PİYASA
Dünya

El Nino etkisini artırıyor: Kuraklık, sel ve fırtına riski tırmanıyor

El Nino etkisini artırıyor: Kuraklık, sel ve fırtına riski tırmanıyor Fotoğraf: Department of Homeland Security. Federal Emergency Management Agency. Public Affairs Divis · Kamu malı · Wikimedia Commons

Özet

Pasifik Okyanusu'ndaki ısınmayla güçlenen El Nino, küresel çapta kuraklık ve sel felaketlerini tetikliyor. Dünya Meteoroloji Örgütü, tehlikeli hava olaylarının uzun süre devam edeceğini öngörüyor.

Öne çıkanlar

  • WMO raporuna göre El Nino etkisinin Şubat 2027'ye kadar sürme olasılığı yüzde 100'e yakın.
  • Endonezya'daki yangınlarda 896 bin hektar alan zarar görürken 175 bin kişide solunum rahatsızlığı görüldü.

Haberin Detayı

Pasifik Okyanusu'nun ekvatoral bölgesindeki yüzey sularının normallerin üzerine çıkmasıyla başlayan El Nino, dünya genelinde sıcaklık ve yağış dengelerini altüst ediyor. Gelecek aylarda etkisini daha da sertleştirmesi beklenen bu hava olayı, tarımsal üretimden deniz ekosistemlerine kadar pek çok alanı tehdit ediyor. Amerika Birleşik Devletleri, Endonezya ve Hindistan başta olmak üzere pek çok coğrafyada kuraklık, sel ve kasırgalar doğrudan gözlemleniyor.

Fotoğraf: U.S. Fish and Wildlife Service · Kamu malı · Wikimedia Commons · Wikimedia Commons

Dünya Meteoroloji Örgütü tarafından yayımlanan Küresel Mevsimsel İklim Güncellemesi raporuna göre, anormal hava koşullarının şubat ayına kadar sürme ihtimali neredeyse kesin görülüyor. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi ise gelecek sonbahar ve kış döneminde şiddetli bir dalganın yaşanma olasılığının yüzde 90 sınırını aştığını belirtti. Uzmanlar aralık ayında zirveye tırmanması beklenen bu sürecin deniz ekosistemlerinde balık popülasyonlarını azalttığını ve mercan resiflerini olumsuz etkilediğini vurguluyor.

İklim dengesizliğinin yarattığı kuraklık baskısı orman yangınlarını da tetikliyor. Endonezya'da ocak ayından bu yana süren yangınlar yüz binlerce hektarlık yeşil alanı kül ederken, milyonlarca insan yoğun dumana maruz kaldı. Ülke genelinde solunum yolu şikayetleriyle hastanelere başvuranların sayısı yüz binleri aşarken Sumatra kaplanı ve Borneo orangutanı gibi koruma altındaki türlerin yaşam alanları tehlikeli biçimde daraldı.

Doğu Pasifik'te suların ısınması rüzgar dengesini bozarak kasırga sayısını yukarı çekti. Bölgede kaydedilen 22 tropikal fırtına ve 12 kasırga yıllık ortalamaları geride bıraktı. Öte yandan Hindistan'da tarımı besleyen muson yağışları normal seviyenin altına gerilerken, Çin ve Japonya'da etkili olan tayfunlar sel ve heyelan felaketlerine yol açtı.

AI YORUMU HaberinAi editör analizi

İklim verilerinin gösterdiği yüzde yüze yakın olasılık, tarımsal üretim planlamalarının acilen güncellenmesini zorunlu kılıyor. Endonezya'daki 896 bin hektarlık orman kayıpları ve Hindistan'daki yağış açıkları, gıda arzı güvenliğinin karşı karşıya olduğu riski somutlaştırıyor. Eğer tedbirler artırılmazsa, tarım üreticileri ve balıkçılıkla geçinen yerel topluluklar ekonomik çıkmaza sürüklenebilir.

Kaynak: CNN Türk Bu haber, kaynaktaki bilgilerden yararlanılarak HaberinAi tarafından özgün biçimde yazılmıştır; kaynak metin birebir kopyalanmaz, fotoğraf kaynağa bağlantıyla gösterilir. Hata olabilir, ayrıntılar için kaynağa bakın. İçerik ve telif politikası
AI'YA SOR Bu haber hakkında merak ettiklerini sorabilirsin

Yorumlar

Hesap gerekmez · reklamsız

Yorumlar yükleniyor…

    Dünya
    • CNN Türk
    İspanya'da rekor sağanak yağış: 800 binden fazla kişiye uyarı
    Fotoğraf: CNN Türk

    İspanya'nın doğu kıyılarını vuran şiddetli fırtına nedeniyle nehirler taştı ve 800 binden fazla kişiye evlerinden çıkmama emri verildi. Yaşanan felakette iki kişi hayatını kaybederken, kırk sekiz saat içinde bazı bölgelerde rekor seviyede yağış ölçüldü.

