Japonya'dan tarihi Mars adımı: Phobos'tan Dünya'ya örnek getirilecek

Japonya Uzay Ajansı, Mars uydusu Phobos'tan kaya ve kum örnekleri toplamak amacıyla MMX görevini başlattı. Tanegaşima Uzay Merkezi'nden fırlatılan uzay aracının Mart 2031'e kadar Dünya'ya dönmesi planlanıyor.

• MMX uzay aracı 578 milyon dolarlık yatırımla H3 roketine yüklenerek fırlatıldı.
• Phobos'tan toplanacak numuneler Avustralya bölgesinde teslim alınacak.
• Görev başarılırsa Mars veya uydusundan ilk kez Dünya'ya numune getirilecek.

Japonya Havacılık ve Uzay Araştırma Ajansı, Mars'ın uydularını incelemek ve yüzeyden örnekler toplamak üzere planlanan Martian Moons eXploration misyonunu resmen hayata geçirdi. Beş yıl sürmesi öngörülen bu iddialı keşif için H3 roketinin yeni varyantı olan H3 F10 kullanıldı. Fırlatma operasyonu, ülkenin güneybatısındaki Kagoshima eyaletinde bulunan Tanegaşima Uzay Merkezi'nden 20 Ekim tarihinde gerçekleştirildi.

JAXA tarafından internet üzerinden canlı yayınlanan bu özel kalkış, dünyada bir ilk olma niteliği taşıyor. Uzay aracı, Mars yüzeyinden yaklaşık 6 bin kilometre yükseklikte yörünge izleyen ve 22 kilometre çapındaki Phobos adlı uyduyu yakından inceleyecek. Görevin temel amacı, uydunun yüzeyinden kaya ve kum gibi maddeleri toplayarak yeryüzüne ulaştırmak ve bu gök cisimlerinin kökenini aydınlatmak.

Toplamda 578 milyon dolarlık bir bütçeyle şekillendirilen MMX projesi başarıyla sonuçlanırsa, tarihte ilk defa Mars veya uydularından analiz amaçlı materyal getirilmiş olacak. Planlanan takvime göre uzay aracı, yolculuğunun ardından bir yıl içerisinde Mars etrafındaki yörüngeye oturacak ve Phobos üzerine iniş denemeleri gerçekleştirecek.

İniş, keşif ve Dünya'ya dönüş olmak üzere üç ana aşamadan oluşan sürecin Mart 2031 sonuna kadar tamamlanması öngörülüyor. Dönüş yolculuğu sırasında topladığı örnekleri özel bir kapsül içine yerleştirecek olan uzay aracı, bu modülü Avustralya topraklarında teslim alınmak üzere bırakacak.

Kaynak: Anadolu Ajansı Haberin tam sayfası →

Japonya Uzay Araştırma Ajansı, 578 milyon dolarlık MMX misyonu kapsamında Mars sistemine doğru uzay aracı fırlattı. Beş yıllık yolculuk sonucunda Phobos uydusundan toplanacak örneklerin 2031 yılında Dünya'ya ulaştırılması planlanıyor.

• Japonya, Mars'ın uydusu Phobos'tan örnek toplamak için uzay aracını fırlattı.
• Yaklaşık 578 milyon dolarlık MMX projesine uluslararası uzay ajansları da katkı sağladı.
• Uzay aracının 2027 yörünge girişinin ardından 2031'de Avustralya'ya inmesi bekleniyor.

Japonya Uzay Araştırma Ajansı tarafından Tanegashima Uzay Merkezi'nden gerçekleştirilen fırlatma, yeni nesil 63 metre yüksekliğindeki H3 roketiyle yapıldı. Yaklaşık 4,5 ton ağırlığındaki uzay aracı, 71 dakikalık uçuşun ardından roketten ayrılarak beş yıllık tarihi görevine başladı. Kontrol odasındaki bilim insanları fırlatmanın ardından aşama ayrılmasının onaylanmasıyla büyük bir sevinç yaşadı.

Toplam maliyeti 578 milyon dolar olan MMX görevine Japonya 350 milyon dolar yatırım yaparken, Amerika Birleşik Devletleri de 87 milyon dolar katkı sağladı. ABD'nin katkıları arasında spektroskopik cihazlar ve basınçlı hava örnekleme sistemleri yer alıyor. Toplanacak örneklerin en az yüzde 15'lik kısmının Houston'daki Johnson Uzay Merkezi'ne gönderilmesi planlanıyor.

Uzay aracının saatte yaklaşık 38.858 kilometre hızla ilerleyerek 2027 yılının ağustos veya eylül aylarında Mars yörüngesine varması öngörülüyor. Araç, Mars yüzeyinden 6.000 kilometre yukarındaki Phobos uydusunun yakınlarında konumlanacak. İniş öncesinde Fransız-Alman ortak yapımı 25 kilogramlık IDEFIX gezici aracının Phobos yüzeyine bırakılması hedefleniyor.

Gezici araç görevini tamamladıktan sonra diğer uydu Deimos üzerinde gözlemler yapacak ve 2030 kasım ayında Mars'tan ayrılacak. Misyonun en önemli bilimsel hedefi, iki uydunun dev çarpışma sonucu mu yoksa asteroitlerin yakalanmasıyla mı oluştuğunu netleştirmek. Benzer bir örnek getirme yarışında Çin'in de 2028 yılında Tianwen-3 aracını fırlatması planlanıyor.

Kaynak: Vietnam.vn Haberin tam sayfası →

Uzay yolculuğunun insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri, Mars'ta kalıcı koloni kurma planlarını riske atıyor. Yapılan yeni bir araştırma, derin uzay radyasyonunun kalp kasında kalıcı hasara ve damar çevresinde yara dokusu birikimine yol açtığını gösterdi.

