Merkür'ün yüzeyindeki büzülme tahmin edilenden çok daha büyük

Ay görevlerinde toplanan devasa verileri Dünya'ya göndermeden yerinde işlemek için radyasyona dayanıklı yapay zekâ destekli süper bilgisayar modülü Ay yüzeyine fırlatılıyor.

• Ay yüzeyinde otonom veri işleme ve yapay zekâ analizi yapacak ilk süper bilgisayar modülü hazırlanıyor.
• Radyasyon kalkanlı özel SSD ve düşük güç tüketimli işlemciler aşırı sıcaklık farklarına dayanacak.
• Gezgin araçların ve uyduların verileri Dünya'ya aktarılmadan saniyeler içinde Ay'da işlenecek.

Uzay araştırmalarında iletişim gecikmesini ve bant genişliği darboğazını ortadan kaldıracak tarihi bir donanım adımı atılıyor. Ay yüzeyine indirilecek yeni nesil süper bilgisayar modülü, uzay araçlarının topladığı yüksek çözünürlüklü sensör verilerini Dünya'ya göndermeye gerek kalmadan doğrudan Ay'da işleyecek.

Kozmik radyasyon, vakum ortamı ve eksi 170 ile artı 120 derece arasında değişen aşırı sıcaklık farklarına dayanacak biçimde tasarlanan sistem, özel yalıtımlı katı hal sürücüleri ve hata düzeltmeli işlemci çekirdekleri barındırıyor.

Yerleşik yapay zekâ modelleri sayesinde Ay yüzeyindeki krater haritalama, su buzu tespiti ve otonom iniş hesaplamaları gerçek zamanlı olarak yerinde gerçekleştirilecek. Dünya'ya yalnızca işlenmiş sonuç paketleri iletilerek iletişim hattındaki yük %90 oranında azaltılacak.

Projenin başarılı olması halinde gelecekteki kalıcı Ay üsleri ve derin uzay görevleri için yörünge dışı veri merkezlerinin ilk altyapısı kurulmuş olacak.

Kaynak: Webtekno Haberin tam sayfası →

Japonya Uzay Araştırma Ajansı, Mars uydusu Phobos'tan kaya ve toprak örnekleri toplayıp Dünya'ya ulaştırmayı hedefleyen dev MMX görevini hayata geçiriyor. Yaklaşık bir yıllık yolculuk sonrasında uzay aracının 2030 yılında yüzeyden malzeme toplaması ve 2031'de gezegenimize dönmesi planlanıyor.

• MMX uzay aracı 2030'da Phobos yüzeyine inerek en az 10 gram örnek toplayacak.
• Fransa ve Almanya ortaklığıyla geliştirilen IDEFIX aracı yüzeye bırakılacak.
• Toplanan örnekleri taşıyan kapsülün 2031 yılında Avustralya açıklarına inmesi bekleniyor.

Japonya Uzay Araştırma Ajansı tarafından hazırlanan Martian Moons eXploration görevi, kızıl gezegenin uydularını hedefleyen bugüne kadarki en kapsamlı girişim olarak öne çıkıyor. Tanegashima Uzay Merkezi'nden fırlatılacak olan ana uzay aracı, uzun bir uzay yolculuğunun ardından Mars etrafındaki yörüngesine yerleşecek. Başarılı olması halinde insanlık tarihinde ilk kez Phobos uydusundan alınan fiziksel örnekler Dünya laboratuvarlarına taşınacak.

Planlanan takvime göre araç Ağustos 2027 tarihinde Mars çevresine varacak ve uydunun çevresinde keşif uçuşları yapacak. Bu süreçte hem daha büyük uydu Phobos hem de diğer uydu Deimos yakından gözlemlenecek. Mitolojideki isimlerini taşıyan bu gök cisimlerinin geçmişine ışık tutulması, Mars sisteminin evrimi ve güneş sistemindeki suyun kökeni gibi pek çok bilinmeyenin aydınlatılmasını sağlayacak.

Gelimin en dikkat çekici operasyonlarından biri Fransa ile Almanya ortaklığında üretilen IDEFIX keşif aracının Phobos'a indirilmesi olacak. Yaklaşık 25 kilogram ağırlığındaki bu minik cihaz, 2028 sonu veya 2029 başında uydunun yüzeyine bırakılacak. Aşırı düşük yer çekimi nedeniyle yüzeyde birkaç kez zıplaması beklenen araç, özel tekerlek mekanizmasıyla dengesini sağlayıp incelemelere koyulacak.

Ana uzay aracı ise 2030 yılında Phobos yüzeyine iki ayrı yumuşak iniş gerçekleştirecek. Karot matkapları ve pnömatik sistemler yardımıyla hem yüzeyden hem de iki santimetre derinlikten toplamda en az 10 gram materyal toplanacak. Düzensiz şekli ve zayıf yer çekimi nedeniyle iniş aşaması mühendisler için büyük bir meydan okuma oluşturuyor.

Toplanan değerli materyalleri taşıyan dönüş kapsülünün 2031 yılında Avustralya açıklarındaki sulara inmesi öngörülüyor. Daha önce Itokawa ve Ryugu asteroitlerinden başarılı örnek getirme operasyonları yürüten JAXA, bu birikimi Mars uydularına uyarlamayı amaçlıyor.

Kaynak: CHIP Online Haberin tam sayfası →

Finans kuruluşu Morgan Stanley, uzay taşımacılığı alanında faaliyet gösteren SpaceX için belirlediği hisse hedefini sabit tuttu. Yatırım dünyasının yakından izlediği karar, şirketin gelecek dönem projeksiyonlarına dair ipuçları barındırıyor.

