Konut Piyasasında Eylül Verileri: Fiyatlar ve Kiralar Yükselişte
•2 dk okuma
Paylaş
HEkonomi
Fotoğraf: CNN Türk
Özet
Merkez Bankası tarafından paylaşılan eylül ayı konut ve yeni kiracı endeksleri, fiyatların aylık bazda arttığını ancak yıllık bazda enflasyonun gerisinde kaldığını gösterdi. Buna göre konut fiyatlarında en belirgin yıllık artış İstanbul bölgesinde kaydedildi.
Öne çıkanlar
Konut Fiyat Endeksi eylülde aylık yüzde 1,2 oranında artış gösterdi.
Yeni Kiracı Kira Endeksi nominal olarak yıllık yüzde 26,6 oranında yükseldi.
İstanbul yüzde 26,8 yıllık konut fiyat artışıyla ilk sırada yer aldı.
Haberin Detayı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, gayrimenkul sektörünün son durumunu yansıtan eylül dönemi istatistiklerini kamuoyuyla paylaştı. Ülke genelindeki konutların kalite etkisinden arındırılmış değer değişimlerini izleyen göstergeler, piyasadaki hareketliliğin devam ettiğini ortaya koydu. Buna göre eylül ayında gayrimenkul değerleri bir önceki aya kıyasla yüzde 1,2 oranında yukarı yönlü bir ivme yakaladı.
Yıllık bazdaki gelişmeler incelendiğinde nominal artışın yüzde 22,3 seviyesinde gerçekleştiği görüldü. Ancak enflasyon etkisinden arındırılmış reel rakamlara bakıldığında, konut değerlerinin geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 5,7 oranında gerileme kaydettiği belirlendi. Üç büyükşehir arasındaki yıllık değişimlerde ise İstanbul yüzde 26,8 ile zirvede yer alırken, Ankara yüzde 22 ve İzmir yüzde 21 oranlarıyla bu ili takip etti.
Bölgesel bazdaki incelemeler, gayrimenkul piyasasındaki hareketliliğin coğrafi olarak farklılık gösterdiğini net bir şekilde ortaya koydu. Eylülde yıllık bazda en düşük artış oranı yüzde 15,3 ile Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ alt bölgesinde ölçüldü. Aylık değişimlerde ise başkent yüzde 0,1 gibi çok sınırlı bir artış yaşarken, İzmir yüzde 1 ve İstanbul yüzde 2 oranında büyüme kaydetti.
Konut sektörünün yanı sıra kira piyasasındaki gelişmeler de Merkez Bankası raporunda detaylıca yer aldı. Yeni Kiracı Kira Endeksi, eylül ayında bir önceki aya göre yüzde 2,1 oranında artış gösterdi. Nominal bazda yıllık kira artışı yüzde 26,6 olarak hesaplanırken, reel anlamda yüzde 2,4'lük bir düşüş yaşandığı raporlandı.
Kiralık konut piyasasındaki bölgesel ayrışmalar da dikkat çekici boyutlara ulaştı. Kiralarda en düşük yıllık artış ise konut fiyatlarında olduğu gibi Edirne, Kırklareli ve Tekirdağ bölgesinde yüzde 18,8 olarak kayıtlara geçti.
AI YORUMUHaberinAi editör analizi
Merkez Bankası verileri, nominal artışlara rağmen gayrimenkul ve kira piyasasında reel bir yavaşlama dönemine girildiğini net biçimde gösteriyor. Yatırımcıların ve kiracıların bu makroekonomik dengesizliği yakından takip etmesi, önümüzdeki dönemde atılacak adımlarda yanılgı payını azaltacaktır. Özellikle büyükşehirlerdeki dengesizlikler, barınma krizinin çözümüne yönelik alternatif politikaların aciliyetini bir kez daha hatırlatıyor.
Kaynak:
CNN Türk
Bu haber, kaynaktaki bilgilerden yararlanılarak HaberinAi tarafından özgün biçimde
yazılmıştır; kaynak metin birebir kopyalanmaz, fotoğraf kaynağa bağlantıyla gösterilir.