• Derin uzay radyasyonu, sıçanlar üzerinde yapılan deneylerde kalp damarı çevresindeki yara dokusunu 270 gün sonra iki katına çıkardı.
• Mars'a düzenlenecek uzun süreli yolculuklar kozmik radyasyon ve mikro yerçekimi nedeniyle kalp ve damar sistemini tehdit ediyor.
• ABD'deki Wisconsin Tıp Fakültesi araştırmacılarının bulguları, Dünya'nın manyetik alanı dışındaki riskleri gözler önüne seriyor.

Tesla ve SpaceX şirketlerinin kurucusu Elon Musk, insanlığın tek bir gezegene bağımlı kalmaması gerektiğini savunarak uzun süredir Mars'ta devasa bir koloni oluşturmayı hedefliyor. Bu vizyon doğrultusunda geliştirilen Starship roketi, gelecekte yüz binlerce insanı ve gerekli kargo malzemelerini Kızıl Gezegen'e taşımak üzere tasarlandı. Ancak uzay yolculuğunun getirdiği fiziksel zorluklar, roket teknolojisinin ötesinde insan biyolojisinin de bu çetin ortama uyum sağlamasını gerektiriyor.

Dünya'nın koruyucu manyetik alanının ötesine geçen astronotlar, kozmik radyasyon ve mikro yerçekimi gibi tehlikeli etkenlerle baş etmek zorunda kalıyor. ABD'deki Wisconsin Tıp Fakültesi bilim insanlarının PLOS One dergisinde paylaştığı çalışma, bu çevresel faktörlerin kalp ve damar yapısında yarattığı kalıcı tahribatı inceledi. Araştırma ekibi, uzaydaki zorlu şartları simüle etmek amacıyla laboratuvar ortamında özel deneyler yürüttü.

Deney sürecinde orta yaşlı erkek sıçanlar, NASA'nın mikro yerçekimini taklit eden arka bacak askılama yöntemiyle otuz gün boyunca tutuldu. Aynı zamanda hayvanlar, Brookhaven Ulusal Laboratuvarı'ndaki Uzay Radyasyonu Laboratuvarı'nda yüksek enerjili protonlar, silikon ve demir iyonları içeren radyasyona maruz bırakıldı. Bu radyasyon türleri, gerçek uzay görevlerinde uzay araçlarının kalkanlarından sızabilecek potansiyel tehlikeleri temsil ediyor.

Kilogram başına bir joule soğurulan enerjiye eşdeğer 1,5 gray doz radyasyon alan sıçanlarda belirgin bir perivasküler fibrozis geliştiği saptandı. Damar çevresinde bağ dokusu birikmesine neden olan bu durum, kalp kasına giden kan akışını olumsuz etkileyerek kalp krizi riskini yükseltiyor. Radyasyona maruz kalındıktan 270 gün sonra yara dokusu miktarının iki katına çıkması, kalıcı hasarın zamanla ilerlediğini açıkça ortaya koyuyor.

Kaynak: Para Analiz Haberin tam sayfası →

İranlı öğrenciler, zorlu hazırlık şartlarına rağmen uluslararası bilim olimpiyatlarında rekor kırarak toplam 18 altın madalyanın sahibi oldu. Elde edilen başarılar arasında Astronomi ve Fizik yarışmalarındaki dünya şampiyonlukları öne çıktı.

• Beş kişilik astronomi takımı beş altın madalya alarak üst üste üçüncü kez dünya şampiyonu oldu.
• Fizik alanında kazanılan üç altın ve iki gümüş madalya, ülkenin son 20 yıldaki en iyi derecesi oldu.

Dünya genelinde düzenlenen bilim yarışmalarında genç araştırmacılar, zorlu geçen hazırlık dönemlerine rağmen ülkeye önemli dereceler kazandırdı. Devam eden çatışmalar ve internet kesintilerinin eğitimi aksattığı günlerde öğrenciler, en karmaşık teorik problemleri çözmek için uzun saatler boyunca araştırma yaptı. Bu yoğun çalışmaların ardından gelen sonuçlar, son yılların en yüksek madalya sayılarından birine ulaşıldığını ortaya koydu.

Genç Bilim İnsanları Kulübü tarafından paylaşılan verilere göre, yarışmalarda kazanılan toplam altın madalya geçen yıla kıyasla yedi adet arttı. Astronomi ve Astrofizik dalında yarışan beş kişilik ekip, tüm üyelerin altın madalya kazanmasıyla üst üste üçüncü kez zirveye yerleşti. Bu alanda ilk kez bireysel sıralamanın ilk üç basamağı aynı ülkenin temsilcileri tarafından paylaşıldı.

Fizik kategorisinde de benzer bir başarı grafiği yakalandı ve milli takım üç altın ile iki gümüş madalya elde etti. Deneysel bölümde birincilik kupasını alan ekip, son yirmi yılın en iyi performansına imza attı. Yapay zekâ ve diğer bilim dallarındaki madalyalarla birlikte toplam başarı tablosu genişledi.

Uluslararası alanda elde edilen bu dereceler, gençlerin zor koşullar altında dahi akademik çalışmalarını sürdürebildiğini gösteriyor. Özellikle Uzak Doğu ülkelerinin ağırlıkta olduğu deneysel kategorilerde kazanılan birincilikler, hazırlık süreçlerindeki metodolojinin değiştiğini işaret ediyor.

Kaynak: Pars Today Haberin tam sayfası →