldı ve medyan hisse senedi yalnızca yüzde 4 civarında değer kazandı.

Gundlach'ın uyarıları sadece hisse senedi piyasasının darlığıyla kalmayıp borçlanma ve kredi alanlarına da uzanıyor. Yapay zeka altyapı yatırımlarını finanse eden şirketlerden CoreWeave, yaklaşık 50 milyar dolarlık borç yüküyle dikkat çekiyor. LSEG verilerine göre firmanın tahvil getirileri yüzde 15 ile 16 aralığına tırmanırken, temerrüt sigorta maliyetleri de 1.200 baz puana ulaştı ve bu durum kredi verenlerin çok daha yüksek getiri talep ettiğini gösteriyor.

Özel kredi varlıklarının halka açık hisseler kadar hızlı fiyatlanmaması, yatırımcıların olası kayıpları zamanında fark etmesini engelliyor. Carlyle tahminlerine göre özel kredi piyasası gelecekte trilyonlarca dolarlık yapay zeka altyapısını finanse edebilir. Uluslararası Para Fonu da yüksek devlet tahvili getirileri ile yatırımlardaki olası yavaşlamanın küresel finansal istikrarı tehdit edebileceği yönünde uyarıda bulunuyor.

Piyasa genişliği ve kredi koşulları, endeksin gerçek sağlığını gösteren temel göstergeler olarak öne çıkıyor. Daha fazla üyenin uzun vadeli normların üzerine çıkması veya faiz oranlarının maliyetleri artırması, yatırımcıların başlık rakamlarının ötesine bakmasını zorunlu kılıyor. Uzmanlar, küçük ve büyük şirketler arasındaki bu makas kapanmadığı sürece yoğunlaşma riskinin süreceğini belirtiyor.

Kaynak: Borsatek Haberin tam sayfası →

Ekonomist Nouriel Roubini, küresel piyasalardaki risklere karşı kripto varlıklar yerine fiziksel altını önerdiğini bildirdi. Ünlü uzman, geçen yıl altının yüzde 60 değer kazandığını, Bitcoin'in ise yüzde 5 gerilediğini hatırlattı. Roubini ayrıca yapay zekâ pazarındaki büyümenin dot-com krizinden farklı olduğunu vurguladı.

• Altın geçen yıl yüzde 60 artarken Bitcoin yüzde 5 geriledi.
• Roubini yüksek oynaklık sebebiyle kripto yerine fiziki altını tercih ediyor.
• Yapay zekâ gelirlerinin dot-com balonu gibi temelsiz olmadığı belirtildi.

2008 yılındaki küresel finansal çöküşü önceden tahmin etmesiyle tanınan ekonomist Nouriel Roubini, yatırım tercihlerine dair yeni değerlendirmelerini paylaştı. Dubai'de gerçekleştirilen SuperReturn etkinliğinde konuşan Roubini, yatırımcıların sermayelerini Orta Doğu, Asya ve gelişmekte olan pazarlara yayması gerektiğini savundu. Jeopolitik gerilimlerin ve piyasa dalgalanmalarının arttığı bu dönemde portföy dağılımının dengelenmesi gerektiği aktarıldı.

Alternatif finansal enstrümanlar arasından kıymetli madenleri öne çıkaran ekonomist, kripto para birimlerine yönelik mesafeli duruşunu yineledi. Altının geçen yıl kaydettiği yüzde 60'lık yükselişe karşılık dijital altın olarak pazarlanan Bitcoin'in yüzde 5 değer kaybettiğine işaret eden Roubini, sert fiyat dalgalanmalarından kaçınarak güvenli limana yönelmenin çok daha akılcı bir adım olduğunu dile getirdi.

Piyasalardaki yapay zekâ yatırımlarına da değinen tecrübeli analist, teknoloji şirketlerinin değerlemelerinde aşırılıklar bulunabileceğini ancak olası düzeltmelerin kısıtlı kalacağını söyledi. Günümüzdeki teknoloji dalgasını 2000'li yılların başındaki dot-com çöküşünden ayıran en büyük faktörün şirketlerin ürettiği devasa gelirler ve kârlılık olduğunu belirten Roubini, sektörün somut bir ticari talep gördüğünü savundu.

Eskiden taşıdığı karamsar unvanın aksine dünya ekonomisine daha pozitif baktığını ifade eden Roubini, kamu borçları ve yükselen faizler konusunda ise uyarıda bulundu. Tahvil getirilerinin yüzde 4 ile 5 bandının üzerine çıkmasının hükümetlerin borçlanma maliyetlerini zorladığına değinen uzman, küresel dengenin korunması adına Amerika Birleşik Devletleri ile Çin arasındaki rekabetin kontrollü ilerlemesi gerektiğini hatırlattı.

Kaynak: CNBC-e Haberin tam sayfası →

Amerika Birleşik Devletleri hükümetinin borç faiz ödemeleri 2026 mali yılında 1 trilyon doların üzerine çıkarak tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Artan faiz giderleri federal bütçeyi zorlarken, ekonomistler durumu ülkenin mali kapasitesinin kademeli olarak aşınması şeklinde değerlendiriyor.