Hata olabilir, ayrıntılar için kaynağa bakın. İçerik ve telif politikası
AI'YA SORBu haber hakkında merak ettiklerini sorabilirsin
Turkiye Cumhuriyet Merkez Bankasi, ekim ayi Para Politikasi Kurulu toplantisini 22 Ekim Persembe gunu gerceklestirerek politika faizi kararini saat 14.00te duyuracak. Piyasalar, faiz oranlarinin yani sira bankanin gelecek donem para politikasina dair verecegi mesajlari bekliyor.
TCMB ekim ayi toplantisini 22 Ekim Persembe gunu saat 14.00te yapacak.
Eylul ayinda politika faizi yuzde 37 seviyesinde sabit tutulmustu.
Gecelik borc verme faizi yuzde 40, borclanma faizi ise yuzde 35,5 olarak korunmustu.
Turkiye Cumhuriyet Merkez Bankasi, ekim ayi Para Politikasi Kurulu toplantisi takvimini netlestirdi. Buna gore karar, 22 Ekim Persembe gunu saat 14.00te kamuoyuna duyurulacak ve tum finans cevrelerinin odak noktasinda yer alacak.
Gecen ay gerceklestirilen toplantida bir hafta vadeli repo ihale faiz orani yuzde 37 olarak sabit birakilmisti. Ayrica gecelik vadeli borc verme faiz orani yuzde 40, borclanma faiz orani da yuzde 35,5 duzeyinde korunmustu.
Bir onceki karar metninde enflasyonun ana egiliminde dusus sinyalleri alindigi belirtilmisti. Bununla birlikte yurt ici talepteki zayif seyrin devam ettigi ve jeopolitik risklerin enerji maliyetleri uzerinde baski olusturabilecegi vurgulanmisti.
Merkez Bankasi yetkilileri fiyat istikrarı saglanana dek sıkı para politikasi durusunun korunacagini aciklamisti. Enflasyon gorunumunde kalici bir bozulma gorulmesi halinde ise ek sikilastirma adimlarinin atilabilecegi ifade edilmisti.
Yatirimcilar ve ekonomistler, persembe gunu aciklanacak kararla birlikte bankanin yeni donem yonlendirmelerini inceleyecek. Kurulun metninde yer alacak degerlendirmeler, onumuzdeki aylardakifaiz patikasi icin yol gosterici olacak.
AI YORUMU
Yuzde 37 seviyesindeki politika faizinin korunup korunmayacagi, ic piyasadaki likidite ve enflasyon beklentileri acisindan dogrudan belirleyici olacak. Ozellikle enerji fiyatlari kaynakli risklerin metne nasil yansiyacagi, reel sektorun finansman maliyetlerini yakindan ilgilendiriyor.
Sektör endekslerinin tamamında değer kayıpları görülürken, toplam işlem hacmi 116,2 milyar lira seviyesinde gerçekleşti. Yatırımcıların dikkati S&P'nin kredi derecelendirme açıklamalarına ve TCMB'nin önümüzdeki hafta duyuracağı faiz kararına çevrildi.
BIST 100 endeksi günü yüzde 2,89 azalışla 11.721,72 puandan tamamladı.
Piyasada toplam işlem hacmi 116,2 milyar lira olarak kaydedildi.
Tüm sektör endeksleri gerilerken en sert düşüş yüzde 5,72 ile finansal kiralama ve faktoringde görüldü.
Haftanın son işlem seansında Borsa İstanbul genelinde etkili olan satış baskısı, ana endeksin gerilemesine yol açtı. Önceki kapanış rakamına kıyasla 348,4 puanlık bir kayıp yaşayan BIST 100, seans sonunda 11.721,72 puan seviyesinde kapandı. Gün boyunca süren işlemler sonucunda toplam hacim 116,2 milyar lirayı buldu.
