Şen, 2026'da Türkiye gibi ülkelerin düzenleyeceği COP31 öncesinde adil ve iddialı bir strateji izlenmesi çağrısında bulundu.
Öne çıkanlar
Şen, Türkiye'nin 9-20 Kasım 2026'da COP31'e ev sahipliği yapacağını hatırlattı.
Ekonomik ve enerji güvenliği sorunları uluslararası işbirliğini zorunlu kılıyor.
İklim eyleminin sadece hükümetlerle değil, gençlerin liderliğiyle şekilleneceği vurgulandı.
Haberin Detayı
Türkiye'nin Kahire Büyükelçisi Salih Mutlu Şen, Mısır'ın başkentinde gerçekleşen İklim Değişikliği Konulu Yerel Gençlik Konferansı'nın kapanış oturumunda kritik değerlendirmelerde bulundu. Paris Anlaşması'nın imzalandığı tarihten bu yana geçen on yıllık sürecin ardından dünyanın yeni bir eşiğe geldiğini belirten Şen, mevcut iklim politikalarının artık kâğıt üzerindeki taahhütlerle sınırlı kalmaması gerektiğini ifade etti. Büyükelçi, artan sıcaklıkların ve doğal afetlerin artık sadece istatistiksel veriler değil, sürdürebilir kalkınmayı doğrudan tehdit eden somut bir gerçek olarak karşımızda durduğunu vurguladı.
Konuşmasında Türkiye'nin küresel iklim diplomasisindeki rolüne de değinen Şen, 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Türkiye'nin COP31 zirvesine ev sahipliği yapacağını kamuoyuna hatırlattı. Bu zirve öncesi jeopolitik gerilimlerin, enerji güvenliği endişelerinin ve iklim finansmanındaki kısıtlamaların uluslararası dayanışmayı zorunlu hale getirdiğini dile getirdi. Şen, Akdeniz havzasında iklim kaynaklı sorunların özellikle somut bir şekilde hissedildiğini ve bölge ülkelerinin bu baskıya karşı ortak bir cephede durması gerektiğinin altını çizdi.
Büyükelçi Şen, etkin başarısının yalnızca karbon emisyonlarının azaltılması ile sınırlı kalmaması gerektiğini; iklim değişikliğine uyum, teknoloji transferi ve kapasite geliştirme projelerinin eş zamanlı yürütülmesi gerektiğini savundu. Ülkelerin kalkınma öncelikleri ve ekonomik kapasitelerinin birbirinden farklı olması nedeniyle, uygulanan stratejinin hem iddialı hem de adil bir çerçeveye oturtulması gerektiğini belirtti. Bu denge, gelişmekte olan ülkelerin kaygılarını da gözeterek küresel sorumluluğun daha eşit bir şekilde paylaşılmasını gerektiriyor.
Şen, iklim krizinin çözümünde hükümetlerin aldığı kararların tek başına yeterli olmadığını, sürecin sosyo-ekonomik dinamiklerle de şekillendiğini kaydetti. Bu bağlamda genç neslin karar alma mekanizmalarındaki yerinin artırılmasının, sürecin sürdürülebilirliği için hayati olduğunu düşündüğünü dile getirdi. Konuşmasını gençlere hitaben tamamlayan Büyükelçi, geleceğin sadece devralınacak bir miras olmadığını, gençlerin aktif katılımıyla şekillendirilecek bir süreç olduğunu vurguladı.
Kahire'deki bu diplomatik çıkış, Türkiye'nin önümüzdeki dönemde iklim diplomasisinde daha aktif bir rol üstleneceğinin de bir işareti olarak değerlendiriliyor. COP31'e hazırlık sürecinde Türkiye'nin ortaya koyacağı vizyon, uluslararası toplumun beklentilerini karşılayıp karşılamayacağı açısından belirleyici olacak. Şen'in 'uygulama dönemi' vurgusu, sadece bir diplomatik mesaj olmaktan çıkıp, gelecek zirvelerin gündem maddelerini şekillendirecek somut bir politika temeli sunuyor.
AI YORUMUHaberinAi editör analizi
Şen'in 'uygulamaya geçiş' çağrısı, 2026'daki COP31 öncesi Türkiye'nin diplomatik pozisyonunu güçlendirmeye yönelik stratejik bir hamle olarak okunmalı. Özellikle finansman kısıtları ve enerji güvenliği odaklı bu yaklaşım, gelişmekte olan ülkelerin ittifak arayışlarına paralel ilerliyor. Eğer Türkiye COP31'de adil geçiş mekanizmaları konusunda somut bir yol haritası sunamazsa, 'iddialı ve adil strateji' söylemi eleştiri konusu olabilir.
