Amelia Earhart’ın Gizemli Nesnesi Çözüldü: Nikumaroro’da Uçak Parçaları Yok

Afrika kıtasının güneyinde, Hint ve Atlantik Okyanusu’nun birleştiği uzak alanda 5.1 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi. Sarsıntı 10 km derinlikte gerçekleşti ve kentsel alanlardan uzaktaydı, bu yüzden can kaybı riski bulunmadı. Yetkili merciler tarafından tsunami uyarısı yayımlanmadı.

• Deprem 21 Ekim 2026, 18:12 UTC’da 5.1 büyüklüğünde gerçekleşti.
• Okyanus tabanında 10 km derinliğinde sığ odaklı sarsıntı, Afrika-Antarktika Sırtı üzerindeydi.
• Kentsel alanlardan uzak olduğu için can ve mal kaybı riski yok; tsunami uyarısı yapılmadı.

Amerika Birleşik Devletleri Jeoloji Araştırmaları Kurumu (USGS) verilerine göre, bu orta şiddetli sarsıntı 10 kilometre derinlikte gerçekleşti.

Deprem, 52° S enlemi ve yüksek güney koordinatlarıyla, insan yerleşimlerinden oldukça uzak bir konumda meydana geldi. Bu nedenle, sismik ağlar tarafından anlık olarak izlenen olay, kentsel alanlarda hasar veya can kaybı oluşturma potansiyeline sahip değildi.

Afrika-Antarktika Sırtı (Southern Indian Ridge) üzerindeki bu sarsıntı, Afrika Levhası ile Antarktika Levhasının ayrılma hareketi sonucu oluşan yayılma bölgesinde meydana gelen sık sık görülen sığ odaklı, orta büyüklükte sismik aktivitelerin bir örneğidir. Böyle bir olayda genellikle magmatik hareketlilik de gözlemlenmektedir.

Tsunami izleme merkezleri, okyanus tabanındaki bu kırılmanın büyüklüğünü değerlendirdi ve kıyı şeritleri için herhangi bir tsunami uyarısı yayımlamadı. Bu durum, özellikle uzak okyanus bölgelerinde yaşanan sarsıntıların, yerleşimcilere doğrudan bir tehdit oluşturmadığını gösteriyor.

Kaynak: Manisa Manşet Gazetesi Haberin tam sayfası →

Zorlu koşullarda gençlik evresine dönebilen Turritopsis dohrnii denizanası, tıp dünyasının araştırmalarına konu oldu. Ölümsüz olarak bilinen bu canlının genetik mekanizmaları, insanlardaki yaşa bağlı hastalıkların tedavisi için inceleniyor.

• Ölümsüz denizanası 1992 yılında İtalyan bir araştırmacı tarafından tesadüfen fark edildi.
• Canlı, stres anında küreye dönüşüp 3 gün içinde polip formuna geçiyor.
• Genetik haritası, telomerleri koruyan protein genlerinin yüksek sayıda olduğunu gösterdi.

Okyanuslarda yaşayan ve ölümsüz denizanası olarak anılan Turritopsis dohrnii türü, zorlu dış etkenler karşısında hücrelerini yeniden programlayarak gençlik evresine geri dönebiliyor. Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen testlerde bu canlıların açlık, aşırı tuzluluk, kesilme ve hatta kaynatılma gibi ağır şartlarda dahi yaşamını sürdürdüğü tespit edildi. Yetişkin bir canlının tüm vücudunu bebeklik evresine döndürebilmesi, hayvanlar aleminde benzersiz bir özellik olarak bilim insanlarının dikkatini çekiyor.

Bu sıra dışı döngü ilk kez 1992 yılında İtalyan bir araştırmacının beslemeyi unuttuğu denizanalarının kapta yeni polipler oluşturduğunu fark etmesiyle keşfedildi. Uzmanlar bu dönüşümün, yetişkin dokuların kök hücre benzeri bir yapıya dönerek yeniden farklılaşmasını sağlayan transdiferansiyasyon süreciyle gerçekleştiğini ortaya koydu. Kertenkele veya solucan gibi kopan uzuvlarını yenileyebilen diğer canlıların aksine bu tür, tüm vücut yapısını baştan oluşturma kapasitesi barındırıyor.

Araştırmacılar, denizanasının yaşlanmayı durduran bu mekanizmasını insan dokularında uygulanabilir kılmak için genetik haritalar üzerinde çalışıyor. Uzmanlar, hedefin yaşlı insanları bebeklik haline getirmek olmadığını, hücrelerin gençleştirilerek hasarlı dokuların onarılmasını hedeflediklerini vurguluyor.

Ayrıca DNA uçlarını koruyan telomer yapılarını muhafaza eden protein genlerinin de bu türde yüksek sayıda bulunduğu tespit edildi. Akdeniz'den Karayipler'e kadar geniş bir coğrafyada yayılan canlı, doğada mutlak bir yenilmezliğe sahip olmasa da tıp dünyasına yeni tedavi yöntemleri için umut ışığı yakıyor. Uzmanlar, elde edilen genetik verilerin Alzheimer ve kalp krizi gibi yaşa bağlı rahatsızlıkların tedavisinde dönüm noktası olabileceğini belirtiyor.