• Eylül sonu itibarıyla yıllık net faiz giderleri 1,05 trilyon dolara yükseldi.
• Hazine tahvilleri için ödenen ortalama faiz oranı yüzde 3,52 seviyesine ulaştı.
• Peter G. Peterson Vakfı, faiz giderlerinin GSYH oranının yüzde 3,2 olmasını bekliyor.

Washington yönetiminin borçlanma giderlerindeki tırmanış hız kesmeden sürüyor ve son veriler bütçe üzerindeki baskının derinleştiğini gösteriyor. Hazine Bakanlığı tarafından paylaşılan rakamlar, Eylül ayına kadar geçen on iki aylık sürede net faiz ödemelerinin 1,05 trilyon dolar sınırını geride bıraktığını ortaya koyuyor. Böylece geçtiğimiz mali yılda 970 milyar dolar olarak kaydedilen toplam fatura yüzde sekizden fazla bir artış kaydetmiş durumda.

Mali tablodaki bu bozulmanın arkasındaki temel dinamiklerin başında, büyüyen toplam borç stoku ile birlikte yükselen faiz oranları geliyor. Ülkenin borç göstergesi 32 trilyon doların üzerine çıkarken, piyasada işlem gören Hazine tahvillerinin ortalama getirisi de yüzde 3,52 düzeyine tırmandı. Beş yıl önce aynı oran yüzde 1,47 seviyesindeyken, yeni borçlanma ihalelerinde gösterge getiriler yüzde 5 civarında seyrediyor.

Araştırma kuruluşları ve uzmanlar mevcut gidişatın makroekonomik etkilerini yakından izliyor. Peter G. Peterson Vakfı verilerine göre, faiz ödemelerinin gayrisafi yurt içi hasılaya oranının yüzde 3,2 seviyesine ulaşması öngörülüyor. Bu oran gerçekleşirse, 1991 yılında kırılan tarihi rekor geride bırakılmış olacak ve federal gelirlerin daha büyük bir kısmı doğrudan borç servisine aktarılacak.

Yaşanan mali sıkışıklığa rağmen uzmanlar henüz kısa vadede ani bir finansal çöküş öngörmüyor. Hazine tahvillerine gösterilen talebin güçlü kalması ve kredi akışının aksamaması, şimdilik piyasalarda büyük bir panik yaratmıyor. Ancak Brookings Enstitüsü araştırmacıları, uzun vadede borçlanma maliyetlerinin artmasının ABD ekonomisinin borçlanma kapasitesini zayıflatabileceği uyarısında bulunuyor.

Kaynak: Bloomberght Haberin tam sayfası →

ABD federal hükümetinin bütçe açığı 2026 mali yılında harcamaların gelirleri aşmasıyla yüzde 12 artarak 1,99 trilyon dolara ulaştı. Salgın döneminden bu yana en yüksek seviyesini gören mali dengede borç faiz ödemelerinin ve artan masrafların payı büyük oldu.

• 2026 mali yılında bütçe açığı yıllık bazda yüzde 12 artarak 1,99 trilyon dolar oldu.
• Brüt faiz ödemeleri 1,36 trilyon dolara, net faiz giderleri ise 1 trilyon doların üzerine çıktı.
• Federal gelirler 5,4 trilyon dolarda kalırken toplam harcamalar 7,4 trilyon dolara ulaştı.

Amerika Birleşik Devletleri mali dengelerinde son dönemde yaşanan gelişmeler ekonomik verilere yansıdı. Hazine Bakanlığı tarafından paylaşılan bütçe raporuna göre, federal yönetimin mali açığı 2026 mali dönemi boyunca tırmanış gösterdi. Önceki yıla kıyasla yüzde 12 oranında artış kaydeden açık tablosu, toplamda 1,99 trilyon dolar seviyesine ulaştı. Söz konusu rakam, küresel salgın krizinin en yoğun hissedildiği 2021 döneminden bu yana görülen en yüksek mali açık olarak kayıtlara geçti.

Mali dönemin son ayı olan eylül ayında federal yönetim 27 milyar dolar açık verdi. Bir önceki yılın aynı ayında 198 milyar dolarlık bütçe fazlası elde edilmişti. Eylülde gelirler yüzde 3 artarak 558 milyar dolara çıkarken, harcama kalemi yüzde 69 oranında büyük bir sıçrama göstererek 585 milyar dolara yükseldi. Yıllık bazda ise gelirler 5,4 trilyon dolar seviyesinde gerçekleşirken, toplam harcamalar yüzde 6 artışla 7,4 trilyon doları buldu.

Bütçe dengesindeki bozulmada borçlanma maliyetleri belirleyici bir rol oynadı. Hükümetin brüt faiz ödemeleri 2025 mali yılında 1,22 trilyon dolar iken, 2026 döneminde 1,36 trilyon dolara çıktı. Benzer şekilde, 970,4 milyar dolar olan net faiz giderleri de aynı süreçte 1 trilyon dolar sınırını aştı. Öte yandan net gümrük vergisi gelirleri 194,9 milyar dolardan 173,2 milyar dolara gerileyerek düşüş gösterdi.

Kaynak: CNN Türk Haberin tam sayfası →