Malatya Turgut Özal Üniversitesi, iklim değişikliği ve afet dirençli şehirler odaklı 12 bilimsel projeyi uluslararası platformlara taşıyor. Antalya'da yapılması planlanan COP31 zirvesinde yer almayı hedefleyen kurum, deprem deneyimlerini tarım, enerji ve çevre alanlarındaki çalışmalarla dünyaya aktaracak.
Malatya Turgut Özal Üniversitesi COP31 için 12 bilimsel proje hazırladı.
Yaklaşık 780 bin avro bütçeli AB projesiyle bin 500 çiftçiye tarım eğitimi verilecek.
Çalışmalar deprem sonrası yapı güvenliği ve karbon emisyonu azaltımına odaklanıyor.
Türkiye'nin güneydoğusundaki akademik kurumlar, küresel iklim krizine karşı çözüm önerilerini uluslararası düzeyde duyurmak için hazırlıklarını hızlandırdı. Bu kapsamda Malatya Turgut Özal Üniversitesi, Antalya'da düzenlenmesi öngörülen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nda sergilenmek üzere çok sayıda projeye imza attı. Üniversite yönetimi, özellikle büyük depremlerin ardından kazanılan tecrübeleri bilimsel bir süzgec geçirerek küresel platformlara taşımayı amaçlıyor.
Rektör yardımcılığının koordinasyonunda yürütülen çalışmalar; yeni binalarda enerji tasarrufu, mevcut betonarme yapların dayanıklılığı, sera gazı salımlarının düşürülmesi ve yapay zekâ tabanlı karar mekanizmaları gibi başlıkları kapsıyor. Akademisyenler, afet yönetimi ile sürdürülebilir kentleşmeyi harmanlayan modeller geliştirerek kamu kurumlarına rehberlik etmeyi hedefliyor.
Tarım sektöründe ise kayısı üretimiyle tanınan bölgenin iklim risklerine karşı korunması öncelikli hedefler arasında yer alıyor. Avrupa Birliği tarafından finanse edilen yaklaşık 780 bin avroluk bütçeli girişimle, çok sayıda çiftçiye akıllı tarım uygulamaları aktarılacak. Kurulan güneş enerjisi sistemleri ve iklim takip yazılımları sayesinde tarımsal üretimde enerji tüketiminin azaltılması planlanıyor.
Su kaynaklarının durumu ve atık yönetimi de üniversitenin hazırladığı dosyalarda geniş yer buluyor. Bölgedeki nehirlerdeki metal kirliliğinin takibinden barajlardaki karbon ölçümlerine kadar pek çok alanda araştırmalar yürütülüyor. Ayrıca atıkların sanatsal ve işlevsel tasarımlara dönüştürülmesi için yürütülen projelerle sıfır atık felsefesine katkı sağlanması amaçlanıyor.
Rektörlük makamı, bu organizasyona yalnızca bildiri sunmak amacıyla katılmadıklarını, somut projelerle sahada olacaklarını vurguluyor. Azerbaycan'daki önceki zirvenin mirasını devralarak uluslararası iş birliklerini güçlendirmek isteyen üniversite, ilgili bakanlıklar ve kurullarla koordinasyon içinde çalışmalarını sürdürüyor.
AI YORUMU
Akademik kurumların teorik araştırmaları yerel kalkınma ve afet direnciyle buluşturması, uzun vadeli şehirleşme politikaları açısından hayati önem taşıyor. Deprem felaketini yaşamış bir coğrafyanın tecrübesini iklim kriziyle mücadeleyle entegre etmesi, küresel ölçekte de örnek teşkil edebilecek nitelikte. Bu tür projelerin sadece konferans salonlarında kalmayıp yereldeki uygulamalara ne ölçüde yansıyacağı, önümüzdeki dönemin en kritik göstergesi olacaktır.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, İspanya’da yaşanan hızlı tren kazası nedeniyle hayatını kaybedenler için başsağlığı dileklerini iletti. Kurtulmuş, sosyal medya üzerinden paylaştığı mesajla Türkiye’nin dost ülke İspanya ile dayanışma içinde olduğunu vurgulayarak yaralılara acil şifalar diledi.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, İspanya'da yaşanan tren kazası için taziye mesajı yayımladı.
Kazada hayatını kaybedenlerin ailelerine başsağlığı ve yaralılara acil şifalar dilendi.
