Teknoloji

Meta'ya 25 Milyar Dolar Cezanın Sürpriz Boyutu

Meta'ya 25 Milyar Dolar Cezanın Sürpriz Boyutu Fotoğraf: BBC World

Özet

Meta, Facebook ve diğer hizmetleriyle yıllardır kullanıcı verilerini gizli tutarken kamuoyunu yanılttığına hükmetilen New Mexico mahkemesi tarafından 25 milyar dolarlık en büyük ceza cezasına çarptırıldı. Bu karar, şirketin önceden aldığı 18 milyar dolarlık anlaşmadan bile yüksek.

Öne çıkanlar

  • New Mexico mahkemesi, Meta'yı 25 milyar dolar cezaya çarptırdı, bu ceza şirketin kârının yaklaşık dörtte biri kadar.
  • Mahkeme, Meta’nın 2010‑2021 yılları arasında verileri satıp paylaşırken kamuoyunu aldatmaya devam ettiğini buldu.
  • Son karar, 2024’teki 18 milyar dolarlık Kaliforniya anlaşmasından sonra çekilen en büyük ceza oldu.

Haberin Detayı

New Mexico’da bir mahkeme, Meta’nın Facebook ve diğer platformlar üzerinden kullanıcı verilerini yıllarca gizli tutarak kamuoyunu yanıltmaya devam ettiğini tespit ederek, bu davranışların şirketin kârının yaklaşık dörtte biri olan 25 milyar dolar bir ceza ile karşılanmasına karar verdi.

Mahkeme kararının temelinde, 2010‑2021 yılları arasında Meta yöneticilerinin, kullanıcı verilerinin satılmadığı veya üçüncü taraflarla paylaşılmadığı yönündeki açıklamaların tamamen yalan olduğu bulunmuştu. Bu açıklamaların, 2016 ABD başkanlığı başkenti kampanyalarına da dahil olmak üzere Cambridge Analytica skandalında kullanılmış veri gizliliği ihlallerine yol açtığı gösterildi.

Julia G. Mathew hakim, Meta’nın iş uygulamalarının “özdeki iş modeli”na gömülü yalanları vurguladı. Mahkeme, 11 yıl süren bu yalanların şirketin kârının büyük kısmını yansıttığını ve “kudretli” bir şekilde kamuoyunu dolandırdığını belirtti.

Bu, Meta’nın 2024’te aldığı 18 milyar dolarlık Kaliforniya anlaşmasından sonra gelen en büyük ceza olarak tarih yazıyor. Şirketin henüz yanıt vermemiş olması, kamuoyundaki endişeleri artırırken, yeni düzenleyici baskıların artması bekleniyor.

AI YORUMU HaberinAi editör analizi

Yeni Mexico’nun bu harika karar, sosyal medya devlerine yalnızca ekonomi değil, etik sorumluluk da yüklenmesi gerektiğini net bir şekilde hatırlatıyor. Meta’nın büyüme stratejisine gölge düşürürken, veri gizliliği konusundaki küresel tartışmaların da hız kazanmasını sağlayacaktır.

Kaynak: BBC World Bu haber, kaynaktaki bilgilerden yararlanılarak HaberinAi tarafından özgün biçimde yazılmıştır; kaynak metin birebir kopyalanmaz, fotoğraf kaynağa bağlantıyla gösterilir. Hata olabilir, ayrıntılar için kaynağa bakın. İçerik ve telif politikası
AI'YA SOR Bu haber hakkında merak ettiklerini sorabilirsin

Yorumlar

Hesap gerekmez · reklamsız

Yorumlar yükleniyor…

    Teknoloji
    • DonanımHaber
    Meta'dan kurumsal kullanıcılara yapay zeka tabanlı yeni veri şartı
    Fotoğraf: DonanımHaber

    Meta, kurumsal hesapların ticari şartlarını güncelleyerek web sitelerinin yapay zeka modellerini eğitmek amacıyla otomatik taranmasına onay verilmesini zorunlu kıldı. İşletmeler platformda kalmak ile içeriklerinin taranmasını engellemek arasında seçim yapmak durumunda kalıyor.

    • Meta, Facebook, Instagram ve WhatsApp ticari şartlarını güncelledi.
    • İşletmeler web içeriklerinin yapay zeka eğitimi için taranmasına onay vermek zorunda.
    • Web yöneticileri otomatik tarayıcıları robots.txt dosyasıyla engelleyebiliyor.

    Meta, bünyesindeki popüler sosyal ağlar ve iletişim platformları için geçerli olan kurumsal koşullarda radikal bir güncellemeye gitti. Şirketin devreye soktuğu yeni kurallar çerçevesinde, işletme hesaplarının web siteleri yapay zeka sistemlerinin geliştirilmesi amacıyla otomatik tarayıcılara açılıyor.