Kaynak: NTV Dünya Haberin tam sayfası →

Ankara Üniversitesinde kurulan yerli parçacık hızlandırıcısında ilk malzeme ışınlama testi başarıyla tamamlandı. Elektronların hızlandırılmasıyla elde edilen gama ışınları, cam ve pleksiglas örnekler üzerinde test edildi.

• TARLA ilk malzeme ışınlama deneyini gama ışınlarıyla başarıyla tamamladı.
• Deneyde cam örneklerin rengi değişirken pleksiglas yapısında kırılmalar görüldü.
• Altyapı uzay teknolojileri ve nükleer tıp alanındaki yerli çalışmaları destekleyecek.

Türkiye'nin kendi imkânlarıyla geliştirilen ilk parçacık hızlandırıcısı TARLA, malzeme ışınlama testlerini başarıyla geride bırakarak teknoloji alanında önemli bir aşamaya ulaştı. Ankara Üniversitesi kampüsünde faaliyet gösteren Türk Hızlandırıcı ve Işınım Laboratuvarı bünyesindeki bu tesis, ülkenin yüksek teknoloji araştırma kapasitesini artırmayı hedefliyor.

Gerçekleştirilen ilk test sürecinde atom altı parçacıkların yüksek hızlara ulaştırılmasıyla elde edilen gama ışınlarından faydalanıldı. Deney masasına yatırılan cam ve pleksiglas örnekler kontrollü biçimde bu radyasyon akışına tutularak materyallerin tepkimeleri kayıt altına alındı.

Yapılan detaylı incelemeler sonucunda radyasyon alan camın renginde bariz bir dönüşüm yaşandığı, pleksiglas malzemenin ise iç yapısında fiziksel bozulmalar ve kırıklar oluştuğu saptandı. Bu bulgular, tesisin materyal direncini hassas koşullarda test edebilme yeteneğini açıkça ortaya koydu.

Laboratuvarda kazanılan bu kabiliyetler özellikle uzay görevlerinde kullanılan uyduların ve hassas optik ekipmanların dayanıklılığını artırmak için kritik bir zemin sunuyor. Derin uzaydaki yoğun radyasyona maruz kalan kamera lensleri ve sensörlerin ömrünü uzatacak yeni tasarımlar bu altyapı sayesinde geliştirilebilecek.

Mühendislik çalışmalarının yanı sıra medikal fizik alanında da faaliyet yürütmesi planlanan tesis, kanser teşhis ve tedavisinde kullanılan radyoaktif maddelerin geliştirilmesine öncülük edecek. Yerli imkânlarla yürütülecek bu nükleer tıp araştırmaları, dışa bağımlılığı azaltarak sağlık sektörüne yeni bir soluk getirecek.

Kaynak: ShiftDelete Haberin tam sayfası →

Sinop Üniversitesi öğrencileri, nükleer enerjiyi verimli kullanan projeleriyle TEKNOFEST'te birinci oldu. Geliştirilen sistem denizaltıların yüzeye çıkma ihtiyacını ortadan kaldırıyor.

• Proje, TEKNOFEST 2026 Nükleer Enerji Teknolojileri Tasarım Yarışması'nda birincilik elde etti.
• Sistem, denizaltılarda oksijen, içme suyu ve elektrik üretilmesini hedefliyor.
• Projede Sinop Üniversitesi Mühendislik Fakültesi öğrencileri ve akademisyenler görev aldı.

Sinop Üniversitesi bünyesindeki genç mühendis adayları, nükleer enerjinin etkin biçimde değerlendirilmesi hedefiyle yenilikçi bir çalışma ortaya koydu. Hazırlanan enerji çevrimi tasarımı, Türkiye'nin teknoloji odaklı büyük etkinliklerinden biri olan TEKNOFEST bünyesindeki yarışmada en yüksek derecleyi aldı.

Dr. Akademik danışmanlık altında yürütülen çalışmalar, ülkenin milli teknoloji hedeflerine katkı sunmayı amaçlıyor.

Geliştirilen sistemin temel amacı, nükleer reaktör gücünü denizaltı koşullarına uyarlayarak mürettebatın temel ihtiyaçlarını karşılamak. Normal şartlarda su ve oksijen ikmali için periyodik olarak yüzeylemek zorunda kalan denizaltılar, bu entegre altyapı sayesinde uzun süre su altında kalabiliyor.

Reaktör çıkışlı enerji; elektrik ve itki gücünün yanı sıra arıtılmış tatlı su ile solunabilir oksijen üretiminde kullanılıyor. Böylece su altı araçlarının operasyonel kapasitesi artırılırken dışa bağımlılık da önemli ölçüde azaltılmış oluyor.

Öğrencilerden Ahmet Selim Ulutürk, uzun soluklu çalışmaların ardından gelen birincilik ödülünün kendileri için gurur kaynağı olduğunu belirtti. Ekip üyeleri, reaktör entegrasyonu ve enerji çevrimi mekanizmalarının kusursuz çalışması için yoğun bir mesai harcadıklarını ifade etti.

Kaynak: AA Güncel Haberin tam sayfası →