Satış dalgası tüm sektörleri etkisi altına alırken, özellikle ağır siklet hisselerdeki kayıplar dikkat çekti. Bankacılık endeksi yüzde 1,87 oranında gerilerken, holding hisselerindeki değer kaybı yüzde 2,46 düzeyinde gerçekleşti. Günün en fazla gerileyen sektörü ise yüzde 5,72'lik düşüşle finansal kiralama ve faktoring oldu.
Yatırımcılar bir yandan küresel piyasalardaki ABD makroekonomik verilerini ve teknoloji sektörü hisselerinin seyrini takip ederken, diğer yandan içerideki para politikası adımlarına odaklandı. Analistler, teknik olarak 11.600 ve 11.500 puan sınırlarını destek, 11.800 ile 11.900 puan seviyelerini ise direnç noktaları olarak izliyor. Ayrıca Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in sermaye piyasası suçlarıyla mücadele kapsamında 2027 başına kadar tamamlanması öngörülen yeni yasal düzenleme çalışmaları da gündemdeki yerini koruyor.
Uluslararası gelişmeler de yerel piyasaların yönü üzerinde etkili olmaya devam ediyor. MSCI'ın Türkiye hisse senedi piyasasındaki belirli endeks değişikliklerini ikinci bir duyuruya kadar dondurma kararı, yapısal iyileşmelerin takibi açısından yakından izleniyor. Bütün bu gelişmelerin ardından gözler tamamen uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P'nin açıklaması ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önümüzdeki hafta belirleyeceği faiz kararına çevrilmiş durumda.
AI YORUMU
Piyasalardaki bu geri çekilme hareketi, yatırımcıların risk iştahını geçici olarak baskılarken, içeride ve dışarıda beklenen kritik kararlar öncesi temkinli duruşun artmasına neden oldu. Özellikle uluslararası kurumların değerlendirmeleri ile TCMB'nin atacağı adımlar, önümüzdeki dönemin yönünü tayin etme açısından kritik eşik oluşturuyor. Yerel piyasaların bu dalgalı seyirden çıkabilmesi için makroekonomik verilerdeki istikrar ve atılan yapısal adımların somut sonuçları yakından takip edilecek.
Ortadoğu'daki jeopolitik gerilimler ve arz endişeleri nedeniyle brent petrolün varil fiyatı 110 dolar sınırına ulaştı. Yaşanan bu ani tırmanış, benzin ve motorin fiyatlarında yeni zamların gündeme gelmesine neden oldu.
Brent petrolün varil fiyatı 109,69 dolara yükselerek 110 doları zorladı.
Batı Teksas tipi ham petrol (WTI) ise 100 dolar barajını aştı.
Büyükşehirlerde benzin ortalama 85 TL, motorin ise 96 TL seviyesinde satılıyor.
Küresel enerji piyasalarında bölge kaynaklı askeri ve siyasi risklerin derinleşmesi, hammadde fiyatlarında dalgalanmalara yol açtı. Günün erken saatlerinde nispeten yatay bir seyir izleyen enerji piyasaları, ilerleyen saatlerde tedarik zincirinin zarar görebileceği yönündeki kaygılarla birlikte yönünü yukarı çevirdi.
Sabah seansında 105 dolar civarında işlem gören brent petrol, artan talep ve arz sıkışıklığı beklentileriyle yüzde 4'e yakın bir değer artışı kaydetti. Benzer bir yukarı yönlü hareket Batı Teksas ham petrolünde de gözlendi ve WTI varil fiyatı 100 dolar eşiğini geride bıraktı.
Piyasa analistleri, fiyatlardaki bu tırmanışın arkasında yalnızca bölgesel çatışma risklerinin bulunmadığına dikkat çekiyor. Meksika Körfezi'nde etkili olan fırtına ve kasırga faaliyetlerinin günlük üretim kapasitesini düşürmesi ile ABD genelindeki enflasyonist baskılar, maliyetleri yukarı çeken temel unsurlar arasında yer alıyor.
