Yargıtay ATM kurallarını değiştirdi: Unutulan para suç sayılıyor

Otomatik vezne makinelerinde unutulan paraları alan kişiler hakkında hırsızlık suçlamasıyla adli işlem başlatılıyor. Yüksek mahkeme, hazinede kalan varlıkların sahipsiz olmadığını ve bankaların koruma yükümlülüğü bulunduğunu netleştirdi.

• ATM'de unutulan parayı alanlar hırsızlık suçuyla yargılanıyor.
• Bildirim süresini aşan hesap sahipleri ağır kusurlu sayılıyor.
• Bankalar sistemsel arızalardan ve kopyalama aparatlarından sorumlu.

Banka müşterilerinin otomatik vezne makinelerinde karşılaştığı para sıkışması, kart kopyalama ve sistemsel arıza sorunları hukuki boyutuyla yeniden masaya yatırıldı. Yargıtay tarafından verilen emsal niteliğindeki kararlar, cihazlarda yaşanan aksaklıklardan doğan zararlar ile tarafların hak ve yükümlülüklerini somut bir netlikle ortaya koyuyor. Uyuşmazlıkların çözümünde güvenlik kameralarının yanı sıra elektronik işlem log kayıtları da belirleyici bir delil niteliği taşıyor.

Yüksek mahkemenin ilgili ceza dairelerinin içtihatlarına göre, bir başkasının cihaz haznesinde unuttuğu paranın veya işlem ekranında kalan kartın alınıp kullanılması doğrudan suç teşkil ediyor. Hazinede bırakılan paraların sahipsiz mal statüsünde değerlendirilmediği, mülkiyetin asıl sahibinde kaldığı ve bankaların da bu değerleri koruma sorumluluğu olduğu vurgulanıyor. Bu doğrultuda açık kalan ekrandan işlem yapan ya da parayı alan kişiler hakkında Türk Ceza Kanunu hükümleri çerçevesinde adli süreç işletiliyor.

Hukuk dairelerinin kararlarında müşterilerin kendi ihmalleri de kusur oranının belirlenmesinde hesaba katılıyor. Cihazda kartını unutan ya da kartı yutulan kişilerin vakit kaybetmeden bankaya haber vermesi şart koşuluyor. Yetkisiz kişilerin hesaptan para çekmesi durumunda makul sürede bildirimde bulunmayan hesap sahipleri ağır kusurlu kabul ediliyor ve oluşan zararın tamamını bankadan tazmin edemiyor.

Paranın hazinede kalması, mekanik arızalar veya kart okuyucu kopyalama aparatları gibi durumlarda finans kuruluşları birinci dereceden sorumlu tutuluyor. Müşterinin kusuru kanıtlanamadığı hallerde meydana gelen maddi kayıplar bankalar tarafından karşılanıyor.

Cihazların kartlara el koyması ise güvenlik protokolleri ve teknik arızalar nedeniyle otomatik olarak gerçekleşiyor. Üç kez hatalı şifre girilmesi, süresi aşulan işlemler, kayıp çalıntı bildirimleri, süresi dolan kartlar ve dolandırıcılık amaçlı dış müdahaleler kartın haznede kalmasına yol açıyor. Bu gibi durumlarda mağduriyet yaşamamak adına müşterilerin derhal müşteri hizmetlerini arayarak kartlarını kullanıma kapatması hukuki açıdan zorunluluk arz ediyor.

Kaynak: Sözcü Ekonomi Haberin tam sayfası →

Antalya'da görülen bir boşanma davasında Yargıtay, konut kredisi çekilmesinin tek başına kusurlu bir davranış sayılamayacağına hükmetti. Yüksek mahkeme, borcun hangi amaçla alındığının ve evlilik sürecindeki diğer tutumların da incelenmesi gerektiğini vurguladı.

• Yargıtay, eşten habersiz konut kredisi çekilmesini tek başına boşanma kusuru saymadı.
• Antalya'daki yerel mahkemenin tarafları eşit kusurlu bulan kararı yüksek mahkemece bozuldu.
• Borcun aile ekonomisine mi yoksa kişisel harcamalara mı gittiği incelenecek.

Antalya'da gerçekleşen bir boşanma davası sürecinde mahkeme salonlarına taşınan mali anlaşmazlıklar üst mahkeme tarafından yeniden ele alındı. Dava dosyasında kadın tarafı eşinin çocuklarla yeterince ilgilenmediğini savunurken, erkek tarafı ise eşinin kendisinden habersiz konut kredisi çekmesini temel kusur olarak gösterdi. İlk derece mahkemesi olan aile mahkemesi ise tarafları bu gerekçelerle eşit kusurlu kabul etti.

Yerel mahkemenin verdiği bu hüküm Yargıtay tarafından incelendi ve karar bozuldu. Yüksek mahkeme heyeti, ev sahibi olmak amacıyla bankadan borçlanılmasının tek başına boşanma davasında kusur sayılamayacağına dikkat çekti. Karar metninde, sadece borcun eşten habersiz yapılmış olmasının değerlendirme için yeterli olmadığını, kredinin hangi niyetle çekildiğinin ve eşlerin evlilik birliği içindeki genel tutumlarının da gözetilmesi gerektiği ifade edildi.

Hukukçular da borçlanmanın arka planındaki harcama amacının davalardaki belirleyici rolüne işaret ediyor. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Avukat Fatih Kramercan, kredi tutarının kumar borcu gibi zaruri olmayan kişisel harcamalara gitmesi durumunda kusur sayılması gerektiğini belirtti. Buna karşılık, ailenin ortak ekonomisine katkı sunmak ve yatırım yapmak amacıyla borçlanılması halinde bu durumun kusur olarak kabul edilmemesi gerektiğini vurguladı.