• Morgan Stanley, SpaceX hisse hedefini mevcut seviyede tutma kararı aldı.
• Kurumun analistleri uzay sektöründeki pazar payı gelişmelerini değerlendirdi.
• Karar sonrasında piyasa aktörleri şirketin değerlemesini yeniden incelemeye başladı.

Küresel finans devlerinden Morgan Stanley, uzay ve roket teknolojileri alanında öncü olan SpaceX hisseleriyle ilgili stratejisini güncelledi. Yatırımcılara sunulan son raporda, şirketin piyasa değeri ve gelecekteki büyüme potansiyeli masaya yatırıldı. Uzmanlar, şirketin sunduğu hizmetlerin finansal sonuçlarını detaylı bir şekilde inceleyerek mevcut hedeflerde değişikliğe gitmeme kararı aldıklarını duyurdu.

SpaceX, son yıllarda gerçekleştirdiği uydu fırlatma operasyonları ve küresel internet ağı projeleriyle dikkat çekiyor. Şirketin roket teknolojisindeki tekrar kullanılabilirlik maliyet avantajları, finans kuruluşlarının değerleme modellerinde kilit rol oynuyor. Morgan Stanley analistleri de bu operasyonel başarıları ve gelecekteki olası gelir akışlarını göz önünde bulundurarak stratejilerini korumayı tercih etti.

Uzay ekonomisinin hacmi her geçen gün büyürken, özel sektör yatırımları da hız kesmeden devam ediyor. Yatırım bankalarının bu alandaki dev şirketler için belirlediği hedefler, sektörün genel yönünü tayin etmede belirleyici oluyor. SpaceX özelindeki bu istikrarlı duruş, uzay endüstrisindeki finansal beklentilerin dengeli bir seyir izlediğini gösteriyor.

Kaynak: Investing.com Türkiye Haberin tam sayfası →

Eylül ayında fırlatılan Çin roketine ait yaklaşık 3,35 metre çapındaki dev parça, Minnesota'da mısır hasadı yapan bir çiftçinin tarlasında bulundu. Kontrolsüz şekilde Dünya'ya dönen uzay aracının kalıntıları geniş bir bölgede gökyüzünde parlak izler oluşturdu.

• Minnesota'da mısır tarlasında 3,35 metre çapında roket parçası bulundu.
• Enkaz, eylül ayında fırlatılan Çin'in Zhuque-2E roketine ait.
• Roket, Qianfan haberleşme ağı için 10 uydu taşıyordu.

Amerika Birleşik Devletleri'nin Minnesota eyaletinde sonbahar hasadını sürdüren bir çiftçi, mısır saplarının arasında devasa ve dairesel formda bir metal yığını fark etti. Çarşamba günü yapılan ihbarın ardından Stevens County Şerif Ofisi ekipleri tarla bölgesine intikal ederek söz konusu cismin varlığını resmen doğruladı. Uzmanlar tarafından yürütülen ilk incelemeler, nesnenin yaklaşık bir ay önce fırlatılan Çin menşeli Zhuque-2E roketine ait olduğunu netleştirdi.

Gobi Çölü'ndeki üssünden eylül ayında gökyüzüne gönderilen roket, Çin'in uzaydaki uydu ağını genişletmek amacıyla tasarlanmıştı. SpaceX Starlink projesine alternatif olarak geliştirilen Qianfan haberleşme ağı kapsamında 10 uydu taşıyan roket, yükünü 900 kilometre yükseklikteki dairesel kutupsal yörüngeye başarıyla bıraktı. Görevini tamamlamasının ardından motorlarını yeniden ateşleyerek Dünya'ya dönüş yolculuğuna başlayan araç, ilk turunu bile tamamlayamadan atmosfere giriş yaptı.

Atmosferde ilerlerken sürtünmenin etkisiyle yanmaya başlayan roketin kalıntıları, Kansas'tan Minnesota'ya kadar uzanan geniş bir coğrafyada gökyüzünde parlak izler bıraktı. Wisconsin'in batı ucundan da gözlemlenebilen bu anların ardından parçalardan birinin tarlaya düştüğü anlaşıldı. Yetkililer halk için doğrudan bir tehlike bulunmadığını belirtirken, metal enkazın güvenli şekilde kaldırılması için eyalet ve federal düzeyde kurumlar arası ortak bir çalışma başlatıldı.

Uzay endüstrisinde görevini tamamlayan kademelerin genellikle yerleşim yerlerinden uzak okyanus alanlarına yönlendirildiği biliniyor. Zhuque-2E'nin ABD topraklarına kadar ulaşması, yörünge dışına çıkış aşamasındaki motor ateşlemesinde bir aksaklık yaşandığı ihtimalini güçlendiriyor. Şirketin haziran ayındaki uçuşunda da üst kademenin parçalanarak alçak Dünya yörüngesinde enkaz bırakmış olması teknik soru işaretlerini artırıyor.

Uluslararası hukuk çerçevesinde uzaya gönderilen araçların yeryüzünde sebep olduğu zararlardan fırlatmayı gerçekleştiren devlet sorumlu tutuluyor. Minnesota'daki dev metal parçanın tarladan nasıl çıkarılacağına dair operasyon sürerken, üretici şirketten henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Kontrolsüz uzay enkazlarının yerleşim yerlerine düşme riski, küresel uzay otoritelerinin güvenlik protokollerini yeniden tartışmaya açmasını tetikliyor.

Kaynak: CHIP Online Haberin tam sayfası →