Uluslararası piyasalardaki bu artış dalgası, Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerin akaryakıt tabelalarına doğrudan yansıma riski taşıyor. Döviz kurlarının mevcut seviyeleri göz önüne alındığında, ham petroldeki bu sıçramanın benzin ve motorin pompalarına yansıması kaçınılmaz görünüyor.
Ekim ayının ilk yarısında büyükşehirlerde benzinin litresinin 85 lira, motorinin ise 96 lira bandında alıcı bulduğu biliniyor. Fiyatlardaki artışın kalıcı olması durumunda lojistik ve nakliye giderleri artacak, bu durum gıda başta olmak üzere tüm temel tüketim ürünlerinde zincirleme zamları tetikleyebilecektir.
AI YORUMU
Varil başına 110 dolara dayanan ham petrol fiyatları, enerji faturasının doğrudan tüketiciye yazılacağı bir döneme işaret ediyor. 105 dolardan kısa sürede bu seviyeye gelen brent petrol, döviz kuru baskısıyla birleştiğinde enflasyonla mücadeleyi sekteye uğratabilir. Özellikle 85 liralık benzin ve 96 liralık motorin seviyelerinin aşılması, lojistik maliyetleri üzerinden tüm temel harcama kalemlerini tetikleyecektir.
Balıkesir'in Bandırma ilçesinde tezgahlardaki palamut bolluğu tüketiciye yaradı ve balık fiyatları 50 ile 100 lira arasında değişen rakamlara geriledi. Uygun fiyatları avantaj bilen vatandaşlar balık haline akın ederek kasa kasa alışveriş yaptı.
Bandırma ve Karadeniz bölgesinden gelen palamutlar tezgahlarda bolca yer buldu.
Tanesi 75 ila 100 lira arasında satılan palamut, bazı noktalarda 50 liraya kadar düştü.
Vatandaşların kasa kasa balık alması ve temizleme noktalarındaki yoğunluk esnafın yüzünü güldürdü.
Marmara ve Karadeniz kıyılarında bu sezon yaşanan yoğun avcılık faaliyetleri, balık pazarındaki etiketleri doğrudan aşağı çekti. Balıkesir sınırları içerisinde yer alan Bandırma tezgahlarında gözle görülür bir hareketlilik başlarken, deniz ürünlerine olan talep de en yüksek seviyelere ulaştı.
Bölgedeki tezgahlarda palamutların tane fiyatı ortalama 75 ile 100 lira bandında alıcı buluyor. Ancak rekabetin ve arzın yüksek olduğu bazı noktalarda fiyatların 50 liraya kadar gerilemesi, dar gelirli aileler ile balık severlerin yüzünü güldüren önemli bir gelişme oldu.
Uygun fiyat etiketlerini gören vatandaşlar sabah saatlerinden itibaren balık halinin yolunu tuttu. Alışverişte adetli alım yapmak yerine kasa kasa palamut tercih eden müşteriler, tezgahlardaki sirkülasyonu hızlandırırken esnafın da bu durumdan oldukça memnun olduğu bildirildi.
Yoğun talebin ardından balık temizleme noktalarında uzun kuyruklar oluştu ve çalışanlar mesai boyunca yoğun bir tempo izledi. Sezonun bu döneminde yaşanan söz konusu bolluğun, hem tüketici bütçesini rahatlattığı hem de esnafın günlük cirolarını artırdığı gözlemlendi.
AI YORUMU
Palamut fiyatlarının 50 liraya kadar gerilemesi, son dönemde artan gıda enflasyonu karşısında tüketicilere kısa soluklu da olsa önemli bir ekonomik rahatlama sunuyor. Esnafın kasalarla satış yapması ve uzun kuyruklar oluşması, halkın ucuz proteine ne kadar aç olduğunu net biçimde gösteriyor. Önümüzdeki günlerde av miktarının seyrine bağlı olarak bu uygun fiyat politikasının devam edip etmeyeceği yakından izlenecektir.
Fotoğraf: CNN Türk 
