Orta Doğu gerilimi sürerken Çin ham petrol stoklarını hızla eritiyor

Yatırımcıların kâr satışlarına yönelmesi ve küresel arzın artacağı beklentisiyle Brent petrolün varil fiyatı 105,43 dolara geriledi. Uluslararası Enerji Ajansının stratejik rezervleri piyasaya sunma kararını hızlandırması ve ABD'nin bazı yaptırımları esnetmesi fiyatlardaki aşağı yönlü hareketi destekledi.

• Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,5 düşüşle 105,43 dolara indi.
• IEA üyesi ülkeler 100 milyon varil rezervi en kısa sürede piyasaya sunacak.
• ABD'nin ticari ham petrol stokları geçen hafta 8,6 milyon varil azaldı.

Küresel enerji piyasalarında kâr realizasyonu ve arz artışı beklentileri ön plana çıkarken, ham petrol fiyatlarında haftalık bazda dalgalı bir seyir izleniyor. Bir önceki günü 105,92 dolar seviyesinden kapatan Brent petrol, sabah saatlerinde yüzde sıfır buçukluk bir gerilemeyle 105,43 dolardan alıcı buldu. Aynı zaman diliminde Batı Teksas türü ham petrol ise 97,46 dolar bandında işlem gördü.

Fiyatların gerilemesinde Uluslararası Enerji Ajansı üyesi ülkelerin izlediği stratejik rezerv politikası belirleyici bir rol oynamaya devam ediyor. Ajans bünyesindeki devletler, henüz piyasaya aktarılmamış yaklaşık 100 milyon varillik rezervin sevkıyatını hızlandırma konusunda fikir birliğine vardı. Bu miktarın önemli bir kısmını dizel oluştururken, bahar aylarından bu yana ortak eylem kapsamında piyasaya sürülen toplam hacim 330 milyon varile yaklaştı.

Öte yandan Washington yönetiminin attığı bazı diplomatik ve yaptırımsal adımlar da enerji akışını etkiliyor. ABD Hazine Bakanlığının Rus enerji şirketinin yurt dışındaki istasyonlarına yönelik yaptırım muafiyetini 2027 yılına kadar uzatması ve dizel ticaretindeki kısıtlamaları geçici olarak hafifletmesi arz endişelerini kısmen hafifletti. Buna karşın, Tahran'ın finansal ağlarına yönelik yeni tedbirler ve Ukrayna'nın rafinerilere yönelik saldırıları sürdüreceğini açıklaması küresel piyasalardaki risk algısını canlı tutuyor.

Talebin güçlü seyrettiğine işaret eden stok verileri ise fiyatlardaki düşüşü sınırlayan unsurlar arasında yer aldı. ABD Enerji Enformasyon İdaresinin paylaştığı bilgilere göre, ülkedeki ticari ham petrol rezervleri piyasa beklentilerinin aksine 8,6 milyon varilden fazla azalarak 415 milyon varil sınırına indi. Uzmanlar teknik analizlerde Brent türü için 108 dolar direncini ve 101 dolar desteğini yakından takip ediyor.

Kaynak: CNN Türk Haberin tam sayfası →

Çin otomotiv pazarında içten yanmalı motora sahip araçların payı kısa sürede yüzde 33 seviyesine kadar geriledi. Eylül ayı istatistiklerine göre tamamen elektrikli ve şarj edilebilir hibrit modellerin toplam satışlardaki payı yüzde 67'ye ulaştı. Bu büyük dönüşüm, ülkenin petrol tüketiminde milyarlarca dolarlık tasarruf sağlamasına zemin hazırlıyor.

• Benzinli araçların satış payı beş yıl içinde yüzde 90'dan yüzde 33'e düştü.
• Tamamen elektrikli ve hibrit araçların toplam pazar payı Eylül ayında yüzde 67 oldu.
• Trafikteki elektrikli araçlar yılda 305 milyon varil petrol tüketimini engelliyor.