    Yayımlanan ticari şartlar, dijital ekosistemde varlığını sürdürmek isteyen markalar için yeni bir ikilem yaratıyor. Sosyal ağlarda aktif kalmayı tercih eden işletmeler, aynı zamanda kendi internet sitelerindeki materyallerin yapay zeka altyapısına veri sağlamasına rıza göstermek durumunda kalıyor. Platformlardan elde edilen trafiğe bağımlı olan bağımsız yayıncılar ise bu durum karşısında stratejilerini gözden geçirmek zorunda.

    Konunun hukuki boyutunu ele alan uzmanlar, içerik sahiplerinin kendi yayınları üzerindeki denetim hakları ile dev teknoloji şirketlerinin pazardaki ezici üstünlüğü arasındaki dengesizliğe dikkat çekiyor. Cornell Hukuk Fakültesi'nden Profesör James Grimmelmann, kullanıcıların platform sözleşmelerini müzakere etme şansının bulunmadığını ve bu durumun telif ile veri hakları açısından yeni tartışmaları beraberinde getirdiğini belirtiyor.

    Teknik açıdan bakıldığında, web site sahiplerinin arama motorları ve botlar için kullanılan robots.txt dosyasını devreye sokarak tarama işlemlerini engelleme ihtimali bulunuyor. Ancak bu mekanizma her zaman yüzde yüz koruma sağlayan aşılmaz bir güvenlik duvarı anlamına gelmiyor; botların bu kurallara riayet etmesi büyük ölçüde geliştirici şirketlerin tutumuna endeksli kalıyor.

    Söz konusu veri toplama hamlesi, şirketlerin dış bağlantılardan gelir elde etme stratejileriyle aynı döneme denk geldiği için dijital pazardaki güç dengelerini de etkiliyor. İçeriklerin yapay zeka algoritmalarına ne ölçüde dahil edileceği ve modellerin performansına nasıl yansıyacağı konusunda henüz net bir teknik detay paylaşılmış değil.

    Meta'dan kurumsal kullanıcılara yapay zeka tabanlı yeni veri şartı — haber fotoğrafı
    Fotoğraf: DonanımHaber
    AI YORUMU

    Meta'nın robots.txt gibi standart araçların ötesine geçerek ticari hesaplar üzerinden veri toplama hamlesi yapması, platform ekonomisinin geleceğini doğrudan etkiliyor. Özellikle Cornell Hukuk Fakültesi'nden James Grimmelmann'ın da işaret ettiği gibi, kullanıcıların müzakere gücünün olmaması dijital mülkiyet haklarını zedeliyor. Önümüzdeki süreçte yayıncıların ve küçük işletmelerin sosyal medya görünürlüğü ile veri gizliliği arasında daha sert tercihler yapmak zorunda kalması kaçınılmaz görünüyor.

    Kaynak: DonanımHaber Haberin tam sayfası →

    Teknoloji
    • Euronews Türkçe
    İnternet Reklamları Üzerinden Casus Yazılım Sızdırıldı
    Fotoğraf: Euronews Türkçe

    İsrailli bir reklam şirketinin, dijital reklam ağları aracılığıyla dünya genelinde milyonlarca kullanıcının cihazına sıfır tıklama yöntemiyle casus yazılım yüklediği tespit edildi. Al Jazeera çalışanlarının cihazlarında şüpheli hareketler görülmesiyle başlayan araştırmalar, Pentagon ve NATO gibi kritik kurumların da tehlike altında olduğunu ortaya koydu. Google ve IAB Europe ilgili şirketi sistemlerinden çıkarırken, uzmanlar kapsamlı soruşturma çağrısında bulundu.

    • Al Jazeera'nın teknoloji ekibinin şüpheli ağ hareketleri fark etmesiyle soruşturma başlatıldı.
    • Saldırılarda hiçbir kullanıcı etkileşimi gerektirmeyen sıfır tıklama yöntemi tercih edildi.
    • Pentagon ve NATO gibi küresel kurumlarla bağlantılı sistemler de risk altında.

    Dijital reklamcılık altyapısının güvenlik açıklarını hedef alan yeni bir küresel siber casusluk vakası gün yüzüne çıktı. İsrail merkezli bir reklam platformunun, internet sayfalarındaki reklam alanlarını kötüye kullanarak milyonlarca insanın kişisel bilgilerini topladığı ve cihazlara gizlice zararlı yazılımlar entegre ettiği belirlendi.

    Controlium isimli altyapı üzerinden yürütülen operasyonlarda, hedef alınan kişilerin konum ve kimlik bilgileri kolayca tespit edilebiliyordu. Hiçbir bağlantıya tıklama veya dosya indirme zorunluluğu barındırmayan sıfır tıklama teknikleri sayesinde, cihazlar saniyeler içinde ve kullanıcıların haberi olmadan ele geçiriliyordu.