    • İspanya'da 800 binden fazla kişiye sokağa çıkmama talimatı verildi.
    • Pego ve Oliva hattında metrekareye 600 kilogramı aşan yağış düştü.
    • Bölgede iki kadın yaşamını yitirirken ordu birlikleri afet bölgesine sevk edildi.

    Adam fırtınasının getirdiği rekor sağanak yağışlar nedeniyle nehirler taştı ve kasabalar sular altında kaldı. En az iki kişinin hayatını kaybettiği felakette 800 binden fazla kişiye evlerinden çıkmama emri verilirken yollar devasa göllere dönüştü.

    Nehirlerin taşmasıyla kasabalarla kara bağlantısı tamamen koptu ve bölge son kırk yılın en ağır yağış dalgasıyla karşı karşıya kaldı. Akdeniz kıyılarında iki yıl önce Valencia'da yaşanan iki yüz otuzu aşkın can kaybının hafızalardaki acısı aynı kabusla yeniden canlandı.

    Pego Belediye Başkanı kasabaya çıkan tüm karayollarının çöktüğünü ve ağır askeri araçların dahi sel sularını yarıp ilerleyemediğini duyurdu. Bölgede iki kadın yaşamını yitirirken İspanya Ulusal Meteoroloji Ajansı kırmızı kodlu en üst düzey alarm ilan etti.

    AI YORUMU

    Meteorolojik uyarıların zamanında yapılmasına rağmen altyapı yetersizliği felaketin boyutunu doğrudan artırıyor. Bölgede iki yıl arayla benzer yıkımların yaşanması, kıyı şeritlerindeki yerleşim planlarının acilen gözden geçirilmesi gerektiğini net bir şekilde ortaya koyuyor. Yetkililerin aldığı sokağa çıkma yasakları can kaybını sınırlar ancak lojistik destek hatlarının çökmesi kurtarma operasyonlarını doğrudan engelliyor. Önümüzdeki dönemde benzer iklim olaylarının tekrarlanacağı düşünülürse acil durum müdahale kapasitesinin artırılması hayati bir zorunluluktur.

    Kaynak: CNN Türk Haberin tam sayfası →

    Dünya
    • Euronews Türkçe
    Ispanya'yi vuran Adam firtinasi can aldi: 10 belediyede dersler iptal
    Fotoğraf: Euronews Türkçe

    Barselona yakinlarinda bir kadinin sel sularina kapilarak hayatini kaybetmesine neden olan saganaklar nedeniyle bircok bolgede egitime ara verildi. Meteoroloji kurumu, onumuzdeki 48 saat boyunca etkisini surdurmesi beklenen yagislar icin uyarilarda bulundu.

    • Cabrera de Mar'da sel sularina kapilan kadin hayatini kaybetti.
    • Valensiya ve Alicante illerindeki yaklasik on belediyede pazartesi gunu dersler iptal edildi.
    • Aemet, bazi bolgelerde 12 saat icinde 300 milimetreyi bulabilecek yagislar beklendigini duyurdu.

    Ispanya'nin bircok bolgesini etkisi altina alan siddetli hava muhalefeti, ilk can kaybini beraberinde getirdi. Barselona iline bagli Cabrera de Mar'da yasamini yitiren kadin, ailesiyle sokaktan gectigi sirada kanalizasyon sisteminden tasan suyun siddetiyle suruklenerek hayatini kaybetti. Talihsiz kadinin cansiz bedeni olay yerinden yaklasik alti kilometre uzakliktaki Premia de Mar kasabasinin limaninda bulunurken, iki belediye binanin onunde saygi durusunda bulundu.

    Atmosferin genel dolasimindan koparak izole hale gelen Adam adli dana ile yuksek nem iceren dogu yonlu hava akiminin birlesmesiyle olusan sistem, bircok ilde yogun yagis birikimlerine yol acacak. Ispana Devlet Meteoroloji Kurumu Aemet, Levante bolgesi ile Balear Adalari'ni kapsayan alanda cok siddetli ve uzun sureli saganaklar icin ozel uyari yayimladi. Kurum, ozellikle Pitiusas adalarinda ve Mallorca'da yagislarin tehlikeli boyuta ulasabilecegini bildirdi.