Uzak Doğu'nun dev ekonomisinde ulaşım sektörü köklü bir değişim sürecinden geçiyor. Geleneksel yakıtla çalışan otomobillerin pazar payı kısa sayılabilecek bir zaman diliminde ciddi bir düşüş yaşayarak üçte bir oranına kadar geriledi. Eylül dönemi verileri, alternatif enerji kaynaklarıyla hareket eden taşıtların pazarın ezici çoğunluğunu ele geçirdiğini açıkça ortaya koyuyor.

Gerçekleştirilen son istatistiklere göre pazarın yaklaşık yarısını tamamen akülü araçlar doldururken, geri kalan önemli bir kısım ise şarj edilebilir hibrit alternatiflerden oluşuyor. İki kategorinin toplamı pazarın üçte ikisinden fazlasını kapsayacak büyüklüğe erişti. Bu durum, motor teknolojilerinde tercihin kalıcı biçimde yön değiştirdiğini ve yeni nesil taşıtların ana akım haline geldiğini kanıtlıyor.

Söz konusu teknolojik evrilme, ülkenin enerji ithalatı dengelerini ve dışa bağımlılığını doğrudan etkiliyor. Araştırma kuruluşlarının paylaştığı rakamlara göre trafikte aktif olarak yer alan milyonlarca elektrikli taşıt, devasa miktarda ham petrol ihtiyacını ortadan kaldırıyor. Brent petrolün mevcut seviyeleri baz alındığında bu durum milyarlarca dolarlık finansal kaynağın ülke içinde kalmasını sağlıyor.

Günlük ve aylık ölçekte hesaplanan tasarruf rakamları, çevreci ulaşım hamlelerinin ekonomik boyutunu gözler önüne seriyor. Sadece günlük bazda devasa varil tasarrufu sağlanırken, bu durum enerji lojistiğindeki maliyetleri de aşağı çekiyor. Tanker kiralama bedelleri ve nakliye masrafları düşünüldüğünde sağlanan ekonomik avantajın boyutu daha net anlaşılıyor.

Bununla birlikte, akaryakıt talebinin azalması elektrik enerjisine duyulan gereksinimi artırıyor. Bahsi geçen araç filosunu beslemek için ciddi oranlarda enerji üretilmesi gerekiyor. Buna karşın, temiz enerji yatırımları ve yenilenebilir kaynaklardan elde edilen yüksek üretim oranları, ülkenin bu yükü dengelemesini ve toplam üretimin kayda değer bir kısmını yeşil enerjiden karşılamasını sağlıyor.

Kaynak: DonanımHaber Haberin tam sayfası →

Çin'in gayri safi yurt içi hasılası (GSYH) üçüncü çeyrekte yıllık %4,5 artarak analistlerin %4,4 tahminini geçti. Bu büyüme, ülkenin pandemi sonrası toparlanma sürecinde istikrarını sürdürdüğünü gösteriyor ve yatırımcıların güvenini pekiştirdi.

• GSYH %4,5 artış gösterdi, beklentiyi %0,1 puan aştı
• Üçüncü çeyrek büyüme oranı yıllık bazda ölçüldü
• Çin Merkez Bankası büyümeyi destekleyici politikalarını sürdürüyor

Çin istatistik kurumu, üçüncü çeyrek verilerini açıkladı ve gayri safi yurt içi hasılasının (GSYH) yıllık bazda %4,5 oranında büyüdüğünü duyurdu. Bu oran, ekonomik analistlerin %4,4 olarak öngördüğü büyüme hedefinin hafifçe üzerindeydi ve piyasalarda olumlu bir dalga yarattı. Veriler, özellikle hizmet sektörü ve ihracatın çeyrek içinde kayda değer bir ivme kazandığını ortaya koydu.

Büyümenin temel itici güçleri arasında tüketim harcamalarının artışı ve devlet destekli altyapı yatırımları yer alıyor. Özellikle teknoloji ve yenilenebilir enerji alanlarındaki ihracat hacmi, önceki çeyreklerle kıyaslandığında yüzde 6,2 oranında yükseldi. Bu gelişme, Çin'in küresel tedarik zincirindeki konumunu güçlendirmesine yardımcı oluyor.