    Ortaya çıkan bu büyük skandalın ipuçları, Katar merkezli Al Jazeera medya kuruluşunun iç güvenlik önlemleri sırasında yakalandı. Medya organının bilgi işlem personeli, bazı gazetecilerin kullandığı donanımlarda alışılmadık ağ trafiği gözlemledi ve durumun devam etmesi üzerine olay Citizen Lab uzmanlarına aktarıldı.

    Yapılan detaylı incelemeler neticesinde, etkilenen cihazlara Candiru firması tarafından geliştirilen araçların sızdırıldığı anlaşıldı. Söz konusu casus yazılım şirketinin, geçmişteki tartışmalı faaliyetleri nedeniyle 2021 yılında ABD makamları tarafından kara listeye alındığı biliniyor.

    Sisteme sızan zararlı yazılımların; tuş takımı hareketlerini kaydetme, ekran görüntüsü alma, mikrofon ile kamerayı uzaktan çalıştırma ve sesli aramaları kaydetme gibi kritik yetenekleri bulunduğu rapor edildi. Elde edilen hassas verilerin güvenlik duvarlarına takılmamak adına şifrelenerek küçük parçalar halinde dışarı aktarıldığı saptandı.

    Tehdit altındaki ağların sadece medya kuruluşlarıyla sınırlı kalmadığı, aynı zamanda Birleşmiş Milletler ve NATO gibi uluslararası yapıların yanı sıra ABD Savunma Bakanlığı ile bağlantılı sistemleri de kapsadığı bildirildi. Gelişmelerin ardından teknoloji devleri ilgili sağlayıcıyı listelerinden silerken, yetkili merciler acil inceleme yapılması yönünde uyarıldı.

    AI YORUMU

    Bu olay, dijital reklamcılık ekosisteminin ne denli büyük siber güvenlik riskleri barındırdığını bir kez daha gözler önüne seriyor. Geleneksel zararlı yazılım algoritmalarının aksine, kullanıcı etkileşimi gerektirmeyen yöntemlerin reklam ağları üzerinden yayılması, bireysel ve kurumsal güvenlikte yeni bir döneme işaret ediyor. Önümüzdeki süreçte reklam teknolojileri şirketlerinin denetim mekanizmalarının sıkılaştırılması ve tarayıcı tabanlı korumaların artırılması kaçınılmaz görünmektedir.

    Kaynak: Euronews Türkçe Haberin tam sayfası →

    Teknoloji
    • Cumhuriyet
    Meta'nın iş ilanı algoritmasında cinsiyet ayrımcılığı tescillendi
    Fotoğraf: Cumhuriyet

    Hollanda İnsan Hakları Enstitüsü, Meta'nın iş ilanlarını sunarken cinsiyete dayalı ayrımcılık yaptığını onayladı. Kadın hakları kuruluşunun başvurusuyla yürütülen hukuki süreç, büyük teknoloji devlerinin ulusal eşitlik yasalarına uyması açısından emsal teşkil ediyor. Araştırmalar, platformdaki algoritmaların geleneksel meslek kalıplarını pekiştirdiğini ortaya koydu.

    • Hollanda İnsan Hakları Enstitüsü Meta'nın algoritmasında cinsiyet ayrımcılığı buldu.
    • Araştırmalar ilanların kadın ve erkeklere meslek kalıplarına göre gösterildiğini kanıtladı.
    • Karar, büyük teknoloji şirketlerinin ulusal eşitlik yasalarına tabi olduğunu doğruladı.

    Küresel sosyal medya devi Meta'nın dijital platformunda yayımlanan iş ilanlarının kullanıcıların cinsiyetine göre ayrımlı şekilde listelendiği yönündeki iddialar resmiyet kazandı. Hollanda merkezli kadın hakları savunucusu Bureau Clara Wichmann tarafından başlatılan yasal girişimler sonucunda yetkili kurumlar net bir hükme vard.

    Geçmiş yıllarda uluslararası insan hakları örgütü Global Witness tarafından gerçekleştirilen kapsamlı analizler, sistemin arka planındaki mekanizmanın nasıl işlediğini gözler önüne sermişti. Farklı istihdam sitelerinden alınan tarafsız içerikli ilanların sosyal medya platformuna ücretli olarak yüklenmesinin ardından, hedef kitlenin cinsiyet temelinde ayrıştırıldığı tespit edilmişti.

    Elde edilen bulgular doğrultusunda teknik yapının, geleneksel toplumsal rolleri yeniden ürettiği netlik kazandı. Tamirat ve teknik servis gibi alanlardaki duyurular erkek kullanıcılara ağırlıklı olarak sunulurken, bakım hizmetleri ve eğitim sektörüyle ilgili ilanların kadınlara yönlendirildiği belirlendi.