    Olumsuz hava kosullarinin doguracagi riskler karsisinda yerel yonetimler tedbirleri artirdi. Valensiya ve Alicante illerindeki yaklasik on yerlesim merkezinde pazartesi gunu egitime ara verilirken, kirmizi uyari saat 10.00'a kadar yurlukte tutulacak. Gandia, Tavernes de la Valldigna, Piles, Oliva ve Alzira gibi bircok belediyede okullar tatil edildi.

    Meteoroloji uzmanlari, yagislarin tufansal siddete ulasabilecegini ve hangi noktalarda en yuksek birikimin olacagini hesaplamanin guclugune dikkat cekiyor. En olasi senaryoya gore Valensiya'nin guney kiyisi ile La Nao Burnu'nda bir saat icinde 60 ila 90 milimetreyi asan, 12 saatlik dilimde ise 300 milimetreyi bulabilen yagislar olusabilir. Firtina sisteminin salı gununden itibaren gucunu kaybetmesi bekleniyor.

    AI YORUMU

    Ispanya'yi esir alan siddetli firtina dalgasi, yerel altyapilarin asiri yagislar karsisindaki kirilganligini bir kez daha gozler onune sererken acil durum yonetimlerinin hizli karar almasini zorunlu kiliyor. Kurumlarin verdigi kirmizi alarmlar ve egitimin tatil edilmesi gibi onleyici adimlar can kayiplarini azaltmada hayati rol oynuyor. Benzer akdeniz iklim kusagindaki ulkeler icin bu tur ani su baskinlari, sehir ici drenaj sistemlerinin acilen guncellenmesi gerektigini gosteren somut birer isarettir.

    Kaynak: Euronews Türkçe Haberin tam sayfası →

    Dünya
    • BBC Türkçe
    İstanbul’da şiddetli yağışlar 3 ölüm, 5 kayıp rapor etti
    Fotoğraf: BBC Türkçe

    14-15 Ekim tarihlerinde İstanbul ve Kocaeli'de etkili olan şiddetli sağanak yağışlar sonucunda hayatını kaybedenlerin sayısı sekize ulaştı. Bin 200'den fazla su baskınının yaşandığı felakette arama kurtarma çalışmaları devam ediyor.

    • İstanbul ve Kocaeli'deki sel felaketinde toplam can kaybı sekiz kişiye yükseldi.
    • İçişleri Bakanlığı verilerine göre kentin bazı noktalarında metrekareye 272 kilogram yağış düştü.
    • İstanbul Havalimanı'nda olumsuz hava koşulları nedeniyle 19 uçuş iptal edildi.

    İstanbul Valisi Davut Gül tarafından yapılan açıklamada, 14 ve 15 Ekim tarihlerinde yaşanan aşırı yağışların ardından beş bin kişinin hesabına acil ihtiyaçlar için 10 bin Türk Lirası yatırıldığı bildirildi. Kent genelinde bin 200'den fazla su baskını rapor edilirken, çok sayıda araç sular altında kaldı. Ayrıca metrekareye düşen 272 kilogram yağış miktarının senelik yağış hacminin yedide birine denk geldiği kaydedildi.

    Olumsuz hava koşulları ulaşımı da doğrudan etkiledi ve İstanbul Havalimanı'nda 51 uçuş alternatif meydanlara yönlendirildi. Toplamda yedi geliş ile 12 gidiş olmak üzere 19 uçuş iptal edilirken, eğitim öğretime 15 ve 16 Ekim tarihlerinde iki gün ara verildi. Kocaeli sınırındaki Göçbeyli Mahallesi'nde otomobilleriyle suya kapılan kişilerden ikisinin cansız bedenine ulaşıldı.

    Felaketin yaralarını sarmak amacıyla Ticaret Bakanı Ömer Bolat, esnafın acil ihtiyaçlarının karşılanması için 80 milyon lira nakdi destek sağlanacağını duyurdu. Ödemelerin İstanbul Valiliği aracılığıyla hak sahiplerine aktarılacağı belirtildi. Öte yandan Kağıthane ve Fatih'te yaşanan trajik olaylarda bir erkek cesedi bulunurken, bir çocuk elektrik akımına kapılarak hayatını kaybetti.

