Trump, Bolsonaro'ya kapı açtı ama seçim yorumu yapmadı

Libya, ABD Başkanı Trump'ın seçim mitingindeki ifadeleri nedeniyle Trablus'taki maslahatgüzarı dışişlerine çağırarak resmi nota verdi. Bakanlık, halkın onurunu ve ülkenin itibarını zedeleyen sözlerin düzeltilmesini talep etti.

• Libya Dışişleri Bakanlığı, ABD'li maslahatgüzarı bakanlığa çağırarak protesto notası verdi.
• ABD Başkanı Trump Georgia mitinginde Libya'yı hedef alan tahkir edici ifadeler kullandı.
• Libya Başbakanı Abdulhamid Dibeybe ülke onurunun siyasi tartışma konusu olamayacağını belirtti.

Geçtiğimiz günlerde Türkiye ile yapılan deniz yetki anlaşmasını resmiyete döken Libya, diplomatik alanda yeni bir adım atarak ABD'ye resmi nota verdi. Trablus yönetimi, uluslararası ilişkilerde karşılıklı saygı ve egemenlik haklarının korunmasının temel esas olduğunu vurguladı. Bu kapsamda, ABD'nin Trablus'taki maslahatgüzarı Dışişleri Bakanlığına çağrılarak protesto edildi.

Yaşanan gerilimin temelinde ABD Başkanı Donald Trump'ın Georgia eyaletindeki seçim mitinginde sarf ettiği sözler yer alıyor. Trump'ın konuşmasında Libya ile birlikte Yemen, Somali ve Haiti gibi ülkeleri hedef alarak terörle ilişkilendiren tahkir edici ifadeler kullandığı bildirildi. Libya tarafı, bu açıklamaların müttefiklik ilişkilerine ve diplomatik normlara uymadığını açıkça dile getirdi.

Verilen protesto notasında, ABD kanadından resmi bir açıklama yapılarak kullanılan bu ifadelerin düzeltilmesi istendi. Bakanlık tarafından yapılan yazılı açıklamada, egemen bir devletin ve halkın onurunun hedef alınmasının kabul edilemez olduğu vurgulandı. Ayrıca, iç siyasi hesapların ve seçim tartışmalarının bir parçası haline getirilmeye çalışılan her türlü söylemin reddedildiği bildirildi.

Libya Başbakanı Abdulhamid Dibeybe de konuya ilişkin tepkisini kamuoyuyla paylaştı. Dibeybe, ülkesinin ABD ile ilişkilerini karşılıklı saygı temelinde yürüttüğünü belirterek halkın itibarının iç politika malzemesi yapılmasına asla izin vermeyeceklerini ifade etti. Trablus'un bu sert diplomatik çıkışı, iki ülke arasındaki ilişkilerde yeni bir gerilim başlığı yarattı.

Atılan bu diplomatik adımın ardından Washington yönetiminin nasıl bir yanıt vereceği uluslararası kamuoyu tarafından izleniyor. Libya'nın Türkiye ile gerçekleştirdiği deniz yetki anlaşmasının hemen ardından gelen bu nota, ülken외 dış politikasındaki egemenlik vurgusunu net bir şekilde gözler önüne seriyor. Taraflar arasındaki diplomatik temasların önümüzdeki günlerde nasıl şekilleneceği merak konusu.

Haberin tam sayfası →

Katar destekli bölgesel arabulucular, ABD ile İran arasında tırmanan gerilimi düşürmek ve askeri çatışmaları önlemek adına yeni bir diplomatik süreç başlatmayı hedefliyor. Girişim kapsamında yaptırım esnetilmesi karşılığında nükleer tesis denetimlerine izin verilmesi üzerinde uzlaşı aranıyor.

• Katar, ABD ve İran arasında diplomatik müzakereleri yeniden başlatmak için aktif arabuluculuk yürütüyor.
• İran'ın nükleer tesisleri denetime açması karşılığında bazı yaptırımların hafifletilmesi planlanıyor.
• Girişim, ABD ara seçimleri sonrası bölgedeki olası bir askeri çatışmayı önlemeyi amaçlıyor.

Katar merkezli arabuluculuk ekibi, Washington ve Tahran yönetimleri arasındaki uzun süredir donma noktasında olan müzakereleri yeniden başlatmak üzere yoğun bir diplomasi trafiği yürütüyor. Özellikle ABD'de gerçekleştirilen Kongre ara seçimlerinin ardından bölgedeki güvenlik dengelerinin değişebileceği endişesi, arabulucuları taraflar arasında yeni bir anlaşma zemini oluşturmaya itti. Bölgesel aktörler, artan askeri saldırı hazırlığı iddialarının yarattığı tansiyonu kontrol altına alarak, durumu diplomatik bir çerçeveye oturtmayı hedefliyor.