Türkiye'nin dost ülke İspanya halkının yanında olduğu mesajı kamuoyuna duyuruldu.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, İspanya sınırları içerisinde meydana gelen ve iki hızlı trenin çarpışmasıyla sonuçlanan elim kaza haberi üzerine bir açıklama yaptı. Sosyal medya hesabı üzerinden kamuoyuna seslenen Kurtulmuş, yaşanan trajik olaydan duyduğu üzüntüyü ifade ederek, hayatını kaybedenlerin yakınlarına taziye dileklerini iletti. Devlet düzeyindeki bu açıklama, Türkiye’nin dost ülke İspanya ile zor zamanlarında dayanışma içerisinde olduğunu bir kez daha hatırlattı.
Kazanın boyutlarına ilişkin resmi makamlarca yürütülen süreç yakından izlenirken, Türkiye’nin bu süreçte her türlü insani desteğe hazır olduğu mesajı verildi. Hızlı tren ağlarının yoğun kullanıldığı bölgelerdeki bu çarpışma, ulaşım güvenliği tartışmalarını yeniden tetiklerken, İspanyol halkının yaşadığı acı uluslararası alanda karşılık buldu. Kurtulmuş mesajında, yaralıların bir an önce sağlıklarına kavuşmasını temenni ederken, kazanın nedenleri ve sonuçlarına dair gelişmeleri de takip ettiklerini belirtti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev ile gerçekleştirdiği temaslar sırasında dış politika gündeminin yoğunluğu korunurken, diğer yandan İspanya’daki bu acı olay Türkiye’nin diplomatik gündeminde yer aldı. Devlet kademesindeki bu hızlı reaksiyon, ülkeler arasındaki köklü dostluk ilişkilerinin bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Kurtulmuş, taziye mesajında özellikle dayanışma ve kardeşlik vurgusu yaparak, Türkiye’nin İspanya halkının yanındaki duruşunu net bir şekilde ortaya koydu.
İspanya’daki kaza, hızlı tren hatlarının işletim süreçleri ve güvenlik protokolleri üzerine bölgede geniş çaplı bir inceleme başlatılmasına neden oldu. Olay yerindeki kurtarma çalışmaları devam ederken, kazanın teknik detaylarının önümüzdeki günlerde netleşmesi bekleniyor. Türkiye, geçmişte yaşanan benzer ulaşım felaketlerinde olduğu gibi bu kaza sonrasında da dost ülkelerle olan diplomatik kanallarını açık tutmaya devam ediyor.
Söz konusu açıklama, sadece diplomatik bir nezaket olarak değil, aynı zamanda iki ülke arasındaki insani bağların bir ifadesi olarak öne çıkıyor. Kurtulmuş’un mesajı, kamuoyuna hem resmi bir başsağlığı hem de toplumsal bir dayanışma çağrısı niteliği taşıyor. İspanya halkı, bu zor günlerinde uluslararası destek mesajlarıyla yalnız bırakılmadığını hissederken, Türkiye’nin bu yaklaşımı diplomatik ilişkilerdeki yapıcı tutumu pekiştiriyor.
AI YORUMU
Devlet erkanının dış dünyadaki felaketlere karşı gösterdiği bu hızlı diplomatik refleks, ülkeler arası ilişkilerin güven zeminini korumak adına atılmış somut bir adımdır. Kazanın meydana geldiği hızlı tren hatlarında yaşanan bir aksaklık, benzer ulaşım altyapısına sahip diğer ülkeler için de güvenlik prosedürlerinin gözden geçirilmesi gerektiğini gösteriyor. Numan Kurtulmuş’un bu açıklaması, kaza sonrası oluşan boşluğu dayanışma mesajıyla doldururken, İspanya halkının Türkiye nezdindeki yerini de teyit ediyor. Olayın teknik sonuçları ortaya çıktığında, ulaşım hatlarındaki güvenlik standartları kıyaslandığında bu tip taziye mesajlarının sadece sembolik değil, aynı zamanda diplomatik bir bütünlük oluşturduğu anlaşılıyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 29-30 Ekim'de yapılacak 13. Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi kapsamında yarın Ankara'da düzenlenecek Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısı'na ev sahipliği yapacak. Toplantıda teşkilatın kurumsallaşma süreçleri, mali belgeler ve bölgesel iş birliği alanları kapsamlı bir şekilde ele alınacak.
13. TDT Zirvesi kapsamında yarın Ankara'da Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısı düzenlenecek.
Bakan Fidan'ın mevkidaşlarıyla enerji, ticaret, savunma ve Orta Koridor üzerine ikili görüşmeler yapması planlanıyor.