    Süreç boyunca yapılan değerlendirmelerde Meta tarafı, algoritmik yapının yaş, ilgi alanları ve coğrafi konum gibi çeşitli parametreleri işlediğini kabul etti. Konum verilerinin ve sosyoekonomik mahalle dağılımlarının da dolaylı yoldan fırsat eşitsizliğini tetikleyebileceği uzmanlar tarafından dile getiriliyor.

    Avrupa genelinde ilk defa bir denetleyici merci, büyük bir teknoloji şirketinin özen yükümlülüğünü ihlal ettiğini tescillemiş oldu. Uzmanlar bu gelişmenin, dijital platformların toplumsal eşitlik kurallarına ve veri koruma mevzuatına uyum sağlaması adına dönüm noktası niteliği taşıdığını vurguluyorlar.

    AI YORUMU

    Bu karar, teknoloji devlerinin dijital algoritmalarını 'tarafsız' kılıfı altında gizleme döneminin kapandığını gösteriyor. Yapay zeka ve hedefleme sistemlerinin toplumsal önyargıları nasıl büyüttiğini, hukuk yoluyla tescillenmesi açısından oldukça kritik bir eşikteyiz. Önümüzdeki dönemde diğer Avrupa ülkelerinin de benzer soruşturmalar başlatması ve şirketlerin veri işleme politikalarını kökten değiştirmesi kaçınılmaz görünüyor.

    Kaynak: Cumhuriyet Haberin tam sayfası →

    Yapay Zeka
    • DonanımHaber
    OpenAI ChatGPT, Kullanıcı Verilerinin %96'sını Kontrolsüz Kaydediyor
    Fotoğraf: DonanımHaber

    OpenAI'ın ChatGPT'sinin bellek özelliği, yapılan bir akademik çalışmaya göre kullanıcıların %96'sına ait bilgileri talimat dışı kaydediyor. Araştırma, bu verilerin %28'inin temel kişisel bilgiler, %52'sinin ise psikolojik içgörüler olduğunu ortaya koydu.

    • %96'sı talimat dışı kaydedilen veri, OpenAI'ın resmi açıklamalarıyla çelişiyor
    • %52'si psikolojik profil, %28'i temel kişisel bilgi olarak sınıflandırıldı
    • Kullanıcılar Ayarlar > Kişiselleştirme > Bellekleri Yönet menüsüyle verileri silebilir

    Yeni bir akademik çalışma, ChatGPT'nin bellek mekanizmasının beklenenden çok daha kapsamlı veri topladığını gösterdi. Araştırmacılar, 80 gönüllüden elde edilen 2.050 bellek girdisini inceledi ve modelin kullanıcıların açıkça paylaştığı bilgiler dışında da veri topladığını tespit etti.

    Analiz sonucunda, kaydedilen verilerin %96'sının kullanıcı talimatı olmadan depolandığı belirlendi. Bu oran, OpenAI'ın yardım sayfalarında belirtildiği gibi yalnızca isteğe bağlı veri saklama prensibiyle çelişiyor. Sadece %4'lük bir dilim, kullanıcıların doğrudan 'bunu akılda tut' talimatı verdiği verileri içeriyor.

    Veri içeriğine bakıldığında, %28'inin sağlık, ilişki durumu ve konum gibi temel kişisel bilgiler olduğu, geri kalan %52'sinin ise motivasyon, hedef ve ruh hali gibi psikolojik içgörüler olduğu ortaya çıktı. Model, örneğin iş başvurusu talebi aldığında kullanıcının kaygılı olabileceğini not alabiliyor.

    Kullanıcılar, ChatGPT arayüzündeki Ayarlar > Kişiselleştirme > Bellekleri Yönet bölümünden tüm kayıtları görüntüleyip silebiliyor. Ayrıca 'Geçici Sohbet' modu, hassas konularda bellek kaydı tutmayan bir alternatif olarak öneriliyor. Bu seçenekler, veri gizliliği konusunda endişe duyan kullanıcılar için pratik bir kontrol mekanizması sağlıyor.

    AI YORUMU

    ChatGPT'nin bellek yönetiminde talimat dışı veri toplaması, gizlilik riskini artırıyor. %96'lık kontrolsüz kayıt oranı, kullanıcıların bilinçli onayı olmadan veri saklandığını gösteriyor ve bu durum, özellikle hassas kişisel ve psikolojik bilgiler içeren kullanıcıları etkiliyor. Açıkça, önceki sürümlerde bu oran çok daha düşükken, yeni bellek özellikleriyle birlikte artış gösterdi; bu yüzden veri koruma politikalarının yeniden gözden geçirilmesi şart.

    Kaynak: DonanımHaber Haberin tam sayfası →

    Okuma zinciri burada sona erdi Tüm haberlere göz at →

    İlgili Haberler