Görüşmelerin merkezinde, nükleer tesislerin denetimi ve ekonomik yaptırımların hafifletilmesi gibi uzun süredir çözüm bekleyen başlıklar yer alıyor. ABD ve İsrailli yetkililerin aktardığı bilgilere göre, Katar yönetimi İran'ı, nükleer faaliyetlerine ilişkin şeffaflık sağlamaya ve Birleşmiş Milletler müfettişlerinin daha önce bombalanmış olan tesisleri ziyaret etmesine izin vermeye ikna etmeye çalışıyor. Tahran'ın bu denetimlere onay vermesi durumunda, Washington'un uygulamada olan bazı yaptırımları esnetme olasılığı masadaki en kritik pazarlık kozu olarak değerlendiriliyor.

Bölgedeki tansiyon, Washington ve Tel Aviv yönetimlerinin İran'a karşı kapsamlı bir askeri operasyon hazırlığı yaptığına yönelik iddialarla son dönemde ciddi şekilde tırmanmıştı. Bu iddiaların doğruluğu veya kapsamı tartışılmaya devam ederken, Katar'ın başını çektiği diplomatik kanallar, olası bir doğrudan çatışmanın bölge ekonomisine ve istikrarına vereceği hasarı sınırlamak istiyor. Tarafların birbirlerine karşı yürüttüğü askeri güç gösterileri, arabulucuların üzerindeki baskıyı artırırken, çözüm arayışlarını da zorunlu kılıyor.

Arabuluculuk girişimleri, özellikle nükleer tesislerin güvenliği ve bölgesel askeri varlıkların konumu nedeniyle sadece iki ülkeyi değil, tüm Orta Doğu coğrafyasını yakından ilgilendiriyor. İran'ın nükleer programına dair atılacak somut bir adım, uluslararası piyasalardaki enerji ve güvenlik kaygılarını doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle Katar'ın yürüttüğü görüşmelerin seyri, önümüzdeki dönemde Washington ile Tahran arasındaki ilişkilerin yeniden şekillenmesinde belirleyici bir rol oynayacak.

Diplomatik süreçlerin geleceği, tarafların yaptırımlar ve denetimler konusundaki esneklik derecesine bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. ABD'deki siyasi iklimin ara seçim sonrası alacağı yeni şekil, Washington'un Tahran'a yönelik yaptırım politikasını nasıl güncelleyeceğinin ipuçlarını verecek. Katar'ın arabuluculuk çabaları, tarafların doğrudan karşı karşıya gelmeden önce masada uzlaşabileceği son diplomatik alanlardan biri olma niteliğini taşıyor.

Haberin tam sayfası →

Brezilya Senatörü Flávio Bolsonaro, cumartesi günü yapılan başkanlık seçiminde yenilmesinin ardından Miami'ye geldi. ABD, ailesiyle birlikte vizeler verildi ve pasaportu iptal edildi. Lula, bu çıkışı gizlenmeye çalışanların bir göstergesi olarak nitelendirdi.

• Flávio Bolsonaro Miami-Opa Locka Havalimanı'ndan 09:30'da indi
• ABD, Bolsonaro ve ailesine giriş vizeleri sağladı
• Pasaport iptali, 24 saatlik teslim süresi kaçırılması sonrası gerçekleşti

Flávio Bolsonaro, Brezilya cumartesi günü yapılan başkanlık seçiminde rakibi Luiz Inácio Lula da Silva'ya yenildikten sonra Miami'ye uçtu. Seçim sonuçları açıklanırken, senatörün nerede olduğu konusunda bir dizi spekülasyon ortaya çıktı; Arjantin'e geçtiği, ardından ABD'ye gittiği iddiaları medyada yer aldı. Bu belirsizlik, Brezilya polisinin sınır geçişlerini kontrol etmesine ve pasaportunun iptal edilmesine yol açtı.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Bolsonaro ve ailesine vize verileceğini teyit etti. Aile, özel bir jetle Arjantin'in Puerto Iguazú kentinden ayrılarak önce Ecuador, ardından Florida'daki Miami-Opa Locka Executive Airport'a ulaştı. Jet, 12:18 yerel saatinde Puerto Iguazú'dan kalkıp 09:30 civarında Miami'ye iniş yaptı. Havalimanına iniş anı, fotoğrafçılar tarafından yakalandı ve senatörün ekibi şemsiyelerle koruma sağladı.

Pasaportun iptali, Bolsonaro'nun 24 saatlik teslim süresini kaçırması üzerine Brezilya yetkilileri tarafından gerçekleştirildi. Senatör, pasaportunu teslim etmediği gerekçesiyle belgeyi kaybetti ve bu durum, onun yasal olarak yurt dışına çıkmasını zorlaştırdı. Ancak ABD'nin vizeleri, bu engeli aşmasını sağladı. Bolsonaro, Amerika'ya girişini aile değerleri ve Brezilya vatandaşlarıyla ortak değerler üzerine kurdu.