Toplantıda teşkilatın idari ve mali işleyişine dair belgelerin onaylanması bekleniyor.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Ankara'da gerçekleşecek 13. Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi'ne hazırlık amacıyla düzenlenen Dışişleri Bakanları Konseyi Toplantısı'na liderlik edecek. 29-30 Ekim tarihlerinde yapılacak zirvenin hemen öncesinde gerçekleşecek bu buluşma, teşkilatın bu yıl içerisinde gerçekleştirdiği beşinci bakanlar düzeyindeki toplantı olma özelliğini taşıyor. Bakanlık kaynaklarına göre, Ankara'nın ev sahipliğindeki bu oturum, teşkilatın kurumsal kapasitesini artırma ve sekretarya imkanlarını geliştirme hedeflerine odaklanacak.
Toplantı gündeminde, Türk dünyası arasındaki siyasi diyalogun yanı sıra ortak hareket etme kabiliyetinin nasıl güçlendirileceği konusu yer alıyor. Hakan Fidan'ın oturumda, teşkilatın ortak tarih ve kültür bağlarını somut iş birliklerine dönüştürme vurgusu yapması bekleniyor. Ayrıca, ekonomik ve stratejik iş birliği başlıkları altında ticaret, yatırımlar, dijital dönüşüm ve savunma sanayisi gibi alanlarda atılacak adımlar üzerinde durulacak. Özellikle Asya ve Avrupa arasındaki ticareti kolaylaştıran Hazar Geçişli Orta Koridor'un tahkim edilmesi, bölgesel dayanıklılık açısından toplantının en temel maddelerinden biri olarak öne çıkıyor.
Bakan Fidan'ın, Afganistan'daki güncel durumu ve bölge üzerindeki güvenlik etkilerini mevkidaşlarıyla istişare etmesi öngörülüyor. Türk devletleri arasındaki koordinasyonun artırılmasının önemine değinecek olan Fidan, üye ve gözlemci ülkelerin bu konudaki ortak strateji belirleme süreçlerini teşvik edecek. Toplantı sonunda, teşkilatın idari ve mali süreçlerini düzenleyen belirli dokümanların onaylanmasıyla, kurumun daha etkin bir çalışma modeline geçmesi hedefleniyor.
Türk Devletleri Teşkilatı'nın temelleri, 3 Ekim 2009 tarihinde imzalanan Nahçıvan Anlaşması ile atılmıştı. Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan'ın kurucu üyeliğiyle başlayan süreç, 2021 yılındaki İstanbul Zirvesi'nde isim değişikliğiyle bugünkü halini aldı. Şu an sekretaryası İstanbul'da bulunan teşkilatın beş üyesi ve dört gözlemci ülkesi bulunuyor. Macaristan, Türkmenistan, KKTC ve Ekonomik İşbirliği Teşkilatı, gözlemci statüsüyle bu yapının içinde yer alarak iş birliği ağını genişletiyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde gerçekleşecek zirve, Türk Dünyası Yüzyılı vizyonunu merkeze alıyor. İsmail Bey Gaspıralı'nın 'Dilde, Fikirde, İşte Birlik' şiarından ilham alan zirve teması, teşkilatın önümüzdeki dönemdeki çalışma prensiplerini de şekillendirecek. Ankara'da düzenlenecek bu etkinlik, üye devletler arasındaki karşılıklı güven ortamını pekiştirmeyi ve teknik iş birliği derinliğini artırmayı amaçlıyor. Zirve süresince imzalanacak belgeler, teşkilatın gelecek yıllardaki stratejik yol haritasını somutlaştıran unsurlar olarak kaydedilecek.
AI YORUMU
Ankara'daki toplantı, Türk devletlerinin ekonomik entegrasyonu için sadece bir temenni değil, somut altyapı projeleri üzerinden bir zorunluluk haline geldi. Hazar Geçişli Orta Koridor'un güçlendirilmesi, Asya-Avrupa ticaretinde alternatif bir rota arayan üye ülkeler için kritik bir stratejik avantaj oluşturuyor. 2009'da kurulan yapının bugün 5 üye ve 4 gözlemciyle ulaştığı ölçek, bölgesel bir güç merkezi olma potansiyelini teyit ediyor. İdari ve mali belgelerin onaylanması, teşkilatın söylemden eyleme geçiş sürecinde kurumsal bir disiplin kazandığını gösteriyor.
Tahran yönetimi, Washington ile yapılacak görüşmelerin temelini belirleyen yedi maddelik bir şart listesini masaya yatırdı. İran, ABD'yi bu şartları kabul etmeye çağırıyor. Süreç, tarafların diplomasiye olan bağlılığını sorgulatıyor.