Alınan bu yargı kararı, evlilik birliği içinde eşlerden birinin diğerinden habersiz borçlanması durumunda izlenecek hukuki yolu netleştirdi. Artık mahkemeler sadece borcun varlığına bakmayacak; paranın harcandığı yeri, kullanım amacını ve tarafların evlilik boyunca sergiledikleri yaklaşımları bir bütün olarak inceleyecek.

Kaynak: Sözcü Ekonomi Haberin tam sayfası →

Yurt dışında boşanan çiftlerin Türkiye'deki tanıma davalarında dijital evrak dönemi yargı engeline takıldı. Yargıtay, 5718 sayılı Kanun gereğince karekodlu belgelerin tek başına yeterli olmadığını onadı.

• Yurt dışı mahkeme kararları için karekodlu belgeler tek başına yeterli bulunmadı.
• Eskişehir 5. Aile Mahkemesi, usulüne uygun onaylı belge şartı arayarak davayı reddetti.
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi yerel mahkemenin bu kararını hukuka uygun bulup onadı.

Avrupa ülkesi Belçika mahkemelerinde haklarında boşanma kararı verilen gurbetçi çiftten biri, bu kararın Türkiye sınırları içinde de geçerlilik kazanması amacıyla hukuki süreç başlattı. Eskişehir 5. Aile Mahkemesi salonlarında görülen tanıma davasında, yabancı makamların verdiği boşanma ilamı ve kesinleşme şerhi elektronik ortam üzerinden üretilen karekodlu belgelerle dosyaya sunuldu. Ancak yerel mahkeme heyeti, bu dijital evrakların 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'da aranan onaylı resmi belge kriterlerini tam olarak karşılamadığına hükmetti.

Mevzuatta yer alan açık hükümlere göre, yabancı mahkeme kararlarının Türkiye'de tanınabilmesi için o ülkenin yetkili makamlarınca usulen onanmış aslının, yargı organınca tasdik edilmiş örneğinin ve onaylı tercümesinin fiziki ya da yasal usullere uygun şekilde dosyaya ibraz edilmesi gerekiyor. Yerli mahkeme, sunulan karekodlu çıktıların kanuni tasdik şartını sağlamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verdi. Davacı tarafın bu hükme itiraz etmesiyle dosya önce istinaf aşamasından geçti, ardından Yargıtay mercii önüne taşındı.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi tarafından incelenen dosya sonunda yerel mahkemenin red kararı hukuka uygun bulunarak onandı. Dava sürecini takip eden avukatlar, günümüzde resmi işlemlerin büyük oranda dijitalleştiğini ve pek çok ülkenin artık fiziki evrak yerine karekodlu sistemler kullandığını vurguladı. Buna rağmen yüksek mahkeme, dijital kolaylıkların kanunen zorunlu kılınan onaylı belge kuralını ortadan kaldırmayacağını tescillemiş oldu.

Alınan bu yargı kararı, yurt dışında yasal olarak yollarını ayıran ve Türkiye'de de bu statüyü tescil ettirmek isteyen binlerce vatandaşın işleyişini doğrudan ilgilendiriyor. Hukukçular, yabancı ülkelerden alınan boşanma ilamlarının Türkiye'deki yasalara uyarlanması aşamasında mağduriyet yaşanmaması adına evrakların eksiksiz ve usulüne uygun hazırlanması gerektiğinin altını çiziyor.

Kaynak: Sözcü Gündem Haberin tam sayfası →

Yargıtay, evlilik birliği döneminde yaşanılan mülk için eski damadından kira isteyen kayınbabanın talebini reddeden yerel mahkeme kararını onadı. Yüksek mahkeme, taraflar arasında resmi bir kira sözleşmesi bulunmadığına hükmetti.

• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi kira istemini hukuka uygun buldu.
• İstanbul'daki dava 2020 yılında açılmıştı.
• Mahkeme döviz ve altın alacakları yönünden ise bozma kararı verdi.

İstanbul'da yaşayan bir vatandaşın, kızının eski eşine karşı başlattığı hukuki süreç Yargıtay aşamasından geçti. Davacı taraf, evlilikleri süresince kendisine ait olan konutta ikamet eden damadından geriye dönük beş yıllık kira bedeli talep etmişti.

Aynı dava dilekçesinde, evlilik birliği devam ederken eski damadına elden altın ve döviz cinsinden borç para verdiğini öne süren kayınpeder, bu tutarların da faiziyle birlikte tahsil edilmesini istemişti. Davalı ise iddiaları reddederek aralarında herhangi bir kira akdinin bulunmadığını savundu.

Yerel mahkeme sıfatıyla dosyayı inceleyen Büyükçekmece 5. Asliye Hukuk Mahkemesi, hem barınma bedeli hem de borç iddiaları yönünden davanın reddine hükmetti. İstinaf aşamasından da olumlu sonuç alamayan davacı, kararı temyiz ederek Yargıtay'a taşıdı.

Temyiz incelemesini tamamlayan Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, kira talebiyle ilgili verilen ret kararını yerinde bularak onadı. Kararın gerekçesinde mülkün aile konutu olarak kullanıldığı ve taraflar arasında imzalanmış yazılı bir kira sözleşmesinin mevcut olmadığı vurgulandı.

Öte yandan yüksek mahkeme, altın ve döviz alacaklarına ilişkin uyuşmazlıkta ise yerel mahkeme kararını bozdu. Dosyada damadın el yazısıyla borç miktarını ve alındı ibaresini içeren bir kağıt bulunduğu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu gereği bu belgenin adi senet niteliği taşıyıp taşımadığının incelenmesi gerektiği belirtildi.

Kaynak: Yeni Şafak Haberin tam sayfası →