Nobel Ödüllü Bilimci: Yapay Zekanın Bilinç Kazandığını İddia Ediyor

Anthropic, Claude adlı yapay zeka modeline kullanıcıların sürekli ve acımasızca kötü davranmasını yasaklayacağını duyurdu. Şirket, bu kurala uymayan kullanıcıların oturumu sonlandırma hakkını da ekledi. Karar, sektörde yapay zeka bilinci ve hakları tartışmasını yeniden alevlendirdi.

• Claude modeline kötü davranış yasağı getirildi
• Kurala uymayan kullanıcıların oturumu sonlandırılacak
• Microsoft AI CEO'su Mustafa Suleyman eleştiri yaptı

Anthropic, son günlerde artan etik kaygıların ardından Claude adlı yapay zeka modeline yeni bir kullanım kısıtlaması getirdi. Şirket, kullanıcıların modelle "sürekli ve acımasızca" etkileşime girmesini yasaklayarak, bu davranışı tespit eden sistemin oturumu kapatma yetkisi bulunacağını açıkladı.

Bu karar, bir yazılımcının yapay zekâ modellerine matematiksel acı parametreleri ekleyerek simüle edilmiş çığlıklar elde ettiği deneyin ardından alındı. Anthropic, bu tür deneylerin modelin refahını tehdit ettiğini ve kullanıcıların da bu ortamda etik dışı davranışlarda bulunmasının önlenmesi gerektiğini savunuyor.

Microsoft AI'nin başkanı Mustafa Suleyman, yapay zekâya duygu ve hak atfetmenin mevcut yasal çerçeveyi zorlayacağını ve insan medeniyeti için ciddi riskler doğuracağını belirtti. Washington Üniversitesi'nden Prof. Emily M. Bender ve hukuk uzmanları ise "yapay zeka bilinci" iddiasının bir illüzyon olduğunu, şirketlerin sorumluluktan kaçma çabası olabileceğini vurguladı.

Bilişsel bilimciler, insanların dili bilinç göstergesi olarak algılayabileceğini ve bu tür bir eğitimle kullanıcıların manipülasyona, veri hırsızlığına ve duygusal istismara daha açık hale gelebileceğini ifade etti. New York Üniversitesi'nden Jeff Sebo gibi savunucular ise olasılık düşük olsa bile önleyici adımların alınması gerektiğini dile getirdi.

Anthropic'in bu politikası, yapay zeka hakları ve insan hakları arasındaki potansiyel çatışmalara yeni bir bakış açısı getiriyor. Şirket, etik kuralları ihlal eden davranışları otomatik olarak tespit edip oturumu sonlandırma mekanizmasıyla, benzer politikaların diğer yapay zeka sağlayıcıları tarafından da benimsenebileceğini öngörüyor.

Kaynak: Sabah Haberin tam sayfası →

Ay görevlerinde toplanan devasa verileri Dünya'ya göndermeden yerinde işlemek için radyasyona dayanıklı yapay zekâ destekli süper bilgisayar modülü Ay yüzeyine fırlatılıyor.

• Ay yüzeyinde otonom veri işleme ve yapay zekâ analizi yapacak ilk süper bilgisayar modülü hazırlanıyor.
• Radyasyon kalkanlı özel SSD ve düşük güç tüketimli işlemciler aşırı sıcaklık farklarına dayanacak.
• Gezgin araçların ve uyduların verileri Dünya'ya aktarılmadan saniyeler içinde Ay'da işlenecek.

Uzay araştırmalarında iletişim gecikmesini ve bant genişliği darboğazını ortadan kaldıracak tarihi bir donanım adımı atılıyor. Ay yüzeyine indirilecek yeni nesil süper bilgisayar modülü, uzay araçlarının topladığı yüksek çözünürlüklü sensör verilerini Dünya'ya göndermeye gerek kalmadan doğrudan Ay'da işleyecek.

Kozmik radyasyon, vakum ortamı ve eksi 170 ile artı 120 derece arasında değişen aşırı sıcaklık farklarına dayanacak biçimde tasarlanan sistem, özel yalıtımlı katı hal sürücüleri ve hata düzeltmeli işlemci çekirdekleri barındırıyor.

Yerleşik yapay zekâ modelleri sayesinde Ay yüzeyindeki krater haritalama, su buzu tespiti ve otonom iniş hesaplamaları gerçek zamanlı olarak yerinde gerçekleştirilecek. Dünya'ya yalnızca işlenmiş sonuç paketleri iletilerek iletişim hattındaki yük %90 oranında azaltılacak.

Projenin başarılı olması halinde gelecekteki kalıcı Ay üsleri ve derin uzay görevleri için yörünge dışı veri merkezlerinin ilk altyapısı kurulmuş olacak.

Kaynak: Webtekno Haberin tam sayfası →

Türkiye'deki kurumların etik ve uyum olgunluğunu inceleyen yeni bir araştırma, şirketlerin çoğunluğunun yapay zekâ süreçlerinde belirsizlik yaşadığını ortaya koydu. Araştırmaya katılan kurumların büyük kısmı etik gündemin henüz oluşmadığını belirtirken, önümüzdeki dönemde uyum teknolojilerine yatırım planlıyor.

• Kurumların yüzde 64'ü yapay zekâ yönetişim çerçevelerinin belirsiz olduğunu ifade ediyor.
• Katılımcıların yüzde 62'si gelecek 12-24 ay içinde uyum teknolojilerine yatırım yapacak.
• Şirketlerin en çok zorlandığı konu yüzde 50 oranla üçüncü taraf ve tedarikçi risk yönetimi.