İran, ABD'ye müzakere için 7 şart sundu
Tahran, şartların kabulü için uyarıda bulundu
Görüşmelerin geleceği bu taleplere bağlı
İran Dışişleri yetkilileri, Amerika Birleşik Devletleri ile yürütülecek olası müzakereler öncesinde yedi maddelik bir talep listesini açıkladı. Tahran yönetimi, bu şartların müzakerelerin temelini oluşturduğunu ve kabul edilmediği takdirde görüşmelerin anlamsız hale geleceğini belirtiyor. İranlı diplomatlar, ABD'nin müzakerelere gerçekten niyetli olduğunu kanıtlaması için bu maddeleri önceden kabul etmesi gerektiğini vurguluyor.
Listede yer alan şartlar arasında nükleer programın kapsamı, yaptırımların kaldırılması ve diplomatik güvence mekanizmaları gibi konuların yer aldığı tahmin ediliyor. İran, geçmiş süreçlerde yaşanan aksaklıklardan ders çıkardığını ve bu sefer daha net sınırlar çizmek istediğini ifade ediyor. Washington'un bu taleplere vereceği tepki, iki ülke arasındaki gerginliğin seyrini belirleyecek en kritik faktör olarak görülüyor.
ABD tarafı henüz koşullu kabulde bulunmadığı için müzakerelerin başlaması belirsizliğini koruyor. Uluslararası toplum, diplomatik çözümün sağlanması için tarafları uzlaşmaya çağırırken, tahterevalli dengesi niteliğindeki bu süreç bölgedeki istikrarsızlığı artırma riski taşıyor. Tahran'ın bu tavrı, Batılı müttefikleri ve bölge ülkeleri nezdinde de farklı tepkilere yol açabilir.
Süreç akıbeti, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın vereceği resmi yanıtla netleşecek. Tahran, şartların reddedilmesi durumunda alternatif diplomasi yollarını zorlayacağının sinyallerini veriyor. Bölgedeki enerji tedariki ve güvenlik dengeleri, bu diplomatik krizin çözümüyle doğrudan bağlantılı hale gelmiş durumda.
Taraflar arasındaki görüşmelerin hangi zeminde ve ne zaman başlayacağı henüz kesinlik kazanmadı. İran'ın şartları, müzakerelerin içeriğinden çok süreç başlama koşulu olarak sunulması dikkat çekici. Diplomatik kaynaklar, Washington'un da kendi kırmızı çizgilerini koruyarak masaya oturmak istediğini belirtiyor.
Olası bir anlaşma durumunda bölgedeki gerilim seviyesinin düşmesi beklenirken, anlaşmasızlık halinde yaptırımların yeniden sıkılaştırılması gündeme gelebilir. İranlı yetkililer, ulusal çıkarlarını korumaya yönelik bu adımların geri dönüşü olmayan bir noktaya doğru ilerlemediğini umut ettiklerini ifade ediyor. Diplomatik çözüm yolunun açık kalıp kalmayacağı, önümüzdeki haftalarda atılacak adımlara bağlı olacak.
Bu süreç, yalnızca iki ülke arasındaki diplomatik trafiği değil, küresel enerji piyasalarını da etkileyecek bir nitelik taşıyor. Uluslararası kurumlar, tarafların diyalog masasına dönülmesi için diplomatik baskıyı sürdürüyor. Nükleer silah yayılmasını önleme rejiminin geleceği de bu müzakerelerin sonucuna göre şekillenecek.
Tahran'ın sunduğu şartlar, ABD'nin müzakere stratejisini yeniden gözden geçirmesini gerektiriyor. Diplomatik kanalların tamamen kapanmaması, bölgesel istikrar açısından kritik bir eşiği temsil ediyor. Tarafların nihai pozisyonları, önümüzdeki günlerde yapılacak resmi açıklamalarla kamuoyuyla paylaşılacak.
AI YORUMU
İran'ın masaya 7 şartı birden koyması, diplomasiyi pasif bekleme modundan çıkarıp aktif pazarlık zeminine taşıyor. Bu taktik, ABD'yi ya şartları tek tek kabul etmeye ya da müzakereden tamamen çekilmeye zorlayan bir ikilem yaratıyor. Washington'un nükleer program konusunda gösterdiği sert tutum, Tahran'ın bu taleplerini karşılamasını zorlaştıran bir faktör. Bölgedeki enerji güvenliği açısından, müzakerelerin başlaması bile piyasalar için olumlu bir sinyal niteliği taşırken, anlaşmazlık halinde petrol fiyatlarındaki dalgalanma riski artıyor. Senaryo olarak değerlendirildiğinde, şartların esnetilmesi sağlanamazsa diplomatik kanalın tamamen kapanma olasılığı yüksek görünüyor.