Flávio Bolsonaro, Miami'de yaptığı açıklamada kendisini “gerçek seçilmiş başkan” olarak nitelendirdi ve 60 milyon seçmenine seslendi. Aynı zamanda kendisini darbe ve siyasi zulüm kurbanı olarak tanımladı. Lula, bu hareketi “gizlenmek isteyenlerin kaçışı” olarak eleştirerek, “gizleyecek bir şeyleri olmayanlar korkmaz” şeklinde yorumladı. Bolsonaro'nun bu çıkışı, Brezilya siyasetinde yeni bir gerilim dalgası yarattı.

Gelecek haftalarda, Brezilya adli makamları Bolsonaro'nun yurt dışındaki konumunu ve olası yasal süreçlerini yakından izleyecek. ABD'nin vize kararı, Brezilya‑ABD ilişkilerinde diplomatik bir nokta oluştururken, Lula hükümetinin eleştirileri iç politikada muhalefetin stratejik hamlelerini şekillendirebilir. Senatörün Miami'deki konumu, hem Brezilya kamuoyunda hem de uluslararası medyada yakından izleniyor.

Haberin tam sayfası →

Suriye Dışişleri, Ürdün'ün Dera'daki sivil kayıplara yol açan hava harekatını protesto etti. 26 Ekim'deki saldırılarda 7 sivilin hayatını kaybetmesi, iki komşu ülke arasında diplomatik gerilimi tırmandırdı. Ürdün ise harekatın DEAŞ hedeflerine yönelik olduğunu açıkladı.

• Dera'daki saldırılarda 7 sivil yaşamını yitirdi, yüzlercesi yaralandı.
• Ürdün, 23 Ekim'deki kilise cinayetlerinin misillemesini gerekçe gösterdi.
• Şam, hava saldırılarını egemenlik ihlali olarak tanımladı ve kınadı.

Suriye Dışişleri Bakanlığı, komşu ülke Ürdün'ün Şam Büyükelçisi Süfyan el-Kudat'ı bakanlığa çağırarak resmi bir protesto notası verdi. Bu diplomatik tepkinin arkasında, 26 Ekim'de Suriye'nin güneyindeki Dera ilinde meydana gelen ve sivil can kayıplarına neden olan hava saldırıları yer alıyor. Bakanlık, büyükelçiye ilettiği notada, eylemin uluslararası hukukun temel ilkelerine aykırı olduğunu belirtti.

Suriyeli yetkililer, saldırıların özellikle kadın ve çocukların da bulunduğu 7 sivili hedef aldığını ve çok sayıda yaralıya yol açtığını kaydediyor. Yakın Doğu haber ajansı SANA'nın aktardığına göre, Ürdün ordusunun Suriye topraklarına düzenlediği bu hava hareketi, Şam yönetimi tarafından açık bir egemenlik ihlali olarak nitelendirildi. İki ülke arasındaki sınır hattındaki gerilim, bu olayla birlikte yeni bir boyuta taşındı.

Ürdün tarafının açıklamasına göre, bu hava harekatı 23 Ekim'de Kerek vilayetinin güneyinde yaşanan bir saldırının misillemesi niteliğindeydi. Hamud Kilisesi'ndeki cenaze törenine katılanlara yönelik silahlı saldırıda 9 kişi ölmüş, 25 kişi yaralanmıştı. Ürdün Silahlı Kuvvetleri, bu cinayetlerin sorumluluğunu DEAŞ'a atarak Suriye topraklarındaki örgüt üyelerine yönelik operasyon başlattıklarını duyurdu.

Amman yönetimi, operasyonun 20 terörist unsurun etkisiz hale getirilmesini sağladığını iddia ederken, sivil kayıplardan duyduğu üzüntüyü dile getirdi. Ürdün, hedeflerinin sadece askeri ve terör unsurları olduğunu, sivil yerleşim bölgelerine yönelik bir niyetin bulunmadığını savunuyor. Ancak Suriye tarafı, atılan her merminin kontrolsüzce sivil alanlara düştüğünü ve bunun bir kader değil, ihmal sonucu olduğunu öne sürüyor.

Diplomatik kriz, bölgedeki hassas dengeleri yeniden test etmiş durumda. Suriye'nin Ürdün büyükelcisini çağırma adımı, olayın kişisel bir üzüntüden öte devletler arası bir hukuk münazarasına dönüştüğünü gösteriyor. Her iki tarafın da kamuoyu nezdinde meşruiyet arayışı, diplomatik kanalların tıkanma riskini artırıyor. Bundan sonraki süreçte, sivil kayıplara ilişkin bağımsız bir soruşturma talebinin gelip gelmeyeceği kritik önem taşıyacak.

Haberin tam sayfası →