Çin Merkez Bankası, büyüme trendini sürdürmek amacıyla likiditeyi artırıcı önlemlerini devam ettirecek. Kısa vadeli faiz oranlarının düşük tutulması ve kredi genişlemesinin teşvik edilmesi, yerel işletmelerin maliyetlerini azaltarak yatırım ortamını iyileştiriyor. Uzmanlar, bu politikaların ekonomik aktiviteyi destekleyeceğini ve büyüme oranının yıl sonuna kadar istikrarlı kalabileceğini öngörüyor.

Uluslararası yatırımcılar, Çin'in çeyrek raporunu yakından izliyor. Özellikle Asya piyasalarındaki dalgalanmalar ve ABD ile ticaret ilişkileri bağlamında, %4,5'lik büyüme oranı Çin'in dış ticaret politikalarındaki esnekliğini ve iç talep dinamiklerini yansıtıyor. Bu bağlamda, önümüzdeki çeyreklerde de benzer bir büyüme seyri bekleniyor.

Kaynak: TradingView Haberin tam sayfası →

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Rusya ile ABD arasındaki dizel sevkiyatı anlaşmasından Türkiye'nin pay alacağını duyurdu. Bölgesel krizlerin navlun maliyetlerini artırdığını belirten Bayraktar, yerli üretim ve yeni sondaj projelerine ilişkin güncel verileri paylaştı.

• Rusya'nın ABD'ye göndereceği dizel yakıtın bir kısmı Türkiye'de kalacak.
• Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla günlük navlun bedelleri 1 milyon doları aştı.
• Gabar Dağı'nda günlük petrol üretimi 84 bin varile ulaştı.

Yapılan diplomatik görüşmeler neticesinde, Rusya'dan sevk edilecek yakıtın belirli bir miktarının Türkiye'de bırakılmasının kararlaştırıldığı ifade edildi. Küresel çapta yaşanan tedarik sıkıntıları ve kısıtlamalar gözetilerek yürütülen bu sürecin ülke piyasasına doğrudan katkı sağlaması hedefleniyor.

Bölgesel çatışmaların enerji hatları üzerindeki baskısı derinleşirken, günde 20 milyon varil petrolün taşındığı Hürmüz Boğazı'ndaki kapanmalar maliyetleri yukarı çekti. Günlük navlun bedellerinin 30-40 bin dolar seviyesinden 1 milyon doların üzerine çıktığı, sigorta masraflarının da katlandığı aktarıldı. Türkiye'nin doğalgazda Hürmüz'e bağımlılığının bulunmadığı, petrolde ise bu oranın yüzde 10 civarında seyrettiği kaydedildi.

Yurt içi arama ve üretim faaliyetleri kapsamında Şırnak'taki Gabar Dağı sahasında günlük 84 bin varil petrol çıkarıldığı açıklandı. Bu bölgedeki potansiyelin 100 bin varilin üzerine çıkarılmasının hedeflendiği, yeni rezerv keşifleri için çalışmaların aralıksız sürdürüldüğü bildirildi. Ayrıca Diyarbakır'da kaya gazı ve kaya petrolü aramak amacıyla başlatılan yatay sondaj projelerinin yıl sonuna kadar sonuç vermesi bekleniyor.

Karadeniz'deki doğalgaz üretimini artırmak için Osman Gazi adlı yüzer üretim platformuna yeni bir gemi ekleneceği açıklandı. İmalatı devam eden ve 2027 yılının Aralık ayında Türkiye'ye yola çıkması planlanan yeni platformun, 2028'in ilk çeyreğinde devreye girmesiyle günlük 25 milyon metreküp ilave üretim sağlanacak. Her iki geminin ortak çalışmasıyla toplam üretim 45 milyon metreküpe ulaşarak hanelerin üçte birinin ihtiyacını karşılayacak.

Akkuyu Nükleer Enerji Santrali'nde yürütülen test süreçlerinin titizlikle devam ettiği ve 2026 yılı bitmeden tesise yakıt yüklenerek enerji üretimine başlanmasının hedeflendiği belirtildi. Öte yandan elektrik ve doğalgaz fiyatlarına ekim ile kasım aylarında herhangi bir zam yapılmasının öngörülmediği, mevcut hedeflerin korunduğu vurgulandı.

Kaynak: TRHaber Haberin tam sayfası →