    Yetkililer, İstanbul'da son 84 yılın en ağır yağışının kaydedildiğini vurguladı. Hasar tespit çalışmalarının aralıksız sürdüğü bölgede, temizlik faaliyetlerine AFAD gönüllüleri de destek veriyor.

    AI YORUMU

    Tarihi rekor kıran bu denli yoğun bir yağış, altyapı yetersizliklerinin metropollerde ne denli büyük bir tehdit oluşturduğunu açıkça gösteriyor. Metrekareye düşen 272 kilogramlık devasa su kütlesi, şehir içi drenaj sistemlerinin sınırlarını zorlarken, ekonomik kayıpların boyutu sağlanan 80 milyon liralık desteğin ötesine geçebilir. Önlem alınmazsa benzer meteorolojik olaylar her seferinde daha büyük can ve mal kayıplarına yol açmaya devam edecektir.

    Kaynak: BBC Türkçe Haberin tam sayfası →

    Gündem
    • Sözcü Gündem
    Ayazağa'daki sağanakta 19 yıllık mağazayı 7.5 milyon liralık sel vurdu
    Fotoğraf: Sözcü Gündem

    İstanbul Sarıyer'de dere yatağının taşmasıyla caddeler göle dönerken, bir hazır giyim mağazasını saniyeler içinde sular bastı. İşletme sahibi sel nedeniyle milyonlarca liralık zararla karşı karşıya kaldı.

    • Sarıyer Ayazağa'da taşan dere suları 600 metrekarelik mağazaya doldu.
    • Mağaza içindeki su seviyesi kısa sürede 1 metre 70 santimetreye ulaştı.
    • İşletmede oluşan maddi hasarın 7 milyon 500 bin lira olduğu açıklandı.

    İstanbul'da etkili olan şiddetli sağanak yağış, Sarıyer Ayazağa Mahallesi'nde hayatı olumsuz etkiledi. Dere yatağının taşması sonucu cadde ve sokaklar su altında kalırken, çok sayıda konut ve iş yeri sel felaketiyle karşı karşıya kaldı. Bu durumdan en ağır şekilde etkilenen noktalardan biri, Kenan Sümer'in işlettiği köklü aile işletmesi oldu.

    Dereboyu Caddesi üzerinden gelen tazyikli sular, yaklaşık 600 metrekare büyüklüğündeki hazır giyim mağazasının giriş kapılarını kırdı. İçeriye dolan su seviyesi saniyeler içinde yükselerek 1 metre 70 santimetreyi buldu. O sırada dükkanda bulunan işletme sahibinin oğlu Hüseyin Sümer ile eşi, kendilerini güçlükle dışarı atarak hayatta kalmayı başardı.

    Mağazada bulunan kıyafetler, stantlar ve teknik ekipmanlar çamurlu suyun altında kalarak tamamen kullanılamaz duruma geldi. İşletme sahibi Kenan Sümer, 19 yıldır aynı yerde emek verdiklerini belirterek toplam zararının 7 milyon 500 bin lira olduğunu ifade etti. Sabah saatlerinde raflara dizdikleri ürünlerin akşam saatlerinde akıp gittiğini belirten aile büyük üzüntü yaşadı.

    Hüseyin Sümer, felaket anlarında eşini sırtına alarak bel hizasını geçen sudan çıkmaya çalıştığını anlattı. Yaşanan afetin ardından dükkandaki hurdaya dönen ürünler 6 hafriyat kamyonu ile tahliye edildi. İSTAÇ ve İBB ekiplerinin yürüttüğü temizlik ve tadilat çalışmalarının ardından mağazanın yeniden kapılarını açmasının yaklaşık 1.5 ay süreceği bildirildi.

    AI YORUMU

    Yerel altyapı yetersizlikleri ve dere yataklarının yapılaşmaya açılması, her şiddetli yağışta benzer ekonomik yıkımlara yol açıyor. 19 yıllık bir emeğin birkaç dakika içinde 7.5 milyon liralık zararla yok olması, küçük esnafın afetlere karşı ne kadar savunmasız kaldığını net biçimde gösteriyor. Benzer kentsel risk alanlarında erken uyarı sistemleri ve taşkın koruma önlemleri artırılmadığı sürece, işletmelerin bu tür ani su baskınlarına karşı dayanabilmesi imkansız hale geliyor.

    Kaynak: Sözcü Gündem Haberin tam sayfası →

    Okuma zinciri burada sona erdi Tüm haberlere göz at →

    İlgili Haberler