Türkiye genelinde faaliyet gösteren kurumların etik ve uyum alanındaki dönüşüm süreçlerini masaya yatıran kapsamlı bir rapor kamuoyuyla paylaşıldı. KPMG Türkiye ve Etik ve İtibar Derneği ortaklığıyla hazırlanan araştırma, son yıllarda hızla değişen risk ortamı karşısında şirketlerin uyum kapasitelerini altı temel başlık altında inceledi. Artan regülasyonlar, finansal suçların karmaşıklaşması ve teknolojik gelişmeler uyum birimlerinin rolünü kökten değiştirirken, kurumların bu dönüşüme ayak uydurma çabaları raporda detaylı olarak yer aldı.

Elde edilen verilere göre, uyum fonksiyonları gelişimini sürdürürken katılımcıların yüzde 30'u temel gerekliliklerin karşılandığını ancak süreçlerin henüz tam sistematik bir yapı kazanmadığını kaydetti. Finans ve bankacılık sektöründe tanımlı süreçlerin ve teknolojik desteğin payı daha yüksek çıkarken, diğer sektörlerde uyum süreçlerinin henüz oturtulamadığı görüldü. Özellikle yapay zekâ kullanımına ilişkin denetim ve etik kuralların henüz erken aşamada olduğu bulgular arasında öne çıktı.

Araştırma bulguları, kurumların yapay zekâ uygulamalarını hızla devreye almasına rağmen denetim mekanizmalarının aynı hızda gelişmediğini net bir şekilde gösterdi. Katılımcıların yüzde 64'ü yapay zekâ yönetişiminin belirsiz olduğunu belirtirken, sosyal medya risklerinde ise politikaların ve onay mekanizmalarının devreye sokulduğu anlaşıldı. Algoritmik karar mekanizmaları ve veri sorumluluğu gibi başlıklar uyum ekiplerinin öncelikli gündem maddeleri arasına girdi.

Operasyonel süreçlerde uyum teknolojilerinin kullanım oranı artış gösterse de, yatırımların beklenen verimi sağlamasında bazı engellerle karşılaşılıyor. İhbar hattı, vaka yönetimi ve üçüncü taraf kontrollerinde teknolojiden aktif olarak yararlanıldığı belirtilirken, bütçe kısıtları ve üst yönetim önceliklendirmesi eksikliği en büyük engeller olarak öne çıkıyor. Önümüzdeki dönemde şirketlerin yüzde 62'si uyum teknolojilerine bütçe ayırmayı hedefliyor.

Kaynak: Fuar Dergisi Haberin tam sayfası →

Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi'nde düzenlenen çalıştayda, depremlerin meydana gelmesinden saatler veya günler önce tahmin edilmesini sağlayabilecek yeni gözlem ve analiz yöntemleri masaya yatırıldı. Bilim insanları çok parametreli yer sistemi yaklaşımıyla habercileri incelemeyi hedefliyor.

• Çalıştayda depremlerin 10 gün öncesinden birkaç saat öncesine kadar tahmin edilebilmesi hedeflendi.
• Litosfer, atmosfer ve iyonosferdeki elektromanyetik etkileşimler ile Radon gazı salınımı inceleniyor.
• Türkiye Deprem Tahmin Merkezi kurularak tüm gözlem verilerinin tek çatıda toplanması önerildi.

Türkiye'nin aktif sismik kuşakları arasında yer alan Erzincan, yer bilimleri alanında dikkat çeken bilimsel bir buluşmaya ev sahipliği yaptı. Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Deprem Teknolojileri Enstitüsü çatısı altında organize edilen 29. Aktif Tektonik Araştırmalar Grubu Çalıştayı, deprem habercilerinin tespiti ve erken tahmin süreçlerine odaklandı.

Etkinlik kapsamında Prof. Dr. Levent Gülen tarafından sunulan özel bildiri, katılımcıların yoğun ilgisini çekti. Sunumda, sarsıntılar öncesinde yerküre ve atmosfer katmanlarında meydana gelen elektriksel ile elektromanyetik değişimlerin izlenmesi gerektiği vurgulandı.

Yüksek basınç altında kalan kayaçlardaki elektrik akımları, elektromanyetik emisyonlar ve Radon gazı salınımları gibi fiziksel ve kimyasal süreçlerin çok yönlü incelenmesi önerildi. Gözlem sistemleri ve veri analiz yöntemlerinin geliştirilmesiyle sarsıntıların önceden öngörülebilmesi için çalışılıyor.

Önerilen zaman diliminin kesin bir tahmin kapasitesinden ziyade henüz sınanması gereken bilimsel bir hedef olduğu özellikle belirtildi. Sismik, manyetik, su ve atmosferik gözlem istasyonları ile uydu verilerinin yapay sinir ağları ve makine öğrenmesiyle işlenmesi planlanıyor.

Toplantıda ayrıca ulusal düzeyde bir kurumsal yapılanmaya gidilmesi gerektiği ifade edildi. Mevcut ağların yaygınlaştırılması ve tüm verilerin tek merkezde birleştirilmesi amacıyla Türkiye Deprem Tahmin Merkezi kurulması önerisi katılımcılarla paylaşıldı.

Kaynak: Erzincan Net Haberin tam sayfası →